Không cần bảng xếp hạng riêng cho đại học Việt Nam!

(Giáo dục) - Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Bộ GD-ĐT hay hiệp hội các trường đại học không thể đứng ra làm bởi đây là vấn đề tế nhị, dễ có lợi ích nhóm.

Nghịch lý

Tại hội thảo Nâng cao chất lượng và uy tín quốc tế của các trường đại học Việt Nam tổ chức hôm 11/4, Bộ trưởng GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, Bộ đang muốn lấy ý kiến các trường, các chuyên gia là liệu có cần một bảng xếp hạng riêng cho đại học Việt Nam. Và tại hội thảo, lãnh đạo nhiều trường đại học cũng cho rằng Việt Nam cần có bảng xếp hạng đại học riêng vì tuy có nhiều bảng xếp hạng quốc tế nhưng rất khó lựa chọn một bảng xếp hạng phù hợp cho giáo dục đại học Việt Nam.

Chia sẻ quan điểm về đề xuất này, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM cho rằng, bảng xếp hạng là không cần thiết.

Ông đưa ra hai lý do giải thích cho quan điểm của mình. Thứ nhất, mặc dù trên thế giới có nhiều bảng đánh giá xếp hạng đại học nhưng cũng chỉ so sánh cho có, một số bảng xếp hạng mang yếu tố thương mại, quảng cáo là chính,  phải đóng tiền để tham gia.

Thứ hai, Việt Nam không có thứ hạng tốt trên bảng xếp hạng đại học quốc tế cũng là điều dễ hiểu bởi ở mỗi đất nước, các trường đại học phải đào tạo nguồn nhân lực tương ứng với mức độ phát triển của đất nước đó.

Nền kinh tế Việt Nam chưa phải là nền kinh tế dành cho nghiên cứu phát triển. Các công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam chủ yếu để tận dụng nhân công giá rẻ và họ sản xuất là chính.

"Ngay cả các khu công nghệ cao như Khu công nghệ cao TP.HCM, các doanh nghiệp nước ngoài vẫn đa phần sử dụng lao động phổ thông. Nếu đầu tư vào lĩnh vực nghiên cứu ở các nước châu Á, doanh nghiệp rất dễ bị ăn cắp bản quyền, do vậy họ chỉ đặt ở mỗi nước một khâu trong sản xuất.  

Cũng chính vì lý do hầu hết các doanh nghiệp theo hướng sản xuất nên sứ mạng của một trường đại học mặc dù ghi là giảng dạy và nghiên cứu nhưng thực tế là đào tạo nguồn nhân lực cung cấp cho xã hội, đáp ứng đúng mục tiêu, yêu cầu của doanh nghiệp chứ không phải để làm nghiên cứu.

Nếu trường đại học nào tự xưng nghiên cứu thì thực ra là không phải vì nếu để ý  các công trình, bài báo ISI của các trường hiện nay đăng lên để tính điểm, đa phần xuất phát từ các giảng viên trẻ đang làm nghiên cứu sinh trong các phòng thí nghiệm ở nước ngoài.

Trong khi đó, nếu làm tại các phòng thí nghiệm trong nước, để sản xuất ra bài báo quốc tế vô cùng khó, trừ một số trường hợp xuất sắc và số này chỉ đếm trên đầu ngón tay", PGS.TS Đỗ Văn Dũng  lý giải.

Khong can bang xep hang rieng cho dai hoc Viet Nam!
Kinh tế Việt Nam phát triển theo hướng lắp ráp, theo hướng sản xuất thì sẽ cần kỹ sư công nghệ. Ảnh minh họa

Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP.HCM cho rằng điều này cũng là phù hợp bởi nếu đào tạo sinh viên theo định hướng nghiên cứu nhiều quá thì khi ra trường, các em sẽ thất nghiệp vì không có viện nghiên cứu, không có trung tâm R&D để họ làm.

"Đó là cái vòng luẩn quẩn của Việt Nam mà các bảng xếp hạng trên thế giới đều đặt điểm nghiên cứu lên trên hết. Nếu Việt Nam muốn chạy theo bảng xếp hạng thì phải chấp nhận sinh viên ra trường thất nghiệp.

Nếu chạy theo bảng xếp hạng thì số bài báo quốc tế, công trình nghiên cứu khoa học phải nhiều lên, muốn vậy phải có đầu tư trọng điểm từ Nhà nước, mà  ở Việt Nam hiện nay có xu thế tự chủ nên các khoản chi thường xuyên ngày càng bị cắt giảm.

Bên cạnh đó, nếu đúng theo nghĩa trường nghiên cứu thì một giảng viên chỉ có 10-15 sinh viên mà với mức học phí hiện nay không đủ trang trải để nuôi ông thầy, nói gì đến cho trường phát triển.

Chính vì cái vòng luẩn quẩn này nên dù là bảng xếp hạng nào đi chăng nữa, Việt Nam cũng không có thứ hạng cao", PGS.TS Đỗ Văn Dũng nói.

Từ những phân tích ở trên, ông cho rằng, nên chờ đến khi đất nước phát triển lên một tầm cao mới, giàu lên, có nhiều trung tâm nghiên cứu thì lúc đó các trường mới đào tạo theo hướng nghiên cứu và khi ấy, các bảng xếp hạng sẽ tự động xếp hạng Việt Nam cao lên. Còn bây giờ, các trường đại học hãy làm tốt nhiệm vụ của mình đối với nền kinh tế.

Đối với bảng xếp hạng riêng cho đại học Việt Nam, PGS.TS Đỗ Văn Dũng phản đối ý tưởng này bởi bảng xếp hạng này đòi hỏi phải có một cơ quan độc lập hoàn toàn với các đơn vị sự nghiệp công, trong khi ở Việt Nam, vấn đề lợi ích nhóm, quan hệ... vẫn chằng chịt, khó giải quyết. Nếu Bộ GD-DT hay hiệp hội của các trường đứng ra làm đều không được vì vấn đề này rất tế nhị. Chưa kể, trường đại học ở Việt nam không phân biệt rõ ràng định hướng công nghệ hay định hướng nghiên cứu.

Ông dẫn chính trường của mình ra làm ví dụ. Lâu nay, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM chủ yếu đào tạo theo định hướng công nghệ, cung cấp lượng kỹ sư chất lượng tốt cho các doanh nghiệp, sinh viên ra trường có việc làm ngay.

Khi đào tạo như vậy, chắc chắn nếu xếp hạng theo định hướng nghiên cứu thì trường của ông không bao giờ ở bậc hàng đầu được.

Tuy nhiên, trong trường lại có những ngành mà số lượng tiến sĩ đi học nước ngoài về rất nhiều, chẳng hạn ngành xây dựng có 25 giảng viên thì 19 người có bằng TS. Để tạo điều kiện cho các giảng viên này vừa giảng dạy vừa làm việc thì các ngành đó bắt đầu chuyển từng bước xen kẽ giữa đào tạo kỹ sư công nghệ phục vụ sản xuất và một phần theo hướng nghiên cứu.

Thứ Sáu, 13/04/2018 13:33

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện