Cho nhập tàu cũ về phá: Bài học hạt nix của Hyundai-Vinashin

(Tin tức thời sự) - Các cơ quan chấp thuận cho Hyundai-Vinashin sửa tàu cũ nhưng không biết rằng họ sẽ dùng hạt nix gây ô nhiễm môi trường. Đây là bài học cần nhìn nhận.

KS Đỗ Thái Bình, Hội KHKT Biển TP HCM, Thành viên Hội Đóng tàu Mỹ từ kinh nghiệm trong nghề của mình đã đưa ra cảnh báo: Nếu không làm bài bản, nghiêm túc, Việt Nam sẽ phải "lãnh đủ" khi cho phá dỡ tàu cũ.

Hiểm họa rình rập

Theo một dự thảo nghị định Bộ Tài nguyên và Môi trường sắp trình Chính phủ thông qua, từ năm sau các cá nhân, doanh nghiệp sẽ được phép nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng để phá dỡ hoặc sử dụng nếu đáp ứng các yêu cầu về môi trường.

Theo dự thảo này, nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng để phá dỡ được hiểu là nhập khẩu phế liệu và được áp dụng theo quy định của pháp luật bảo vệ môi trường về nhập khẩu phế liệu. Các tổ chức, cá nhân có cơ sở phá dỡ tàu biển phải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường mới được phép nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng.

Để nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng, doanh nghiệp cần phải có hồ sơ về bảo vệ môi trường với các nội dung như: bản kê khai tình trạng tàu (cũng như các chất có trên tàu) và bản cam kết của tổ chức, cá nhân nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng đảm bảo đáp ứng quy chuẩn môi trường; giấy chứng nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường của cơ sở phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng do cơ quan có thẩm quyền cấp; cam kết của tổ chức, cá nhân xin phép nhập khẩu tàu biển để sử dụng hoặc phá dỡ đối với các thông tin đã cung cấp...

Theo KS Bình, từ xưa đến nay kiểu của Việt Nam là chỉ lo làm văn bản cho chặt chẽ câu chữ nhưng khâu thực hiện, kiểm soát thì lại bỏ lửng.

Dẫn lại câu chuyện từ chính chủ trương cho Hyundai-Vinashin sửa tàu cũ nhưng cơ quan chức năng cũng chỉ quy định chung chung mà không biết là họ sửa bằng gì và rồi mâu thuẫn đã xảy ra.

Khi bắt đầu hình thành nhà máy, Hyundai-Vinashin lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường xin là làm sạch vỏ tàu bằng công nghệ phun cát (khai thác tại Khánh Hòa), được Bộ KHCN & MT phê duyệt tại Quyết định 360, ngày 31/3/1997.

Đến khi bắt đầu sản xuất, Hyundai-Vinashin lại xin sử dụng công nghệ phun hạt nix (phế thải công nghiệp luyện đồng) nhập từ nước ngoài.

Cũng từ hoạt động sửa tàu cũ này mà có tới 800.000 tấn hạt nix - một khối lượng chất thải nguy hại khổng lồ không được xử lý, thải ra môi trường ảnh hưởng sức khỏe người dân nhưng đến nay cơ quan quản lý cũng không có giải pháp xử lý triệt để.

Theo KS Bình, từ bài học này cho thấy nếu cho phá dỡ tàu cũ thì nên có một bộ phận chuyên, cần quan tâm một cách đồng bộ bởi ngoài rất nhiều hiểm họa về môi trường đang rình rập. Từ việc xử lý sơn cũ đến nước la canh nhiễm dầu trên tàu cũng là một vấn đề đáng quan tâm.

Hàng triệu tấn xỉ đồng từ việc sử dụng hạt nix phun tàu cũ thải ra môi trường chưa được xử lý
Hàng triệu tấn xỉ đồng từ việc sử dụng hạt nix phun tàu cũ thải ra môi trường chưa được xử lý

Công nghiệp phá dỡ tàu cũ: Nên làm nhưng...

Cho rằng việc cho phép nhập tàu cũ về phá dỡ là cần thiết, bởi theo KS Bình kể cả nhà nước chưa cho phép thì thực tế vẫn có nhiều người phá dỡ tàu cũ.

"Hiện nhiều nước vẫn tiến hành phá dỡ tàu cũ mà Việt Nam cấm là không hay bởi vì có cấm người ta cũng vẫn làm. Trong khi đó bản thân con tàu nào cũng đến một lúc rồi cũng sẽ cũ nên một quốc gia phải có nền công nghiệp phá dỡ tàu cũ. Điều này càng cần thiết hơn nhất là nước nghèo như mình", KS Bình nói.

Theo ông Bình tại Bangladesh một phần dân số sống nhờ vào việc phá dỡ tàu cũ. Phải nhìn thẳng vào sự thật là có công nghiệp phá dỡ tàu cũ. Muốn làm được thì cần có cả một ngành về bảo vệ môi trường trong phá dỡ tàu cũ (bảo vệ, nguồn nước, khai thác), rồi tận dụng máy móc thiết bị cũ trên các con tàu như thế nào.

Ngay như ở Đức người ta phá dỡ tàu cũ bởi vì có thể tận dụng trên các tàu cá máy thủy lực rất tốt, và đắt tiền. Những thiết bị này thuộc diện 'nồi đồng cối đá' nên nếu sử dụng ở trên bờ sẽ rất tốt", KS Bình gợi ý.

Tuy nhiên một lần nữa ông Bình nhắc lại, khi đã cho phép thì các cơ quan quản lý cần nhìn vấn đề bảo vệ môi trường một cách nghiêm túc.

"Không chỉ quy định chung chung dừng ở mặt văn bản mà phải kiểm tra thực sự sau khi phá dỡ vấn đề xử lý nước thải độc hại trên tàu ra sao chứ không phải cứ quy định chung chung rồi nghe các đơn vị hứa là được", ông Bình nói.

Bích Ngọc

Thứ Tư, 01/10/2014 13:58

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện