Chặt cao su bán gỗ sang Trung Quốc: Vết xe đổ...

(Tin tức thời sự) - Bản thân người dân chỉ nhìn vào lợi ích kinh tế, chứ không có sự tính toán nhiều, nên rất cần sự định hướng từ phía cơ quan quản lý.

Khó hiểu bản chất

Gần đây, tại một số tỉnh thuộc Tây Nguyên và Đông Nam Bộ như Gia Lai, Bình Phước, Đồng Nai xuất hiện tình trạng người dân chặt gỗ cây cao su bán cho DN Trung Quốc. Họ thường mua các cây gỗ có đường kính 30-40cm, với giá thành 300.000đ-500.000đ/cây, vì giá mủ cao su rớt xuống thấp, nên người dân đổ xô chặt cây bán gỗ.

Trước thực trạng đua nhau phá rừng trồng cây cao su, rồi giờ lại đua nhau chặt, trao đổi với Đất Việt, GS.TS Lê Đình Khả - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu giống và Công nghệ sinh học lâm nghiệp cho biết: "Những năm trước cao su bán được giá, nhiều bà con nông dân cũng đã mạnh dạn vay ngân hàng mua lại nhiều diện tích cao su với kỳ vọng lớn, thậm chí có thời điểm một ha cao su có giá từ 800 triệu đến 1 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến nay giá thấp, thu lợi từ cao su không thể trả lãi vay ngân hàng, dẫn đến bị lỗ, người dân thấy lợi ở đâu thì làm, việc chặt trong tình cảnh này tôi không lạ. Năm 2000, khi tôi sang huyện Vân Nam, thấy người dân bên đó cũng chặt, vì trồng nhiều quá.

Vì cao su là cây dài ngày, chu kỳ phát triển là 15 năm, suất đầu tư lớn, phát triển cao su có tác động lâu dài đến đời sống của người dân và kinh tế của địa phương, nhưng việc xuất hiện kiểu trồng-chặt, như đối với cây nông nghiệp ngắn ngày, sẽ thiệt hại vô cùng lớn về kinh tế, người dân là người chịu thiệt nhiều nhất.

Tôi biết, kiểu trồng-chặt cây cao su đây không phải là lần đầu, mà là lần thứ 2, lần đầu tiên xuất hiện năm 1990, việc này xảy ra do quy luật cung - cầu, không có người chỉ huy quy hoạch chung. Nếu giá thấp thì dân chặt, khi giá mủ cao su cao lên thì lại đua nhau trồng, mà chu kỳ của cao su không phải ăn xổi ngay. Bản thân người dân chỉ nhìn vào lợi ích kinh tế, chứ không có sự tính toán nhiều.

Chat cao su ban go sang Trung Quoc: Vet xe do...

Dân ồ ạt chặt cây cao su bán lấy gỗ

Thêm nữa, cây cao su ở Tây Nguyên trồng cũng không phù hợp, vì nó chủ yếu phát triển ở vùng khí hậu nóng, cách đây 10-15 năm, người dân ồ ạt trồng.

Năm 2009, Thủ tướng đã phê duyệt quy hoạch phát triển cao su, theo đó đến năm 2020 VN sẽ có diện tích trồng cao su ổn định là 800.000ha. Thế nhưng chỉ sau ba năm, đến năm 2012 diện tích trồng cao su lên đến 915.000ha - vượt xa quy hoạch cho năm 2020.

Điều đau xót nhất là việc phát triển ồ ạt cao su ở các địa phương đang dẫn đến mất rừng, suy thoái môi trường. Theo tôi được biết, 200 dự án trồng cao su ở Tây nguyên được cho là chuyển từ rừng nghèo kiệt, kết quả khảo sát cho thấy đã thu được tới hơn 397.000m3 gỗ rừng tự nhiên, đó chưa chắc là con số thực tế. Đổi lại bây giờ vừa mất rừng, người dân lâm vào cảnh bấp bênh, nghèo khó vẫn hoàn nghèo khó, thậm chí còn khó hơn".

Bên cạnh đó, theo ông Khả, bản thân ông đã từng đề xuất việc phát triển cao su ngoài lấy mủ đi kèm với lấy gỗ, nhưng việc Trung Quốc thu mua gỗ bản chất là hơi khó hiểu.

Gỗ cao su màu trắng, có thớ mịn, tỷ trọng 0,49 - 0,53, đang là loại gỗ được ưa chuộng để sản xuất đồ mộc và là mặt hàng có giá trị. Trong những năm cuối 2000 nước ta mỗi năm đã nhập 60.000-70.000 m3 gỗ cao su từ Campuchia, Malaysia, Thái Lan và Myanmar để sản xuất đồ mộc. Trong 4 tháng đầu năm 2014 Việt Nam đã chi 861 triệu USD, tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ năm 2013, để nhập gỗ và sản phẩm gỗ.

Vì thế, kết hợp chọn giống cao su lấy mủ với lấy gỗ có thể là một hướng đi mới, theo hướng kinh doanh tổng hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nhưng cái đáng nói là ở đây chúng ta chi tiền đi nhập gỗ cao su và giờ là chúng ta đi bán gỗ cao su, mà lại là DN Trung Quốc, nghĩa là từ trồng đến chặt gỗ, bán mủ, cao su VN luôn gắn với Trung Quốc và hoàn toàn phụ thuộc vào họ.

Người dân các vùng trồng cao su bị động vào các chính sách điều hướng của Trung Quốc, dễ hiểu vì họ là thị trường lớn, trước lời cảnh báo không nên trồng nhiều, dân không nghe, khi trồng nhiều thì Trung Quốc ép giá, giá mủ cao su thấp rất nhiều năm nay. Ngay sau đó, chiêu bài mua gỗ xuất hiện, thế là dân mất cả rừng lẫn cây cao su, cuối cùng không biết sính sống bằng gì.

"Tôi tự hỏi không biết khi họ nâng giá mủ cao su lên cao, thì dân mình có lại đi trồng tiếp hay không, nghịch dị ở điểm đó", ông Khả lo ngại.

Viễn cảnh của cao su Tây Bắc

Riêng với việc cao su ồ ạt được trồng lên vùng Tây Bắc, theo ông Khả, bản thân ông đã từng lưu ý việc trồng cao su phải xem xét có phù hợp với đặc điểm sinh thái, địa hình, thời tiết của vùng đó.

Thông tư 58 của Bộ NN-PTNT hướng dẫn việc trồng cao su trên đất lâm nghiệp quy định rõ những thứ không phù hợp với sinh thái. Ví dụ, không được trồng cao su ở vùng có gió trên cấp 8, không có sương muối, mưa đá. Nếu không tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật thì cao su không cho mủ.

Vì thế cần xem xét một cách cẩn thận, đánh giá một cách đầy đủ để xác định diện tích trồng hợp lý ở những tiểu vùng có đất đai phù hợp, hạn chế phát triển ở những tiểu vùng ít thuận lợi cho sinh trưởng của cao su.

Quy luật chung ở nhiều giống cây trồng nhiệt đới là càng lên cao và càng lên các vùng có vĩ độ lớn thì sinh trưởng và năng suất sản phẩm càng thấp. Năng suất mủ cao su tại Việt Nam và Thái Lan cũng diễn biến theo quy luật này.

Thứ Ba, 27/12/2016 13:45


Báo Đất Việt trên Facebook
.
Loading...


Sự Kiện