Thương xá Tax: Đừng xóa bỏ ký ức lịch sử đô thị!

(Tin tức thời sự) - Đối với các đô thị có quá trình lịch sử phát triển như SG rất cần gìn giữ, bảo tồn, các giá trị di sản, các công trình kiến trúc tiêu biểu.

Dấu ấn của một thời kỳ phát triển

Trước việc Tổng Lãnh sự quán Phần Lan tại TP HCM đưa ra một số giải pháp để bảo tồn Thương xá Tax, chia sẻ thông tin với Đất Việt, ngày 9/10, KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Hà Nội cho biết: "Điều đầu tiên là chúng ta phải thống nhất quan điểm, mỗi đô thị sẽ là một minh chứng phát triển của nhiều giai đoạn lịch sử, muốn tạo lập được minh chứng thì chúng ta phải biết cách gìn giữ, bảo tồn, những công trình kiến trúc mang nét đặc trưng của văn hóa, khoa học - kỹ thuật".

Chính vì vậy, theo ông Nghiêm, đối với các đô thị có quá trình lịch sử phát triển như Sài Gòn rất cần gìn giữ, bảo tồn, các giá trị di sản, các công trình kiến trúc tiêu biểu. Và vấn đề đặt ra ở đây là chúng ta phải xem xét, nhận diện để đánh giá đúng giá trị di sản của nó.

Bảo tồn Thương xá Tax: Bộ Văn hóa phản hồi "nóng"

Nói về việc bào tồn Thương xá Tax, ông Nghiêm nhìn nhận: "Đây là một trong những công trình ghi lại dấu ấn của thời kỳ phát triển của SG và bài học từ Hà Nội chúng ta đã thấy, trong quá trình phát triển luôn luôn phải nhìn nhận, tìm ra công trình, có tính chất di sản để bảo tồn.

Không phải chỉ là công trình không mà chúng ta phải biết tìm cách phát huy giá trị, khai thác sử dụng mục tiêu phù hợp với chất lượng cuộc sống mới. Đây là vấn đề không phải chỉ riêng VN, mà thế giới cũng đã xem xét vấn đề này".

Nói rõ hơn, ông Nghiêm phân tích, từ năm 1987 với Hiến chương Washington, bảo tồn các khu đô thị lịch sử, người ta đặt ra vấn đề phải xem xét bảo tồn, nhưng không phải chỉ là trưng bày mà phải tìm cách phát huy giá trị của nó lên.

Bởi vì đối với các công trình di sản kiến trúc thì phải có khai thác cho phù hợp với chất lượng cuộc sống mới, đây là bài học kinh nghiệm của Singapore. Họ đã từng phá đi rất nhiều khu nhà ở của người Trung Hoa cũ, để xây vào đó các công trình cao tầng hiện đại. Nhưng chỉ sau một thời gian, họ nhận ra mình đã bị mất bản sắc, nên vội vàng phá một số công trình cao tầng, xây dựng lại một số khu nhà ở, gọi là các khu China Town cũ, giữ gìn các dáng vẻ kiến trúc như vậy, nhưng nội dung bên trong được khai thác phục vụ mục tiêu cho phát triển kinh tế mới.

Gạch lót sàn của Thương xá

Gạch lót sàn của Thương xá

Chính vì có sự điều tiết như vậy cho nên Singapore mới có sức hấp dẫn rất mới, từ đấy khách du lịch tăng lên rất nhiều.

Còn đối với Thương xá Tax, ông Nghiêm thiết nghĩ phải nhìn nhận giá trị của nó, đồng thời phải xem xét, đánh giá độ an toàn, bền vững của nó. Bởi rất nhiều các công trình xây dựng quá niên hạn sử dụng thì không thể đánh giá nó sử dụng khó khăn, hay xuống cấp, đây là bài học của rất nhiều đô thị khác.

Mà ở VN chúng ta thấy, ví dụ một số các công trình có giá trị của thời kỳ kế hoạch hóa bao cấp cũ, do không đảm bảo an toàn, nên mới đặt ra vấn đề phá đi xây mới.

Cho nên ở đây không nên vội vàng có kết luận phá bỏ hay gìn giữ mà phải lập dự án đồng bộ với các tiêu chí, trong đó có tiêu chí giá trị về kiến trúc, minh chứng văn hóa của cả một thời kỳ, đặc biệt là các tiêu chí về tính bền vững của công trình này.

Ông Nghiêm khẳng định: "Nếu như công trình không bền vững thì chúng ta phải so sánh các kịch bản về kinh tế, nếu như để đảm bảo an toàn bền vững thì kinh tế như thế nào, nếu xây dựng mới chỉ giữ gìn thương hiệu không thôi thì ta nên có kịch bản kinh tế như thế nào.

