>> Chuyện chữa bỏng của kỳ nhân đất Mường
>> Kỳ nhân đất Mường chữa xương bằng… trầu cau

Bằng cây thuốc trên rừng cùng các “mẹo” rất độc đáo, mấy chục năm nay, ông Đinh Văn Hồng (hơn 80 tuổi) ở xóm Mè, xã Tu Lý, huyện Đà Bắc, Hòa Bình đã cứu chữa miễn phí nhiều người.Ông Hồng cho hay từ hồi lên tám tuổi đã được bố truyền lại cho những bài thuốc quý từ những lá cây thuốc trong rừng. 

Hiểu cây như con

Cho đến nay, ông Hồng không nhớ đã chữa bệnh cho bao nhiêu người, chỉ biết rằng ai có bệnh đến nhờ là ông chữa giúp. Mặc dù nhà không khá giả, nhưng chưa bao giờ ông yêu cầu người bệnh phải trả tiền công.

Đang tiếp khách, ông giật mình sực nhớ còn mẹt thuốc phơi dưới sân nên vội vàng chạy ra đưa mẻ thuốc vào trong nhà. “Bài thuốc nam rất đơn giản, nhưng nó cũng rất cầu kỳ. Các công đoạn hái và phơi sấy phải tuân theo những quy luật rất nghiệm ngặt”, ông nói. Dẫn chúng tôi ra vườn thuốc Nam, ông giảng giải về tầm quan trọng của từng cây thuốc. “Đây là cây hương nhu, cây xương sông… Mỗi cây đều có tác dụng. Quan trọng ở người bốc thuốc hiểu được vị và pha trộn như thế nào cho hợp lý để nó thành thuốc’, ông cho biết.

Nhờ bài thuốc của ông Hồng mà Kiên đã khỏi bệnh ở ngón tay.

"Kho thuốc sống” của người Mường

Đang nhâm nhi chén rượu thì thằng cháu ngoại ông Hồng bị hóc xương cá. Mặt mày nó tái xanh, tái mét. Ông bình tĩnh cầm chén nước nguội rồi “mằn” (đọc thần chú), đưa cho đứa cháu uống. Sau đó ông dùng ngón trỏ miết ba cái vào cổ đứa cháu. Chỉ có thế, thằng bé nhổ luôn được cái xương cá ra ngoài. Chưa kịp hỏi bí quyết nào mà ông làm được như vậy, người bạn đi cùng tôi bị nấc. Ông bảo nín thở, rồi quay ngược mâm cơm, tự nhiên người bạn tôi hết nấc.
 
“Chỉ đơn giản thế thôi. Nhiều bệnh tôi toàn chữa bằng mẹo”, ông Hồng tiết lộ. Hiện ông còn giữ được rất nhiều bí quyết chữa bệnh bằng mẹo như chữa dị ứng, hay bị côn trùng đốt… Ông bảo, những cách đó đều có bài của các cụ truyền lại.

Câu chuyện của chúng tôi bị ngắt quãng khi anh Kiên, hàng xóm của ông Hồng, đi vào. Vừa gặp ông, anh Kiên hớn hở khoe: “Ông ơi! Tay cháu đã đỡ ngứa rồi”. Ông cầm ngón tay băng bó của Kiên lên xem và gật gù: “ Đắp thuốc vài buổi nữa thì khỏi thôi mà”. Kiên làm nghề đi hái thuốc thuê ở huyện Đà Bắc. Mấy tháng trước Kiên mắc căn bệnh lạ, ngón tay trỏ trái bị ngứa và ăn dần vào xương, đã đi chạy chữa khắp nơi mà không khỏi. Hôm về nhà chơi, Kiên mới đến nhà ông Hồng nhờ chữa giúp. Ông Hồng bảo, Kiên bị bệnh cùi, nếu không chữa sớm, bệnh sẽ ăn mất ngón tay và lan sang cả ngón khác. Ông ra vườn hái thuốc đắp vào chỗ đau cho Kiên. Đắp thuốc mới được có một tuần mà ngón tay của Kiên đã đỡ ngứa hẳn và đang mọc lại da non. 

Theo ông Hồng, làm thầy thuốc phải lấy cái tâm để trị bệnh, nếu nghĩ đến danh lợi thì khó thành công. Đôi chân ông đã đi khắp núi rừng Hoà Bình để hái lá thuốc cứu người. Ngày xưa rừng còn nhiều, nên cây thuốc rất sẵn, giờ đây người ta chặt phá, đốt nương rẫy liên tục, nên những cây thuốc quý cứ mất dần. Để tìm cây thuốc đôi chân ông phải đi xa hơn. Nếu rừng là kho thuốc vô giá, thì ông Hồng là “kho thuốc” của người Mường nơi đây.