Chính quyền đặc khu: Thành bại nằm ở luật chơi

(Chính trị Việt Nam) - Lựa chọn vị trí người đứng đầu đặc khu là vấn đề quan trọng số 1 sau khi đã tạo ra được cơ chế, luật chơi phù hợp.

TS Lê Hồng Sơn, nguyên Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp đã nói như vậy khi trao đổi với Đất Việt về mô hình tổ chức chính quyền địa phương tại các đặc khu kinh tế.

Chinh quyen dac khu: Thanh bai nam o luat choi
TS Lê Hồng Sơn, nguyên Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp.

Không thể áp dụng cơ chế tổ chức hành chính truyền thống lâu nay

PV: Thưa ông, Dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt vừa được trình xin ý kiến Thường vụ Quốc hội, trong đó mô hình tổ chức chính quyền địa phương đang được xem là vấn đề gây tranh cãi nhất.

Theo dự thảo luật lần này, chính quyền địa phương ở đặc khu có HĐND đặc khu và UBND đặc khu. Trong đó, HĐND đặc khu có không quá 15 đại biểu, đa số hoạt động chuyên trách. UBND đặc khu do HĐND đặc khu bầu, chỉ bao gồm chủ tịch và 2 phó chủ tịch.

Chủ tịch UBND đặc khu do HĐND đặc khu bầu theo giới thiệu của Bộ trưởng Bộ Nội vụ trên cơ sở thống nhất với chủ tịch UBND cấp tỉnh, được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn.

Ông đánh giá thế nào về nội dung trên? Nếu theo quy định này, quyền quyết định nhân sự lãnh đạo đặc khu sẽ chủ yếu thuộc về nhóm 15 đại biểu HĐND, vậy thì tiêu chí cho nhóm người này nên như thế nào?

TS Lê Hồng Sơn: Tranh cãi nhiều là đúng và là rất cần thiết. Bởi vì đây là cơ chế đặc biệt của một cấp chính quyền địa phương.

Ngay tên gọi của nó là Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt đã cho ta thấy rõ tính đặc biệt của nó như thế nào về hành chính - kinh tế của một đơn vị chính quyền địa phương.

Tranh cãi nhiều cũng còn có lý do nữa, đó là tư duy và nhận thức của những người quyết tâm ủng hộ đơn vị đặc thù này, giữa cái cũ và cái mới, giữa cái đúng và cái chưa đúng.

Và cả vấn đề nhận thức ở những người có trách nhiệm tham gia vào việc xây dựng luật này... nhiều lắm. Tôi tin rằng, vấn đề này sẽ còn phải tranh cãi dài dài, kể cả bây giờ và sau này nữa.

Về cơ cấu cơ bản của chính quyền đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, tôi hoàn toàn ủng hộ với phương án là phải tổ chức Hội đồng nhân dân (HĐND) bên cạnh Ủy ban nhân dân (UBND) ở tổ chức đơn vị này (sau đây tôi xin gọi tắt là đặc khu).

Theo nguyên tắc tổ chức bộ máy hành chính địa phương ở Việt Nam lâu nay thì ở đâu có chính quyền địa phương, ở đó bắt buộc phải có HĐND. HĐND chính là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do luật định dành cho cấp đó.

Cơ cấu có HĐND ở đặc khu cũng đã được Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 định rồi. Nhiều người hoặc không biết hoặc quên mất quy định này. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã xác định cơ chế quản lý hoạt động ban hành văn bản ở đặc khu.

Tôi không đồng ý quan điểm cho rằng: tổ chức chính quyền địa phương đặc khu không cần phải có HĐND. Đây là một quan điểm sai lầm, chệch hướng.

Bởi vì, tinh gọn gì đi nữa, nhạy bén gì đi nữa thì cũng không thể từ bỏ nguyên tắc có tổ chức HĐND ở cấp chính quyền địa phương loại này.

Với tinh thần tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả ở đặc khu, tôi cho rằng HĐND ở đơn vị này nên có khoảng từ 13 đến 15 đại biểu và chủ yếu là đại biểu chuyên trách. Như vậy là phù hợp.

Tuy nhiên ở đây, chúng ta cũng cần lưu ý đến thành phần đại biểu HĐND thuộc các tổ chức doanh nghiệp đang đầu tư lâu dài trên địa bàn. HĐND không cần thiết phải tổ chức thường trực và các ban.

Đây cũng là biểu hiện của tinh thần tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả. HĐND là cơ cấu hoạt động tập thể, thảo luận và quyết định theo đa số. Không cần bày đặt ra các tổ chức như: thường trực HĐND cũng như các ban HĐND. Thường trực và các ban HĐND là cơ cấu tổ chức truyền thống lâu nay.

Theo tôi, cách thức tổ chức này có cái đúng, nhưng cũng có cái chưa phù hợp, hoạt động ì ạch, chậm trễ, thiếu năng động, không hiệu quả và không kịp thời theo yêu cầu trên địa bàn đặc khu.

HĐND nên có một Văn phòng giúp việc. Văn phòng này cần phải rất tinh gọn. Theo tôi, cơ cấu nhân sự của nó cũng chỉ nên ở mức 5 đến 7 biên chế. Số biên chế này phải được lựa chọn rất cẩn thận, bảo đảm trình độ chuyên môn cao, tinh thần trách nhiệm và sự trung thực, tận tâm, tận lực thì mới đáp ứng được yêu cầu.

Về cơ cấu UBND của đặc khu, tôi cho rằng cũng cần phải quán triệt tinh thần tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, để có đủ điều kiện quyết định nhanh chóng, chính xác các chủ trương, chính sách thuộc phạm vi quản lý.

Không nên rình rang quá nhiều tổ chức nhân sự cũng như tổ chức bộ máy. Cơ cấu UBND ở đây chỉ nên có Chủ tịch và có từ 1 đến 2 Phó Chủ tịch. Nếu cơ cấu chỉ một Phó Chủ tịch cũng là phương án tốt.

Ở Việt Nam lâu nay cứ quen tổ chức nhiều cấp phó với lý do là phải họp hành nhiều và cũng là một thứ "chính sách đãi ngộ". Đây là quan điểm bố trí nhân sự không hoàn toàn hợp lý trong điều kiện hiện nay. Nhiều Phó thì sẽ giảm trách nhiệm của Chủ tịch và sẽ chờ đợi, dựa dẫm vào nhau.

Thứ Hai, 02/04/2018 13:41

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện