Nhà thơ Hữu Loan trong mắt bạn bè
Cập nhật lúc :8:58 AM, 20/03/2010
Sự ra đi của nhà thơ Hữu Loan ngày hôm qua đã khuấy động làng thơ Việt Nam. Tưởng nhớ người bạn thơ của mình, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, nói: “Chỉ bằng hai bài thơ Đèo cả Màu tím hoa sim, nhà thơ Hữu Loan đã ghi tên mình vào nền thơ hiện đại. Ông ra đi chắc rằng thanh thản lắm bởi đã sống vững vàng cả một cuộc đời gian lao, trầm luân nhưng luôn được sống với mình, là chính mình”.

>> Nhà thơ của 'Màu tím hoa sim' đã về với núi

Cách tân từ khi mới viết

Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam, nhà thơ Hữu Thỉnh, nhận xét: "Hữu Loan là một trong những người có cá tính sáng tạo độc đáo trong nền thơ đương đại của Việt Nam". Còn nhà thơ Nguyễn Đức Mậu thì cho rằng không thể thiếu tên Hữu Loan khi nhắc về những nhà thơ tiêu biểu của thời kỳ chống Pháp.

“Hữu Loan đã ghi tên mình với công chúng bằng thơ chứ không phải bằng những câu chuyện về thân phận khổ nạn của mình”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhắc đi nhắc lại điều này. Trên thực tế, Hữu Loan là nhà thơ nổi tiếng duy nhất cả đời không in một tập thơ nào nhưng vị trí của ông trong làng thơ đương đại Việt Nam lại không thể phủ nhận.

Theo Phạm Xuân Nguyên, với hai bài thơ Đèo cả (1947) và Màu tím hoa sim (1949), Hữu Loan chính thức ghi tên mình vào làng thơ đương đại. Đèo cả ra đời giữa mạch thơ chung ca ngợi kháng chiến, nhưng có nét hào hùng riêng. Nhà thơ trẻ Lê Thiếu Nhơn cho rằng: “Hữu Loan là người cách tân từ khi bắt đầu viết”. Trong khi đó, Màu tím hoa sim là tiếng thơ về bi kịch cá nhân vang lên giữa những giọng thơ về cái ta, cái chung. Phạm Xuân Nguyên nhận định, Hữu Loan chính là người cách tân sớm nhất của thơ ca Việt Nam hiện đại.

Nhà thơ Hữu Loan.

Công chúng thường biết tới Đèo cả, Màu tím hoa sim, và trên thực tế Hữu Loan không công bố nhiều sáng tác của mình. Nhưng những người trong giới khi đọc Hoa lúa, Đêm, thì nhận thấy giá trị về mặt thi ca của những tác phẩm này cũng không thua kém.

Nhà thơ Hữu Thỉnh cho rằng, khác với Huy Cận, Xuân Diệu đều trở thành nhà thơ rồi mới là chiến sĩ, Hữu Loan theo kháng chiến rồi mới viết những bài thơ đầu tiên tại nơi bom lửa.

Luôn là chính mình

Nổi tiếng vì những bài thơ đầu tiên viết ra, cuộc đời Hữu Loan cũng gặp rất nhiều ghềnh thác. Ông từng tham gia Việt Minh từ rất sớm và trở thành ủy viên Ủy ban lâm thời Thanh Hóa, sau đó tham gia phong trào kháng chiến chống Pháp, công tác tại báo Văn nghệ.

Nhà thơ Hữu Loan tên thật là Nguyễn Hữu Loan, sinh năm 1916 tại thôn Văn Hoàn, xã Nga Lĩnh, Nga Sơn (Thanh Hóa). Ông từ trần hồi 19h30 ngày 18/3 tại nhà riêng ở Thanh Hóa. Tang lễ được Hội nhà văn Việt Nam phối hợp với gia đình tổ chức ngày 19/3.

Nhưng vì những lý do cá nhân, ông rời đô thành trở về quê sống cuộc đời của một người nông dân bình thường. Tuy nhiên, “hoàn cảnh, số phận riêng của Hữu Loan chỉ nói lên tính cách của ông chứ không vì nó mà ông thêm nổi tiếng”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận định.

Ông Phạm Xuân Nguyên dành những lời đầy trân trọng để nói về nhà thơ này: “Hữu Loan là một con người cương cường, dám sống cho những điều mình tin, mình yêu và mình nghĩ”. Cũng theo Phạm Xuân Nguyên, Hữu Loan “ra đi chắc rằng thanh thản lắm, bởi đã sống vững vàng cả một cuộc đời gian lao, trầm luân nhưng luôn được sống với mình, là chính mình”

Nói về những mâu thuẫn giữa cuộc đời thật và thơ, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn nhận xét, nếu mỗi bài thơ ông viết ra rất nhanh thì biến chuyển của cuộc đời Hữu Loan lại vô cùng chậm chạp. Ông thờ ơ với mọi khen chê của người đời. Chính vì điều đó, Lê Thiếu Nhơn cho rằng, những người viết trẻ như anh và những người cầm bút nói chung đều phải học một điều từ ông: quyết liệt tới cùng trong sự lựa chọn của mình.

Nhà thơ Hữu Thỉnh sau khi dự đám tang của ông từ Thanh Hóa trở ra nhận xét: Người dân ở đây coi Hữu Loan như người đại biểu tinh thần của mình. Ông nhận được tình cảm vẹn toàn của quê hương, bởi cả đời ông sống thanh bạch.

Bài thơ Màu tím hoa sim được viết từ chính những kỷ niệm của tác giả với người bạn đời của mình. Người bạn đời ấy không may mất sớm trong một cơn mưa lũ từ những năm 1949, sau đám cưới chưa đầy hai tháng. Bài thơ được viết trong ngày ông nghe tin dữ đó khi đang ở chiến trường. Bài thơ được nhiều nhạc sĩ phổ thơ, nhưng thành công nhất là ca khúc Áo anh sứt chỉ đường tà của nhạc sĩ Phạm Duy. Năm 2004, Màu tím hoa sim được Công ty Cổ phần Công nghệ Việt (ViTek VTB) mua bản quyền với giá 100 triệu đồng.

Sen Nguyễn
Ý kiến của bạn In bài này
Những bộ ảnh ấn tượng
(ĐVO) Mùa hè trở nên dịu mát hơn với người mẫu Phạm Hương khi diện bikini, choàng chiếc áo mỏng manh và tạo dáng bên hồ bơi.
Dành cho quảng cáo
X