Cho nên không nên có kết luận sớm mà phải xem xét đồng bộ các yếu tố từ đấy có sự quan tâm đúng đắn. Bởi ở đây, không phải chỉ có các nhà quản lý quyết định mà phải có ý kiến của cộng đồng dân cư, tổ chức xã hội người Việt. Vì đô thị là văn hóa, là lợi ích cộng đồng chứ không phải chỉ có của một đối tượng nào đó cụ thể.

Mặt khác, theo ông Nghiêm, khi phá đi một di sản thì chắc chắn nó sẽ ảnh hưởng, nhưng đây không phải là vấn đề của VN mà là toàn cầu, trong hiến chương quốc tế khi đưa ra cảnh tỉnh toàn thế giới họ cũng đã nói nhiều lần.

Trước hết, phải bảo đảm các công trình có giá trị di sản nhưng đồng thời cũng phải biết phát huy giá trị, xem xét yếu tố an toàn, đừng vội quyết định mà phải cân nhắc kỹ lưỡng.

Đừng theo đuổi giá trị kinh tế, quên đi giá trị lịch sử

Cùng quan điểm, KTS Ngô Doãn Đức - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cũng bày tỏ với Đất Việt: "Đây là một di tích lịch sử gắn liền với sự phát triển của SG, nên đừng phá bỏ. Tại sao lại cứ theo đuổi giá trị kinh tế, trong khi đất đai thì rộng chỉ cần di chuyển cách xa 1 tí là không ảnh hưởng".

Nếu TPHCM phá bỏ thì ông Đức cho rằng, họ đang tự mình loại bỏ trí nhớ đô thị, ký ức đô thị, văn hóa phi vật thể, mà vật thể là các công trình có nhà cửa, chỉ lạ, đó là ký ức sao cứ chối bỏ nó. Trong khi, đây được coi là một công trình tạo nên Hòn ngọc Viễn Đông, đáng lẽ ai cũng phải tự hào về lịch sử thành phố mấy trăm năm.

Thương xá Tax: Để người nước ngoài phải nhắc, xấu hổ lắm!

Vì vậy, theo ông Đức, thứ nhất, phải nêu cao chuyện bảo tồn trong quá trình phát triển, đưa chứng cứ lịch sử, ký ức đô thị, đưa vào danh mục bảo tồn về mặt pháp lý, chứ không bảo tồn theo ý thích, đánh giá, thống kế, xem xét các tiêu chí vào danh mục di sản, di tích.

Hãy lựa chọn phương án bảo tồn hợp lý 
 
Hãy lựa chọn phương án bảo tồn hợp lý

Hãy lựa chọn phương án bảo tồn hợp lý Hãy lựa chọn phương án bảo tồn hợp lý

Thứ hai, giải pháp bảo tồn thì phải có các chuyên gia bảo tồn tham gia vào sao cho tích cực nhất, cụ thể nhất trong trường hợp này.

Thứ ba, đừng nên phát triển vội vã, sốc nổi, có những thứ vứt đi không bao giờ có lại được, nếu như chúng ta cứ hối hả phát triển, khi quay nhìn lại sẽ thấy toàn là hàng giả.

Chuyện có thể nhìn thấy ngay, đó chính là phố cổ HN, trong khi hội tụ hết hội nghị này, hội nghị kia, trong nước, ngoài nước, mà lại không có chính sách nào bảo vệ cụ thể.Để cho một khu vui chơi như Thiên đường Bảo Sơn phải làm giả phố cổ đó.

Ông Nghiêm chỉ rõ: "Trong khi, chúng ta có thể vừa tăng cường du lịch, vừa tái hiện lịch sử thì phải biết bảo vệ. Tôi cho rằng nên phát triển phải bền vững, bình tĩnh đừng hối hả dẫm lên những viên ngọc quý, đừng vấp phải trường hợp cầm vàng lại tưởng đồng thau.

Có lẽ vì vậy, mà ông Nghiêm kết luận: "Diện mạo của đô thị là lợi ích của toàn XH, người quyết định cuối cùng phải hài hòa giữa các yêu cầu, quản lý, sử dụng đặc biệt yêu cầu cộng đồng. TP.HCM đang thiếu các di tích lịch sử nên cần phải lưu giữ, hơn nữa, xu thế hiện nay của các đô thị là phải tạo lập bản sắc để có tính cạnh tranh, chứ không phải hòa đồng với thế giới không".

  • Thanh Huyền

Thứ Bảy, 11/10/2014 07:27

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện