Chương trình diễn ra trong khuôn khổ “Ngày hội Thanh niên Thủ đô với nghề nghiệp lần thứ III”, nhằm góp phần giúp thí sinh xác định trường thi, cũng chính là chủ động định hướng nghề nghiệp phù hợp nguyện vọng, khả năng sau này.

Tham gia chương trình có Phó giáo sư, Tiến sĩ Ngô Kim Khôi, Phó Vụ trưởng Vụ GD ĐH (Bộ GD-ĐT), Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD-ĐT) Phạm Như Nghệ; TS. Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục HN và đại diện Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT); bà Tạ Song Hà, Phó phòng Giáo dục chuyên nghiệp, Sở Giáo dục Đào tạo Hà Nội.

Các khách mời đang trực tiếp giải đáp những câu hỏi liên quan đến kỳ thi tuyển sinh 2010, tâm lý chọn trường, chọn nghề và những lỗi hay mắc phải khi đăng ký thi, cùng những thông tin mới nhất về thị trường lao động...

Hàng trăm thí sinh chăm chú đọc thông tin tuyển sinh trên Báo Đất Việt và hào hứng chờ được giao lưu với các vị khách mời.

- Thưa thầy, tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2010 có thay đổi gì quan trọng cần lưu ý (Hoàng Gia Hưng, quận Cầu Giấy, Hà Nội)?

Phó giáo sư, Tiến sĩ Ngô Kim Khôi, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học.

- Phó giáo sư, Tiến sĩ Ngô Kim Khôi, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD-ĐT): Chúng tôi rất vui mừng hôm nay Báo Đất Việt cùng các đồng chí đại diện cho hội đồng tư vấn có mặt trong buổi tư vấn tuyển sinh 2010. Đầu tiên tôi xin chúc sức khỏe hội đồng tư vấn và các em học sinh, phụ huynh.

Kỳ thi  ĐH-CĐ năm nay cơ bản giữ ổn định như năm trước, với ba chung. Sự ổn định thể hiện ở một số điểm cơ bản, như sau: thứ nhất, hồ sơ đăng ký không thay đổi, các sở sẽ phát hành hồ sơ dự thi, các em đang học tại trường nào thì mua hồ sơ tại trường đó. Hồ sơ có phạm vi giá trị trên cả nước. Thời hạn nộp hồ sơ từ ngày 10/3 đến hết 10/4/2010, nếu qua thời hạn trên các em có thể nộp trực tiếp tại trường từ 11/4 đến 17/4/2010.

Hồ sơ gồm túi đựng hồ sơ, phiếu đăng ký dự thi số 1, số 2, trong đó, nộp  kèm giấy chứng nhận ưu tiên hợp lệ, 3 ảnh chân dung chụp trong vòng 6 tháng, 3 phong bì dán sẵn tem ,ghi rõ địa chỉ liên lạc. Các em phải nhớ khai đầy đủ, chính xác, không tẩy xóa.

Về các đợt thi, Bộ vẫn quy định có 3 đợt, trong đó, có 2 đợt thi ĐH-CĐ, đợt 1 cho khối A, B ngày 4-5/7/2010, đợt 2 các khối C, D và năng khiếu ngày 9-10/7. Các trường cao đẳng tổ chức thi ngày 15-16/7.

Về xét tuyển: đợt 1 ứng với nguyện vọng 1: các trường công bố điểm và danh sách trước ngày 20/8, còn lại được phát giấy chứng nhận từ ngày 25/8 đến hết 19/9, dùng giấy chứng nhận thi số 2 để xét tuyển nguyện vọng 2 ở đợt xét tuyển thứ 3 vào các từ 15-30/9

Kỳ thi năm nay có 6 điểm mới"

Thứ nhất: các em tốt nghiệp trung cấp nghề, thi tốt nghiệp đạt, sẽ đủ điều kiện thi ĐH-CĐ.

Thứ 2, các phòng thi chỉ tối đa là 40 thí sinh một phòng thi, 2 cán bộ coi thi, không xếp thí sinh thi các môn trắc nghiệm ngồi cùng với tự luận.

Thứ 3, có thêm 2 phương thức nộp hồ sơ xét tuyển, gồm: nộp hồ sơ xét tuyển nguyện vọng 2,3 qua dịch vụ chuyển phát ưu tiên của bưu điện, lệ phí 15.000 đồng một hồ sơ; thứ 2 là nộp trực tiếp tại các trường còn chỉ tiêu cùng khối thi và trong vùng miền quy định.

Thứ 4, các trường không hạ điểm trúng tuyển trừ một số trường hợp đặc biệt, các trường có nguyện vọng 1 cao, các trường dân tộc thiểu số.

Thứ 5: các trường ngoài công lập công bố công khai mức học phí cho khóa tuyển sinh năm 2010, theo tháng, kỳ hoặc năm học trong cuốn Những điều cần biết về tuyển sinh CĐ-ĐH.

Thứ 6: lệ phí tuyển sinh, lệ phí đăng ký dự thi là 50.000 đồng, lệ phí dự thi là 30.000 đồng, thí sinh nộp hồ sơ thì nộp đồng thời hai lệ phí trên.

-  Em xin hỏi những thí sinh trượt tốt nghiệp PTTH có được xét tuyển vào trường trung cấp chuyên nghiệp hay không? Bắng chúng em nhận được là bằng gì và hiện đã có đào tạo ĐH, Thạc sĩ hay Tiến sĩ nghề hay chưa? (em Mạnh, Sóc Sơn) 

Ông Phạm Như Nghệ - Phó Vụ trưởng Vụ TCCN.

- Ông Phạm Như Nghệ - Phó Vụ trưởng Vụ TCCN (Bộ GD-ĐT): Cám ơn em đã đặt câu hỏi. Trước hết, tôi xin được trao đổi một chút về vấn đề tuyển sinh. Công tác tuyển sinh cơ bản không thay đổi, tuy nhiên, Vụ tuyển sinh quy định không tổ chức thi mà chỉ xét tuyển vào các trường trung cấp chyên nghiệp. Các trường có thể tổ chức nhiều đợt xét tuyển. Ngoài hồ sơ xét tuyển, các em phải gửi Bằng tốt nghiệp THPT, bảng điểm... (có thể xem trong cuốn Những điều cần biết). Thời gian và lệ phí cũng ghi rõ trong cuốn xét tuyển. 

Nội dung có những thay đổi như sau. Thứ nhất, thí sinh nộp hồ sơ qua Bộ hoặc chuyển thẳng đến trường. Thứ hai, lệ phí thi tuyển ở các ngành năng khiếu giống như lệ phí thi và các trường ĐH và CĐ.  

Về câu hỏi em Mạnh, tôi xin trả lời từ năm 2007, các em trượt tốt nghiệp THPT có thể thi vào trường trung cấp chuyên nghiệp. Căn cứ xét tuyển là điểm khi còn học phổ thông. Những em trượt tốt nghiệp PTTH được sử dụng kết quả học ởphổ thông, không phải học lại các môn học về văn hóa. Nếu các môn dưới 5.0, các trường sẽ tổ chức ôn cho các em thi lại và tham gia học nghề như bình thường. 

Các thí sinh vào học trường trung cấp chuyên nghiệp sẽ được cấp bằng trung cấp chuyên  nghiệp. Bằng này có thể sử dụng để dự thi ĐH, CĐ hay học liên thông. 

Dạy nghề hiện tại chỉ có trung cấp nghề, sơ cấp nghề, cao đẳng nghề. Chưa có ĐH, Thạc sĩ và Tiến sĩ. 

- Em nghe nói thi ĐH năm nay khó hơn vì tổng chỉ tiêu không tăng, nhiều trường còn cắt giảm chỉ tiêu có đúng không? (Minh Oanh, Gia Lâm, Hà Nội). 

- Ông Ngô Kim Khôi: Cám ơn em vì câu hỏi. Bộ GD-ĐT đã xác nhận chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường trong cuốn Những điều cần biết về tuyển sinh ĐH-CĐ 2010. Ngoài ra, Bộ đưa toàn bộ nội dung của cuốn sách lên hai trang web của Bộ GD-ĐT và Sở GD-ĐT.

Chúng tôi xin trả lời câu hỏi của em Oanh, năm ngoái một số trường tuyển vượt chỉ tiêu quy định, Bộ đã ra quyết định khấu trừ số chỉ tiêu vượt. Tuy nhiên, trong năm 2010 tổng chỉ tiêu của tất cả các trường không giảm so với năm trước. Quan trọng là các em cần chuẩn bị tâm lý thật tốt cho các đợt thi sắp tới.

Ông Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Hà Nội.

- Em muốn thi khối D nhưng học kém môn Toán thì có được thi không? Liệu đề thi có gồm những phần ngoài chương trình không? (Nguyễn Hoài Linh, Gia Lâm, Hà Nội). 

- Ông Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Hà Nội: Không có quy định thi khối D phải giỏi môn nào vì các trường chỉ căn cứ vào kết quả thi THPT và điểm thi ĐH – CĐ. Nhìn chung các môn thi ĐH, CĐ không có những bài thi ngoài chương trình nhưng trong những bài tự luận thì đòi hỏi kiến thức tổng hợp, có thể phải vận dụng kiến thức bên ngoài. Vì thế, không thể nói đề thi không gồm kiến thức ngoài chương trình. 

- Ông Ngô Kim Khôi: Cấu trúc đề thi năm nay, vẫn có 4 môn thi. Môn ngoại ngữ không có phần tự chọn còn những môn khác có phần tự chọn. Phần tự chọn chỉ chọn 1 trong 2  phần để làm. Nếu chọn cả 2 phần thì bị coi là phạm quy và không được chấm điểm. 

Đề thi ĐH CĐ nằm trong chương  trình THPT hiện hành, chủ yếu là lớp 12, nhưng bao nhiêu thì tùy thuộc vào từng môn. Đề thi sẽ không quá dài, không quá khó, không quá lắt léo, không đánh đố, phù hợp với thời gian làm bài, đảm bảo tính chính xác và có tính phân loại cao.

Các Biên tập viên Báo Đất Việt cố gắng chuyển tải nhanh nhất nội dung các câu hỏi và trả lời đến đông đảo độc giả.

- Em được biết Tổng cục dạy nghề đã công bố kết quả kiểm định 20 trường nghề. Vậy các trường TCCN có được kiểm định chất lượng không, bao giờ công bố?. Những trường TCCN nào bảo đảm được đầu ra cho học sinh nhất sau khi ra trường? (Quỳnh Nga, Ý Yên, Nam Định)

- Ông Phạm Như Nghệ: Bộ đã thành lập Cục khảo thí chất lượng các trường trung cấp chuyên nghiệp và sẽ tiến hành kiểm định trong năm 2010. Bộ cũng đã ban hanh các văn bản kiểm định và tập huấn cán bộ để tiến hành kiểm định. Sau khi tiến hành kiểm định, Bộ sẽ thông báo đến toàn thể các em sau. Xin cám ơn câu hỏi của em.

- Em học ở trường thì môn ngoại ngữ là tiếng Anh, nhưng nếu em thi khối D thì em có thể chọn thi tiếng Trung được không? (Vũ Thị Phương, THPT Nguyễn Văn Cừ, Gia Lâm, Hà Nội)

- Ông Ngô Kim Khôi: Việc chọn môn thi ngoại ngữ nào để có kết quả thi cao là việc của các em thí sinh. Có thể các em học tiếng Anh ở THPT nhưng học thêm môn ngoại ngữ khác mà em tự tin có khả năng đạt điểm cao hơn thì quyền đăng ký dự thi là của các em và em có thể lựa chọn môn ngoại ngữ khác với chương trình học ở trường. Điều quan trọng là các em cần căn cứ vào năng lực thực sự của mình để đăng ký và đạt kết quả dự thi cao nhất.

- Tốt nghiệp trung cấp kế toán có học liên thông lên ĐH Kế toán hay Ngân hàng hay không? (Phạm Văn Được, Sóc Sơn). 

- Ông Phạm Như Nghệ: Bộ đã ban hành quy chế học liên thông, nội dung văn bản đã có trên trang web của Bộ. Những em có thắc mắc về việc đào tạo liên thông có thể tham khảo tại đây. Tuy nhiên, một yêu cầu bắt buộc là cùng nghành học, tốt nghiệp khá hoặc giỏi có thể học liên thông sau khi tốt nghiệp. Nếu tốt nghiệp loại trung bình, các em phải đi làm một năm mới đủ điều kiện thi liên thông. Còn câu hỏi của em, em có thể học liên thông tài chính hoặc ngân hàng. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường đều tuyển liên thông, nên các em cần phải tìm hiểu cho kỹ. Có một số trường chỉ có chỉ tiêu nhất định.

Bà Tạ Song Hà, Phó phòng Giáo dục chuyên nghiệp, Sở Giáo dục Đào tạo Hà Nội.

- Cho em hỏi, Sở GD-ĐT tổ chức bao nhiêu điểm đăng ký dự thi? (Minh Hòa, Thanh Oai, Hà Nội)

- Bà Tạ Song Hà: Trong thời gian vừa qua, thực hiện theo lịch trình do Bộ GD-ĐT hướng dẫn, Sở GD-ĐT đã triển khai đến tất cả THPT, cơ sở giáo dục, đào tạo và các trung tâm giáo dục thường xuyên.

Với các em nộp hồ sơ bổ sung, năm nay sẽ nộp tại phòng GD-ĐT quận huyện nơi các em cư trú, ví dụ như bạn đang sinh sống tại huyện Thanh Oai, thì sẽ về phòng GD-ĐT huyện Thanh Oai.

Cuối cùng, tôi xin lưu ý là các em đang học tại THPT nào thì nộp ngay tại trường đó. Bộ đã quy định rõ ràng cụ thể trong cuốn Những điều cần biết về tuyển sinh ĐH-CĐ 2010.

- Em đang phân vân giữa các trường: ĐH Xây Dựng, ĐH Kiến Trúc và cả HV Cảnh Sát. Thầy có thể tư vấn cho em nên chọn trường nào được không? (Nguyễn Minh Tấm, trường PTTh Ngô Quyền, Hà Nội) 

- Ông Nguyễn Tùng Lâm: Đây không chỉ là băn khoăn của mình em mà của nhiều thí sinh khác. Tôi xin khuyên nếu định chọn trường nào thì nên cân nhắc vào 3 yếu tố. Thứ nhất, em phải hiểu nghề mình định chọn, phải tự đánh giá năng lực sở trường của mình. Ví dụ, nếu em thi ĐH Xây dựng và Kiến Trúc thì em phải có hội họa, có năng khiếu thẩm mỹ. Nếu không thì không nên chọn. Thứ hai, ý thích đó có đúng đắn không hay chỉ là ý thích nhất thời hoặc nghe người khác. Thứ ba, em nên cân nhắc xem nghề đó khi ra trường thì cơ hội việc làm có tốt không, xã hội sẽ sử dụng nghề của mình như thế nào, có phù hợp với điều điện hoàn cảnh của mình không. 

- Cho em hỏi, nếu một trường ĐH có hai khối thi khác nhau và thi vào hai ngày khác nhau thì em có được đăng ký dự thi hay không? (Nguyễn Khánh Ly, THPT Ngô Quyền)

- Ông Ngô Kim Khôi: Có nhiều trường ĐH-CĐ có tuyển sinh 2 hoặc 3 khối thi khác nhau, ví dụ Ngành Công nghệ sinh học, ĐH Quốc gia, có thể tuyển 2 khối A và B. Các em có thể làm hồ sơ vào cả hai khối, vì hai đợt thi khác ngày, nên em có thể thi cùng một ngành cùng một trường, đó là quyền lợi của các em. Tuy nhiên, tôi cũng khuyên các em nên cân nhắc cho kỹ trước khi nộp hồ sơ, nên căn cứ vào khả năng của bản thân, năng lực kinh tế của gia đình, nhu cầu của xã hội cũng như khả năng làm việc sau này. Theo tôi, không nên nộp nhiều hồ sơ, đặc biệt lệ phí năm nay đã tăng lên nên càng phải cân nhắc cho kỹ, tránh lãng phí, tránh tốn kém cho gia đình, xã hội.

Cô giáo, phụ huynh và học sinh cùng vui khi đọc thông tin thiết thực với mình trên Báo Đất Việt.

- Bộ đang có chủ trương mời doanh nghiệp tham gia xây dựng chuẩn đầu ra cho các trường TCCN. Vậy điều này đã được thực hiện chưa? (Vũ Lan Anh, Hà Đông) 

- Ông Phạm Như Nghệ: Bộ đã quy định cho các trường công bố chuẩn đầu ra. Cuối năm 2009, Bộ tập huấn về các chuẩn đầu ra cho các trường thuộc Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long, miền núi phía Bắc, Hà Nội và TP HCM. Đến tháng 4, Bộ sẽ tập huấn cho các khu vực còn lại. Bộ cũng đã mời các doanh nghiệp tham gia xây chuẩn cho các yêu cầu phù hợp với doanh nghiệp. Trong quá trình xây dựng khung, Bộ cũng mời các doanh nghiệp vì Bộ mong muốn khi ra trường các em có thể đáp ứng ngay yêu cầu của các doanh nghiệp. 

- Em thấy việc tư vấn chọn nghề ở các THPT còn hạn chế. Em thấy nhiều bạn chọn trường theo cảm tính do thiếu định hướng. Em nên chọn  theo sở thích hay theo nhu cầu xã hội cao? (Trần Lan Anh, THPT Gang Thép, Thái Nguyên). 

- Ông Nguyễn Tùng Lâm : Để định hướng nghề nghiệp cho học sinh, các trường phải tìm hiểu năng lực cụ thể của từng học sinh dựa vào các phiếu đánh giá, sau đó dựa vào như cầu xã hội. Thầy khuyên phải tìm hiểu kỹ từng nghề trước khi lựa chọn. Ví dụ, ĐH Xây Dựng cũng gồm nhiều ngành nghề, không phải xây dựng nói chung. Hiện nay các em có thể nắm bắt thông tin qua Internet, qua sách hướng dẫn của Bộ GĐ ĐT. Các em không nên a dua theo bạn bè. Ý kiến của cha mẹ cũng chỉ để tham khảo. Tuổi trẻ giàu ước mơ và muốn khẳng định mình, các em phải tự lựa chọn và chịu trách nhiệm về lựa chọn đó.

- Cho em hỏi ngành nghề trung cấp nào đang “hot” nhất trên thị trường lao động hiện nay và mức lương của học sinh hệ trung cấp chuyên nghiệp sau khi tốt nghiệp phổ biến là bao nhiêu? (Hà Anh, Thanh Oai, Hà Nội)

- Ông Phạm Như Nghệ: Đối với đào tạo trung cấp chuyên nghiệp có khoảng 300 ngành, 550 cơ sở đào tạo, 270 trường trung cấp chuyên nghiệp. Trong những năm vừa qua, theo số liệu thống kê của chúng tôi những ngành có số lượng đăng ký dự tuyển đông nhất bao gồm sư phạm, y tế, kinh tế; cụ thể như kế toán, tài chính ngân hàng, điều dưỡng, dược, sư phạm mầm non và sư phạm tiểu học, điện tử, công nghệ thông tin, cơ khí xây dựng... là có nhiều thí sinh đăng ký nhất.

Về mức lương của học sinh hệ trung cấp chuyên nghiệp, như các em đã biết, việc trả lương cho người lao động là tùy thuộc vào công việc và vào quyền của giám đốc doanh nghiệp đó. Tùy từng khu vực khác nhau, lĩnh vực khác nhau thì mức lương của người lao động khác nhau. Ví dụ, ở các thành phố lớn, các khu công nghiệp lớn thì mức lương có thể cao hơn. Theo thống kê thì mức lương của hệ trung cấp khi ra trường trung bình từ 2 triệu đồng trở lên.

- Hiện, có quá nhiều trường CĐ, ĐH ngoài công lập được thành lập khiến thí sinh khu vực vùng sâu xa rất khó lựa chọn. Liệu Bộ có quá nới tay trong việc mở các ĐH ngoài công lập không? Và có thể tìm hiểu chất lượng của các trường như thế nào? (Triệu Quốc Tuấn, Hà Nội).

- Ông Ngô Kim Khôi: Chúng tôi rất hiểu băn khoăn của các em. Hiện có 81 trường ĐH, CĐ ngoài công lập và toàn bộ các trường này đều có thông tin trong cuốn Những điều cần biết. Các trường công lập có đánh dấu sao để các em phân biệt khi đăng ký. Các trường này phải công bố công khai mức học phí theo tháng.

Các em cũng biết chỉ tiêu về tuyển sinh sẽ tăng dần theo các năm để đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước. Tuy nhiên, chỉ tiêu cho các ĐH công lập không nhiều, nên các em sẽ phải đăng ký vào trường ngoài công lập và trung học chuyên nghiệp. Các trường đều đăng tải nội dung đào tạo trên các báo, các trang web hoặc các em có thể gọi điện đến Phòng Đạo tạo của trường. Ngoài ra, các em có thể tìm hiểu chất lượng qua điểm  trúng tuyển, nguyện vọng 1, 2, 3 tại đây. Bản thân chất lượng thể hiện qua số điểm trúng tuyển.

Thay mặt Ban tổ chức và các vị khách mời, tôi cảm ơn các thầy cô giáo, phụ huynh và các em thí sinh đã tham gia chương trình này. Chúc các em sáng suốt lựa chọn trường thi, ngành nghề đúng với nguyện vọng, khả năng của mình.