Bi kịch học đường: Không phải là thất bại

(Giáo dục) - Nền giáo dục Việt Nam không phải là thất bại, đừng vì vài trường hợp mà đánh giá không tốt về toàn bộ nhà giáo cũng như nền giáo dục hiện nay.

Sau nhiều bi kịch học đường, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD-ĐT cho rằng, cần phải có đầy đủ các quy định của pháp luật và chế tài để điều chỉnh hành vi của các chủ thể, và quan trọng hơn là phải đào tạo bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý một cách chuyên nghiệp hơn.

PV: Cô giáo lên lớp nhưng không giảng bài, cô phạt trò uống nước vắt từ giẻ lau bảng, phụ huynh ép cô giáo quỳ gối xin lỗi, trò đâm thấu bụng thầy... những vụ việc đau lòng, phi giáo dục ngày càng nhiều và mức độ nguy hại ngày càng tăng, khiến dư luận bàng hoàng tự hỏi chuyện gì đang xảy ra trong nhà trường.

Cảm xúc của ông trước những vụ việc này thế nào? Theo ông, những vụ việc ấy phản ánh điều gì đang xảy ra trong ngành giáo dục của chúng ta?

TS Hoàng Ngọc Vinh: Những sự việc trong ngành giáo dục gần đây rất đáng tiếc và đáng buồn. Nó cho thấy chúng ta đã không thành công trong việc giáo dục các giá trị, chẳng hạn như biết tôn trọng người khác và tôn trọng pháp luật.

Bi kich hoc duong: Khong phai la that bai
TS Hoàng Ngọc Vinh

Nền giáo dục Việt Nam trước nay quá chú trọng vào dạy chữ, giáo dục ý thức chính trị, mà thiếu đi sự giáo dục về giá trị thật của một con người để làm người, dù đó là những bài học đơn giản về việc phải tôn trọng người khác, tôn trọng luật pháp, sống độc lập, trung thực, không làm nhục người khác trước đám đông...

Phải khẳng định rằng những sự việc như thế diễn ra với tần suất cao, nhưng so với tỷ lệ giáo viên của Việt Nam thì không phải là lớn.

Một số người nghĩ rằng nền giáo dục Việt Nam đã thất bại, nhưng không phải như vậy, đừng vì một vài trường hợp mà đánh giá không tốt về toàn bộ nhà giáo cũng như nền giáo dục hiện nay.

PV: Có thể thấy, trong các vụ việc đau lòng nói trên, có sự tham gia của cả ba chủ thể: giáo viên, học sinh và phụ huynh. Liệu đây có phải là biểu hiện của sự lệch lạc, đứt gẫy ở tất cả các đầu mối trong giáo dục học đường?

Từ quan điểm và kinh nghiệm của bản thân, theo ông, có thể cắt nghĩa thực trạng trên như thế nào? Ông có bất ngờ không khi những vụ việc như vậy xảy ra với tần suất ngày càng dày và mức độ ngày càng nghiêm trọng như thời gian vừa qua?

TS Hoàng Ngọc Vinh: Những sự việc trên xảy ra là hồi chuông báo động về sự rạn nứt học đường. Dù chúng không phổ biến nhưng xảy ra với tần suất cao thì phải có nghiên cứu cụ thể. Xảy ra những việc như thế, có nhiều nguyên nhân và từ nhiều phía.

Trước hết, đó là do một số giáo viên chưa được đào tạo đến nơi đến chốn, đặc biệt việc đào tạo các kỹ năng xử lý tình huống cho giáo viên còn rất yếu kém. Suốt nhiều năm, các trường học chỉ mải dạy chữ, làm sao để thi tốt nghiệp, vào được đại học.

Trường sư phạm không dạy cho sinh viên các kỹ năng ứng xử, trải nghiệm tình huống để học cách phản ứng phù hợp. Nếu giáo sinh được đào tạo, tu dưỡng ở nhà trường và ở gia đình đến nơi đến chốn, đã có trải nghiệm, thì họ hoàn toàn có thể xử lý vấn đề dễ dàng

 Nhưng bởi giáo sinh chưa có kinh nghiệm, xử lý thiếu thông minh, nên xảy ra xung đột trong các mối quan hệ.

Trường hợp nam sinh đâm thấu bụng thầy giáo ở Quảng Bình khi bị nhắc nhở xóa hình xăm là một ví dụ. Các báo thông tin rằng, trước đó người thầy có tát nam sinh ấy một cái.

Học trò ở tuổi trưởng thành thường rất khó điều chỉnh và có sĩ diện, nếu người thầy nắm bắt được tâm lý lứa tuổi này, không phê bình em đó trước mặt cả lớp, mà gọi em lên tâm sự riêng với thầy thì có lẽ đã không xảy ra chuyện đáng tiếc như vậy.

Có trường hợp nhà trường thiếu sự dân chủ, giáo viên ngộ nhận mình là người có quyền uy tuyệt đối, lạm dụng quyền lực đó, muốn làm thế nào thì làm, coi thường các quy định luật pháp.

Trong khi đó, lãnh đạo nhà trường quan liêu, thiếu rốt ráo, không nhanh chóng xử lý khủng hoảng một cách công khai, để đến khi báo chí vào cuộc ầm ĩ lên thì mới hành động, nhưng hành động lại thiếu kiên quyết.

Cũng có trường hợp do bức xúc trong cuộc sống, sức ép trong công việc, khiến thầy cô hành xử không chuẩn mực, nhưng không thể đổ lỗi cho những lý do đó mà hành xử như vậy.

Bi kich hoc duong: Khong phai la that bai
Trường hợp nam sinh đâm thấu bụng thầy giáo ở Quảng Bình.

Bởi vậy, ngành giáo dục phải rút ra bài học kinh nghiệm trong việc đào tạo giáo viên sao cho chuyên nghiệp. Song song với dạy lý luận cần có các bài tập thực tế tình huống cụ thể, ví dụ lớp có xung đột giữa trò với trò, giữa học trò với giáo viên thì giáo viên nên xử lý như thế nào.

Bên cạnh việc đào tạo trong trường, các buổi sinh hoạt ngoại khóa, chuyên đề của giáo viên cần bổ sung thêm công tác đào tạo kỹ năng, chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên.

Nguyên nhân thứ hai dẫn đến những bi kịch học đường, đó là do nhận thức, văn hóa, hiểu biết và ý thức chấp hành luật pháp của một số vị phụ huynh vượt quá ngưỡng tự kiểm soát.

Thứ ba, tác động của mạng xã hội, phim ảnh... đến hành vi ứng xử của con người. Rất nhiều chuyện tiêu cực trong trường học gắn với học sinh, được thể hiện qua việc hành xử với nhau một cách bạo lực, hay chửi bới, chế nhạo, nói xấu, dọa nạt, nguyền rủa nhau trên mạng xã hội hoặc qua tin nhắn điện thoại.

Xảy ra những sự việc đáng tiếc thời gian qua có trách nhiệm lớn của ngành giáo dục khi chưa có nghiên cứu bài bản về nguyên nhân, động cơ, tác động của bối cảnh xã hội, mạng xã hội, truyền thông phim ảnh đến hành vi cũng như hình thức bạo lực, tố cáo, nói xấu, hù dọa nhau qua mạng…

Chủ Nhật, 15/04/2018 07:58

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện