Thuê 'siêu' máy bơm chống ngập: Lý do gì?

(Tin tức thời sự) - Giải pháp thông minh là phải có người quản lý thông minh.

Tập đoàn Quang Trung vừa đưa ra hàng loạt đánh giá ưu việt sau kết quả thử nghiệm "siêu máy bơm" trên đường Nguyễn Hữu Cảnh. Tập đoàn này cũng đồng thời kiến nghị TP.HCM thuê công nghệ này trên tất cả các tuyến đường. Bình luận về vấn đề trên, TS Nguyễn Thành Sơn -  nguyên Trưởng Ban Chiến lược Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) mong muốn TP.HCM có thể giải đáp nhiều vấn đề còn băn khoăn. Dưới đây là những câu hỏi của ông. 

Thue 'sieu' may bom chong ngap: Ly do gi?
Siêu máy bơm chống ngập trên đường Nguyễn Hữu Cảnh: Ảnh: Phunuonline

Chưa rõ ràng, không nên mạo hiểm

Trước hết, tôi mong TP.HCM có thể trả lời: Trong 13 lần thử nghiệm đó thì tình trạng ngập như thế nào? Máy "siêu bơm" đã vận hành như thế nào? Đạt công suất/lưu lượng bao nhiêu? Bơm trong bao lâu? Bơm đi đâu? Dòng chảy thế nào?...

Tiếp theo cần trả lời các câu hỏi: Cái gọi là "hiệu quả tốt" được định lượng như thế nào? Tại sao phải thử nghiệm đến 13 lần? Máy bơm của Cty Quang Trung này có nhiều ưu điểm thì đó là những ưu điểm gì? So với cái gì? Tại sao khi thử nghiệm thì tuyên truyền là "siêu máy bơm", bây giờ áp dụng hàng loạt thì lại nhấn mạnh "bơm thông minh"?

Vấn đề nữa, Sở GTVT và Trung tâm Chống ngập nói "thuê máy bơm là chưa có tiền lệ", như vậy thì xác định đơn giá trên cơ sở nào? Nếu chi ra 12 tỷ/năm mà vẫn bị ngập thì ai phải chịu trách nhiệm? Nhà thầu sẽ phải bồi thường cho dân như thế nào?...

Nếu không trả lời được những câu hỏi trên và nếu như việc thử nghiệm còn nhiều "khuất tất" thì chưa nên áp dụng rộng rãi. Còn khi muốn áp dụng rộng rãi thì phải làm theo đúng luật, kể cả chỉ định.

Riêng về việc xác định đơn giá, TP.HCM phải thực hiện khảo sát, nghiên cứu thì mới có thể đưa ra tính toán cụ thể.

Không thể chống ngập bằng thiết bị

Về cam kết "siêu máy bơm" có thể chữa "ngập" cho TP.HCM của Tập đoàn Quang Trung, cá nhân tôi (nếu là bên chi tiền, bên mua hàng), tôi không tin vào những "khẳng định" của những đối tác (bên bán).

Nếu coi đây là một dự án chống ngập bằng tiền ngân sách thì UBND TP. HCM phải làm theo đúng luật: Phải có hồ sơ mời thầu (có đầu bài nêu rõ vấn đề cần giải quyết là gì?). Phải đấu thầu quốc tế rộng rãi, đấu thầu chọn nhà thầu và hoặc chọn giải pháp.

Bên nhà thầu dự thầu trước hết phải có năng lực thực sự và đặc biệt, phải có đủ kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự hay chế tạo và vận hành thành công các máy bơm tương tự...

Về thiết bị: Tôi tin trên thế giới có nhiều loại máy bơm "khủng" hơn nhiều, và "thông minh" hơn nhiều so với "siêu máy bơm" của Tập đoàn Quang Trung.

Còn về giải pháp: Qua các lần thử nghiệm trước đây, nếu đúng như báo chí đã đưa tin, tôi có thể khẳng định đây là giải pháp của những người không hiểu gì về môn thủy lực học.

Tôi từng có bài viết nói rõ về nguyên lý hoạt động của máy bơm. Máy bơm (cũng tương tự như những tuabin thủy lực của nhà máy máy thủy điện) luôn phải làm việc trong một hệ thống thủy động học (hệ thống thủy lực) nhất định (nói nôm na là phải có ống hút và ống xả).

Hiệu quả (hay công suất) làm việc của máy bơm phụ thuộc vào nhiều thông số như: đường kính bánh xe công tác, đường kính đường ống (hút và xả) công suất động cơ điện, tốc độ chuyển động của nước, độ nhớt/nhiệt độ của nước...

Các thông số của hệ thống thủy lực này cần được lựa chọn tối ưu để máy bơm đạt được hệ số công hữu ích lớn nhất.

Trong trường hợp bơm chống ngập ở TP. HCM, các đường cống dẫn nước máy bơm (đầu hút vào) cần được tính đến như một thành phần rất quan trọng (ống hút). Để máy bơm làm việc bình thường, về nguyên lý, nước trong ống hút phải luôn luôn đầy (kín tiết diện) để không sinh ra hiện tượng “quả đấm thủy lực”.

Ngoài ra, tốc độ chuyển động của nước trong ống hút (hay đường kính ống hút) cũng phải tối ưu để lực ma sát trong ống do dòng chảy tạo ra là nhỏ nhất (đạt công suất bơm lớn nhất).

Rõ ràng, trong quá trình vận hành, hệ thống thoát nước của thành phố không phải lúc nào cũng ngập đầy ắp nước.

Khi mưa lớn, nước chưa kịp thoát thì có thể đường cống đầy nước, khi máy bơm vận hành thì mực nước trong các đường cống sẽ giảm, làm cho công suất của máy bơm giảm (máy bơm từ bơm nước dần dần chuyển sang bơm không khí) đến mức không thể vận hành được.

Đặc biệt nguy hiểm là khi máy bơm có công suất hút thì lớn, nhưng nước trong đường cống lại không đầy (không kín 100% tiết diện) thì sẽ sinh ra hiện tượng “quả đấm thủy lực”.

Còn đường kính đường ống hút phụ thuộc vào tốc độ dòng chảy. Với công suất máy bơm là 96.000 m3/h: nếu tốc độ dòng chảy của nước trong ống hút đạt mức tối đa là 20m/s thì đường kính ống hút tối thiểu là 1,3m; nếu tốc độ dòng chảy của nước trong ống hút 4m/s thì đường kính ống hút phải đạt 2,9m.

Máy bơm của công ty Quang Trung chỉ thuộc loại ly tâm thì đường kính ống hút không thể lớn hơn đường kính bánh xe công tác.

Xét đến 2 yếu tố trên, cái gọi là “siêu máy bơm” công suất 96.000 m3/h dùng để chống ngập ở TP. HCM như vừa qua là hoàn toàn không chính xác.

Thứ Hai, 23/04/2018 07:37

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện