Hàng trăm người thương vong thuộc cả hai phía trung thành với ông Gaddafi và phe đối lập. Rất khó để tìm thấy một tòa nhà nào không bị hư hại bởi bom đạn. Những kết cấu bê tông vững chắc của các tòa nhà trong thành phố bị thổi bay trước sự tấn công bằng bom của lực lượng NATO (Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương).

Chính phủ Libya sẽ làm gì với Sirte?

Phó Thủ tướng Chính phủ Lybia, Mustafa Abushagur khẳng định Sirte sẽ được đối xử công bằng giống các thành phố khác.

Một phần ngôi nhà của Tổng thống Muammar Gaddafi bị phá hủy. Ảnh minh họa: theaustralian.

Chính phủ mới hứa hẹn sẽ có kế hoạch tái thiết thành phố Sirte nhưng nó sẽ không được "hoành tráng" như thời đại Gaddafi nắm quyền.

"Tất cả các các quan chức trong Hội đồng Dân tộc Chuyển tiếp (NTC) và trong thị trấn đều đồng ý ưu tiên xây dựng lại thành phố Sirte" Mohammed Kablan, người đứng đầu chính quyền địa phương mới cho biết.
 
Chính phủ sẽ phải quyết định những gì sẽ làm với các tài sản và các dự án khác mà ông Gaddafi triển khai để cân xứng với dân số 70.000 người.

Sirte được Gaddafi bảo trợ trong nhiều năm. Ông chi không ít tiền của xây dựng cơ sở hạ tầng ở quê nhà. Điều này dễ dàng nhận ra khi ông đầu tư xây dựng những ngôi nhà sơn màu trắng, những con đường lớn và các công viên, và cả trung tâm hội nghị.

Có lần ông Gaddafi đề nghị chọn thành phố Sirte làm Thủ đô của Hợp chủng quốc châu Phi. Trước đó, Sirte là một làng đánh cá nhỏ.

Chính phủ mới sẽ làm tất cả để xóa mọi dấu vết nơi ông Gaddafi sinh sống. Ngôi nhà của Đại tá Gaddafi ở Sirte là dinh thự sang trọng nhất và là nơi tập chung quyền lực của chế độ ông thi hành.

Các bức tường trong ngôi nhà bị nứt và có nhiều lỗ thủng lớn trên trần là hậu quả tàn khốc của cuộc đụng độ giữa NTC với lực lượng trung thành với Gaddafi.

Mọi người có thể đi xung quanh các phòng và xuống dưới tầng hầm bí mật của căn nhà đã bị phá tung bởi các đợt ném bom dữ dội của NATO.

Abdul Salim, một cư dân Sirte tỏ ra vui mừng khi thấy chính quyền ông Gaddafi bị lật đổ. Tuy nhiên, ông cũng phàn nàn về việc chính phủ mới bỏ bê công cuộc tái thiết Sirte thời kỳ "hậu Gaddafi".

"Vấn đề bây giờ là không có chính sách mới nào liên quan đến Sirte, không có quan chức chính phủ mới nào tới thăm nơi đây kể từ khi cuộc chiến kết thúc cả" ông Salim nói.

Ông Abdul Jalil, một quan chức cấp cao NTC cho biết ông đưa vấn đề Sirte lên Chính phủ mới với mục đích làm cho người dân biết chính quyền mới có quan tâm đến thành phố. Và không có sự phân biệt đối xử giữa Sirte với các thành phố khác."

"Trách nhiệm của chúng tôi là cung cấp những dịch vụ thiết yếu cho cuộc sống. Chúng tôi là một quốc gia, một dân tộc thống nhất và chúng ta phải học cách cùng chung sống hòa bình" ông Jail nói thêm.

Ông Kablan cho biết khoảng 60% cư dân sống tại thị trấn đã quay trở lại quê nhà. Do đó, việc sửa chữa nhà cửa, trường học và các cơ sở hạ tầng thiêt yếu khác là điều cần thiết.

Sản lượng dầu khai thác tại Sirte gần như khôi phục hoàn toàn trước thời điểm đen tối tại đất nước Lybia. Số tiền thu được từ việc xuất khẩu dầu mỏ sẽ hỗ trợ một phần kinh phí quan trọng trong công cuộc tái thiết Sirte nói riêng và Lybia nói chung.

Tương tự như ở Sirte, thị trấn Misrata bị thiệt hại nặng nề trong trận chiến ác liệt giữa NTC chống chế độ độc tài Gaddafi. Nhiều người dân sinh sống ở Misrata chỉ trích rằng, Sirte nên bị xóa sổ khỏi bản đồ quốc gia.

Nhưng liệu chính phủ mới có ưu tiên thực hiện kế hoạch tái thiết thành phố hay không khi mà họ coi đây là thành trì vững chắc, có ảnh hưởng lớn đối với Đại tá Gaddafi.

Sirte là thành trì, quê hương của Gaddafi nên đã để lại ấn tượng không mấy tốt đẹp trong ý thức hấu hết người dân Lybia. Để họ có cái nhìn tích cực hơn về Sirte có lẽ phải mất một khoảng thời gian.

Libya thời kỳ hậu Gaddafi

Trường học al-Nasser Taleah, thuộc quận 2, thành phố Sirte nơi diễn ra trận chiến ác liệt nhất bị thiệt hại nặng nề. Những bức tường với những lỗ hổng lớn do sự tàn phá của máy bay ném bom NATO, các tấm bảng trắng dạy học lỗ chỗ vết đạn.

Thành phố Sirte trong đống đổ nát. Ảnh minh họa: theaustralian

Trường học mở cửa trở lại và dạy học ở sân chơi giống như huấn luyện trong quân đội. Người ta chỉ có thể tìm thấy rất ít học sinh có thể hát bài quốc ca mới. Hầu hết các em đến từ các gia đình trung thành với ông Gaddafi và đương nhiên chỉ biết hát bài quốc ca cũ.

"Ông Gaddafi vẫn còn trong trái tim của chúng tôi," một giáo viên công tác tại ngôi trường al-Nasser Taleah cho biết.

Nhiều người biết đến Sirte sau sự kiện chính quyền Tổng thống Gaddafi sụp đổ. Khi hỏi các em học sinh có suy nghĩ gì về những thay đổi của đất nước hiện nay hầu hết mọi người đều tỏ ra lo lắng.

Một học sinh mạnh dạn lên tiếng "Những gì xảy ra trong thị trấn của chúng tôi thực sự là một thảm họa. Họ tấn công chúng tôi trong chính ngôi nhà của mình, cướp bóc và phá hủy tất cả mọi thứ."

Cô học sinh này không ủng hộ Chính phủ mới: "Không có gì thay đổi sau tất cả mọi chuyện cả. Chỉ có một sự khác biệt là việc thay một lá cờ khác mà họ đưa vào sách giáo khoa của chúng tôi."

Giáo viên chủ nhiệm cô bé, Shifa Hassan cho biết, không có gì thay đổi đối với cuộc sống của cư dân Sirte sau khi NTC giành được quyền kiểm soát thành phố.

Một giáo viên khác trong trường bắt đầu gào thét, khóc lóc về cái chết của 6 thành viên gia đình thiệt mạng trong cuộc giao tranh ác liệt tại Sirte và đổ lỗi cho lực lượng NATO.

Tất cả mọi người ở trường phàn nàn về việc chính phủ mới không quan tâm đến thành phố. Các nhu cầu thiết yếu như nước sinh hoạt, nhà ở tại quận 2 không đáp ứng đủ nhu cầu của cư dân sống tại Sirte.

Chính phủ Lybia vừa ký hợp đồng với các công ty xây dựng để bắt đầu công việc xây mới và sửa chữa hư hại tại các trường học ở Sirte. Thành phố quê nhà Gaddafi có khá hơn bây giờ không vẫn chưa thể đưa ra kết luận chính xác.

>> Libya thu nhận quân nổi dậy vào quân đội