Viện Toán đề nghị tiêu chuẩn GS, PGS riêng

(Giáo dục) - Nhờ các quy định được ban hành công khai từ năm 2001 đến nay mà tuổi đời khi được phong của các GS và PGS ngày càng được hạ thấp.

Nhiều điểm khác thường so với thông lệ quốc tế

Viện Toán học vừa có văn bản chính thức góp ý dự thảo quyết định ban hành quy định tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư gửi đến ban soạn thảo, Bộ GD-ĐT và Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước.

Theo Viện Toán học, ở các nước khoa học tiên tiến, dù việc phong chức danh GS, PGS hoàn toàn do trường tự chủ (như Mỹ, Anh, Đức...) hay có sự kiểm soát của nhà nước (như Ý, Pháp, Tây Ban Nha...), người ta về cơ bản chỉ chú ý tới chất lượng khoa học, năng lực và kinh nghiệm sư phạm; chỉ trong trường hợp hiếm hoi mới lưu ý thêm về đóng góp khác, trong đó có đóng góp về đào tạo.

Cũng có thể họ có những quy định, hướng dẫn nội bộ cho từng hội đồng, nhưng không thể tìm ra một bộ quy định công bố công khai nào. Ở những nước đó, ý kiến của chuyên gia hoàn toàn quyết định.

Do trình độ khoa học ở nước ta còn hạn chế, việc áp dụng máy móc thông lệ đó dễ dẫn đến sự lạm dụng, bè phái..., không chỉ không khuyến khích được nhân tài mà đôi khi còn dẫn đến xu hướng ngược lại.

Vì vậy trong một thời gian nhất định nữa, không thể vì một số tồn tại xảy ra trong công tác phong chức danh GS, PGS mà bỏ các bộ tiêu chuẩn thống nhất.

Vien Toan de nghi tieu chuan GS, PGS rieng

Cần có những thay đổi trong thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS

Trong văn bản, viện Toán cho rằng điểm mới nhất trong Dự thảo Quyết định lần này là việc phân chia nhóm ngành khoa học. Trên cơ sở đó mới có điều kiện đưa vào yêu cầu mới về nâng cao chất lượng là các bài báo trên các tạp chí khoa học quốc tế, mà đặc biệt là các tạp chí thuộc danh mục ISI, Scopus. Đây là điều cần kiên trì duy trì và cải tiến tiếp.

Tuy nhiên, theo Viện Toán, vẫn còn những điểm khác thường so với thông lệ quốc tế, đã được ban hành trong các bản quyết định từ trước tới nay, chưa được sửa đổi. Viện đã đề xuất một số giải pháp để cải tổ những bất cập này.

Theo văn bản góp ý của Viện Toán, cần tách nhóm ngành Khoa học tự nhiên, vì nhóm ngành này của Việt Nam đã tiếp cận được khá gần với trình độ quốc tế, trong đó có một số ngành đã đạt trình độ quốc tế.

Trên cơ sở có các nhóm ngành tương đối gần nhau, đặt ra các tiêu chuẩn riêng rẽ, phù hợp cho từng nhóm ngành đó với phương châm tiệm cận với thông lệ quốc tế.

“Lý tưởng nhất là mỗi một Hội đồng ngành xây dựng một bộ tiêu chuẩn riêng, được các cơ sở giáo dục và các nhà khoa học góp ý. Trên cơ sở đó Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước (CDGSNN)điều chỉnh để Thủ tướng ban hành quyết định.

Việc làm đó có thể mất thêm thời gian, nhưng sẽ triệt để hơn nhiều. Tuy nhiên nếu kiến nghị đó chưa thuyết phục được ngay số đông cộng đồng, thì việc tách riêng nhóm ngành Khoa học Tự nhiên là cần thiết”, Viện Toán giải thích.

Vì Khoa học tự nhiên của Việt Nam đã tiếp cận được khá gần với trình độ quốc tế, trong đó có một số ngành đã đạt trình độ quốc tế.

Kiến nghị bỏ một số quy định

Bên cạnh đó, Viện Toán cũng đưa ra kiến nghị bỏ một số yêu cầu mà dự thảo của Bộ GD-ĐT đưa ra. Cụ thể, bỏ yêu cầu viết sách.

“Không ai ngăn cản được việc NXB in sách có chất lượng khoa học kém, miễn là sách đó không vi phạm các luật bản quyền, tiêu chí chính trị, thẩm mỹ. Tác giả có thể in sách bằng chính tiền của mình, mà không vi phạm bất cứ qui định nào”, văn bản viết.

Đồng thời, bỏ yêu cầu bắt buộc hướng dẫn Nghiên cứu sinh, thạc sĩ. Phần lớn các nơi trên thế giới, người ta xem việc được hướng dẫn nghiên cứu sinh là một quyền của người được phong học hàm. Đây không phải là quyền lợi vật chất mà là quyền lợi tinh thần.

Ngoài ra, Viện Toán cũng kiến nghị bỏ yêu cầu chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học và chủ trì hoặc tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, bỏ yêu cầu về tính liên tục của quá trình đào tạo.

Viện Toán học kiến nghị thay tiêu chuẩn ứng viên PGS “có ít nhất 6 năm, trong đó có 3 năm cuối liên tục tham gia đào tạo từ trình độ ĐH trở lên tính đến ngày hết hạn nộp hồ sơ” thành “có ít nhất 6 năm tham gia đào tạo từ trình độ ĐH trở lên - tính đến ngày hết hạn nộp hồ sơ - và trực tiếp tham gia giảng dạy trong năm đăng ký hồ sơ”.

Viện Toán học cho rằng việc quy định thâm niên đào tạo có thể hợp lý, nhưng yêu cầu tính liên tục 3 năm cuối là một rào cản vô lý. Bởi lẽ, việc làm này gây khó khăn cho những người đang ở nước ngoài, hay có thời gian công tác dài ở nước ngoài trở về. Mà chúng ta đều biết chỉ có những người thật sự giỏi mới được nước ngoài mời đến cộng tác nghiên cứu. Thời gian cộng tác càng dài có nghĩa là người đó càng giỏi.

Đưa ra rào cản kỹ thuật này làm khá nhiều người trẻ, giỏi phải đắn đo quyết định có trở về nước làm việc không, hoặc đắn đo có nhận lời mời (ít khi có được) sang nước ngoài một thời gian làm việc để nâng cao trình độ.

Sơn Ca (Tổng hợp TPO,VNN)

Thứ Năm, 30/03/2017 17:42


Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện