Hệ thống thủy lợi Cái Lớn–Cái Bé: ĐBQH muốn làm rõ

(Tin tức thời sự) - ĐBQH đề nghị các bộ ngành công khai cơ sở khoa học khi phê duyệt dự án cống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé

Dự án cống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé ngay từ đầu đã gây nhiều tranh cãi. Tuy nhiên, sau nhiều tranh cãi thì Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN-PT-NT) đã ký quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, còn Bộ Tài nguyên và môi trường (TNMT) đã phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường giai đoạn 1 của dự án. 

Diễn biến trên khiến các chuyên gia, các nhà khoa học tiếp tục bày tỏ nhiều lo ngại.

He thong thuy loi Cai Lon–Cai Be: DBQH muon lam ro
Phối cảnh Dự án công thủy lợi Cái Lơn - Cái Bé. Ảnh: Danviet

TS Dương Văn Ni, Đại học Cần Thơ cho rằng, tiếng nói góp ý, những ý kiến phản biện của các nhà khoa học đã bị phớt lờ, không được quan tâm, lắng nghe một cách thấu đáo.

Do đó, ông Ni đề nghị các ĐBQH khu vực Đồng bằng Sông Cưu Long phải thể hiện trách nhiệm của mình, phải lên tiếng yêu cầu các bộ ngành liên quan giải trình cụ thể cơ sở khoa học về các quyết định đưa ra.

"Đây là trách nhiệm của các ĐBQH. ĐBQH phải thể hiện tiếng nói, trách nhiệm của mình với dự án, với yêu cầu phát triển chung của toàn vùng", ông Ni nói.

Về phần mình, ông Phạm Văn Hòa (ĐBQH đoàn Đồng Tháp) cho rằng, Dự án cống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé là một dự án có tổng số vốn đầu tư rất lớn và là dự án liên quan tới hệ thống điều tiết, thủy lợi của toàn khu vực ĐBSCL nói chung, do đó, cần phải được nghiên cứu, xem xét rất thận trọng.

Với vai trò là ĐBQH, đứng trước những ý kiến trái chiều về dự án, ông Hòa cho rằng, các cơ quan quản lý cũng như các nhà khoa học cần phải ngồi lại với nhau, chia sẻ, trao đổi, bàn bạc một cách kỹ lưỡng, trên tinh thần xây dựng, vì lợi ích chung.

Trong trường hợp, những phân tích của các nhà khoa học là có cơ sở thì Bộ NN-PT-NT cũng như Bộ TNMT cũng cần tiếp thu, chỉnh sửa. Ông Hòa nhấn mạnh, đây là dự án thủy lợi, liên quan tới vấn đề điều tiết thủy lợi phục vụ sản xuất cũng như phục vụ nhu cầu an sinh xã hội, không có gì giấu giếm cả.

Vì thế, việc giải thích rõ cơ sở để phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cũng như phê duyệt đánh giá tác động môi trường của dự án là việc làm cần thiết. Nếu việc xây dựng dự án là cần thiết và không ảnh hưởng tới môi trường thì Bộ TNMT và Bộ NN-PT-NT cần công khai rõ ràng cơ sở khoa học, thông tin cụ thể để các nhà khoa học yên tâm, ủng hộ.

"Tôi tin, nếu cả Bộ TNMT và Bộ NN-PT-NT đều có những thuyết trình thuyết phục về cơ sở nghiên cứu kinh tế cũng như đánh giá tác động về môi trường của dự án một cách cụ thể thì không nhà khoa học nào muốn phản đối cả.

Về phía các nhà khoa học, nếu thật sự dự án là cần thiết thì cũng nên lắng nghe, đóng góp ý kiến, ủng hộ", ông Hòa nói.

6 vấn đề cần trả lời

Về phía các nhà khoa học, ông Nguyễn Ngọc Trân - nguyên ĐBQH khóa IX, X, XI đã có rất nhiều bài phân tích trên báo Đất Việt với mục đích chỉ rõ những lý do không nên phê duyệt Dự án cống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé. Tuy nhiên, vị chuyên gia cho rằng những ý kiến góp ý của ông đã không được lắng nghe.

Cụ thể, ngày 3/11/2018, Hội đồng thẩm định do Bộ TNMT thành lập đã họp để thẩm định. 21/21 ủy viên có mặt đã thông qua ĐTM với điều kiện phải sửa đổi đầy đủ theo các ý kiến đã được phát biểu.

(1) Yêu cầu chủ đầu tư phải nghiên cứu kỹ, lập bảng giải trình đối với từng ý kiến mà cuộc họp đã góp để tiếp tục hoàn chỉnh dự án và báo cáo ĐTM, đặc biệt về cơ chế vận hành của các cống, và báo cáo ĐTM phải có đầy đủ ba giai đoạn: chuẩn bị thi công, thi công và sau khi công trình đi vào hoạt động.

(2) Câu hỏi gửi đến Thứ trưởng Hoàng văn Thắng về ý kiến của nhiều ủy viên đề nghị hoãn việc phê duyệt dự án đến khi công bố Quy hoạch tổng thể thủy lợi ĐBSCL theo tinh thần NQ 120 của Chính phủ. Trong thời gian đó chủ đầu tư hoàn chỉnh việc sửa đổi các báo cáo NCKT và ĐTM như đã góp ý.

Những ý kiến nỗi trội đã được nhiều ủy viên HĐTĐ phát biểu là:

+ Báo cáo NCKT phải nêu rõ các yếu tố đặc thù của vùng dự án, phải bổ sung thông tin về trầm tích, về mưa, về nước biển dâng, về địa hình, về sụt lún đất, làm rõ hiện trạng về đa dạng sinh học, về sản xuất nông lâm thủy sản, về rừng U Minh Thượng ngày trước và Vườn quốc gia UMT hiện nay. Làm rõ để đánh giá các tác động và khả năng thoát lũ của dự án.

+ Vùng tác động cũng như vùng hưởng lợi từ dự án không có biên cố định như trong báo cáo NCKT, mà thay đổi theo nhiều yếu tố, đặc biệt nước biển dâng, sụt lún ở đồng bằng, và từ chính công trình.

+ Báo cáo NCKT và ĐTM của dự án đưa ra nhiều kết luận từ mô hình số. Số liệu phải có độ dài đủ để đáng tin. Các chuỗi số liệu được sử dụng là quá ngắn.

+ Chế độ vận hành các cống Cái Lớn, Cái Bé là không thực tế.

Thứ Sáu, 11/01/2019 07:23

Sự Kiện