Nguyên PTT Vũ Khoan không dám tin số liệu thống kê VN

(Tin tức thời sự) - "Các con số của Việt Nam cứ thế nào ấy. Tôi không dám tin. Thế mà chúng ta lại đem số liệu đấy ra phân tích nữa thì chắc là càng không đúng".

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã thốt lên như vậy khi nghe những báo cáo thống kê nửa chặng đường phát triển kinh tế trong 5 năm từ 2011 - 2015 của Việt Nam.

Mải chạy theo các con số

Nguyên phó thủ tướng cho rằng thay vì mải chạy theo các con số, nhà hoạch định chính sách nên xem xét lại chủ trương, đường lối.

Ông Khoan cho biết, Đại hội XI có 2 nhóm chủ trương lớn quan trọng đó là chủ trương về thể chế và chủ trương về đổi mới mô hình tăng trưởng. Điểm lại những nội dung đó, có thể xếp chúng vào bốn nhóm kết quả chính.

Nhóm thứ nhất là một số không nhiều lắm chủ trương đã được thực hiện và đem lại thành công nhất định. Nhóm thứ hai là những nhóm nội dung chúng ta đã giải quyết được một phần nhưng chưa đánh giá được kết quả. Nhóm thứ ba là nhóm chúng ta chưa thực hiện được gì. Và nhóm cuối cùng, đặc biệt hơn, là nhóm chúng ta ... làm ngược lại so với kế hoạch đề ra.

Chẳng hạn, trong nội dung của đại hội XI, chúng ta có chủ trương về tài chính, nêu ra yêu cầu phát triển vững chắc tài chính với cơ cấu hoàn chỉnh giám sát hiệu quả, rồi thì phát triển lành mạnh thị trường bất động sản, xây dựng một số tập đoàn mạnh,...

"Những nội dung đó giờ đọc ra quá xa vời với thực tế hoặc chúng ta toàn làm ngược lại", ông Vũ Khoan nhận định.

Theo ông Vũ Khoan, đó là vấn đề của nhà quản lý. Tuy nhiên khi lý giải nguyên nhân tại sao nền kinh tế Việt Nam suy giảm, rất ít người đi vào phân tích những sai lầm chủ quan.

"Chúng ta thường viện vào 2 lý do là do tác động bên ngoài (kinh tế thế giới khó khăn) và những vấn đề nội tại bên trong. Tôi nghĩ đúng nhưng không phải trọng yếu.

Một là, kinh tế thế giới khó khăn, tuy nhiên các quốc gia trong khu vực cùng chịu ảnh hưởng như chúng ta nhưng lại không bị tác động mạnh.

Về các vấn đề nội tại, nội tại khó khăn thì là chuyện của mấy chục năm nay rồi chứ có phải là vừa mới đâu. Vì vậy nếu chỉ lý giải dựa trên hai lý do này thì chưa đủ", Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan nhận định.

Số liệu thống kê của Việt Nam vẫn là câu chuyện cần phải bàn
Số liệu thống kê của Việt Nam vẫn là câu chuyện cần phải bàn

Số liệu thống kê không chuẩn để ra chính sách chuẩn

TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, từng nói thẳng, hiện nay nổi lên một vấn đề là các số liệu thống kê của mình xưa nay tính đáng tin cậy hay tính chuẩn mực không thực sự đầy đủ như kỳ vọng.

“Tất nhiên sự cải thiện độ chính xác của thống kê cũng khá rõ ràng nhưng bảo rằng đáp ứng được yêu cầu cho việc phân tích hoạch định chính sách, làm cơ sở để đưa ra những kết luận của chính sách chuẩn thì chưa thể được”, TS Thiên nói.

Theo ông Thiên, nhiều khi số liệu đo theo chuẩn của Việt Nam nên rất khó so sánh. Khi chuẩn đo lường khó thì làm chính sách trong điều kiện toàn cầu hóa để đáp ứng được yêu cầu nhiều khi cũng bị lệch lạc.

Tất cả con số với các nước được xem là bình thường, công khai thì ta lại chưa công khai, chưa rõ ràng. Như thế khi làm lượng tính về triển vọng hay rủi ro đều không rõ ràng. Lòng tin của cộng đồng thế giới vào môi trường đầu tư của Việt Nam cũng thiếu cơ sở.

Bản thân điều này đòi hỏi phải từ hai tuyến. Thứ nhất là hệ thống thống kê quốc gia phải cung cấp tính chuyên nghiệp trong việc xác lập bộ số liệu.

Ví dụ làm ra một bộ số liệu doanh nghiệp để soạn chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ của ta rất thiếu. Khi cần không biết doanh nghiệp của ta có năng lực gì, trình độ ra sao, làm những sản phẩm, công nghệ thế nào. Khi năng lực không biết, không đánh giá được thì chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam cực kỳ mong manh.

Hiện nay trong cấu trúc công nghiệp 80% sản lượng công nghiệp là do công nghiệp phụ trợ sản xuất ra. Trong khi chúng ta không biết được thì làm sao có một chiến lược phát triển đúng. Không biết được thì làm sao chọn được ngành cho chuẩn.

Cách đo lường để xác định được năng lực thực sự, thực trạng của nền kinh tế thì năng lực thống kê phải cải thiện hơn rất nhiều. Đồng thời tính công khai, minh bạch cũng phải xem xét lại.

Nhiều khi sự che dấu số liệu, thiếu minh bạch dẫn đến khi báo chí hay ai đó có được một con số trở thành tin giật gân. Nó quý và giật gân được nhiều người quan tâm vì vốn nó bị bí mật.

Điều này có thể dẫn đến cách nhìn nhận sai lệch. Vấn đề minh bạch, công khai thông tin là điều kiện cơ bản và cũng là tối thiểu của kinh tế thị trường. Hai yếu tố này rất quan trọng.

Trước đó, khi thảo luận về tình hình phát triển kinh tế xã hội tại kỳ họp Quốc hội thứ 5, Quốc hội Khóa 13, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Bùi Quang Vinh từng thừa nhận: các số liệu không chỉ là số liệu thống kê.

Trong báo cáo tình hình KT-XH được lấy từ Tổng cục thống kê và cả các ngành dọc. Trong tổng số 15 chỉ tiêu QH thông qua, tổng cục thống kê chỉ làm có 6 chỉ tiêu, còn lại 9 chỉ tiêu là do các ngành dọc cung cấp. Nguồn số liệu khác nhau nên độ chính xác khác nhau vì cách tính khác nhau.

‘Cơ bản số liệu có thể chưa chính xác nhưng độ tin cậy có thể chấp nhận được. Tuy nhiên độ chính xác chưa cao, nhiều con số độ chính xác phụ thuộc nhiều vào độ chủ quan của cơ sở. Nhiều số liệu còn khép kín nên cơ quan tổng hợp rất vất vả’, ông Vinh nói.

Thừa nhận có sự thiếu trùng hợp, thiếu chính xác từ các con số, song ông Vinh cho rằng để thay đổi cũng cần có thời gian. ‘Hiện Chính phủ đã đồng ý để Bộ thiết lập hệ thống để đánh giá bộ chỉ tiêu. Đến năm 2015 sẽ thay đổi bộ chỉ tiêu đánh giá tốt hơn như đại biểu mong muốn’, Bộ trưởng Vinh hứa.

Phương Nguyên (Tổng hợp TTT, ĐVO)

Thứ Ba, 24/09/2013 07:27

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện