TP.HCM thu phí ô tô vào nội đô: Chỉ tăng ngân sách?

(Tin tức thời sự) - “Một kinh nghiệm từ thế giới, đó là nếu chưa có đủ hệ thống giao thông công cộng thay thế, thì khoan nghĩ đến giải pháp thu phí ôtô vào trung tâm”.

Đề xuất thu phí ô tô vào nội đô trong giờ cao điểm và mức thu phí sẽ từ 40.000-60.000 đồng/lượt xe tùy theo loại ôtô, xe tải, xe chở khách nhỏ hoặc lớn mà Sở GTVT TP.HCM và Công ty cổ phần công nghệ Tiên Phong đưa ra đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều.

TS Phạm Sanh, chuyên gia giao thông tại TP.HCM đã có những chia sẻ với Đất Việt xung quanh vấn đề này. Đất Việt xin đăng tải trọn vẹn ý kiến của TS Phạm Sanh.

Chỉ tốt để tăng ngân sách

Thông tin Sở GTVT TP.HCM cùng với Công ty cổ phần công nghệ Tiên Phong khởi động lại đề án thu phí ô tô vào trung tâm thành phố sau 4 năm yên ắng không khiến tôi quá bất ngờ. Thực tế đã gần 10 năm giải pháp này được ngành GTVT khởi xướng nhưng rồi cũng rơi vào yên lặng. Mới đây trong cuộc họp với Bí thư Thành ủy, nhiều đề xuất đã được nêu lên nhằm giảm ùn tắc giao thông ngày một lan tỏa nghiêm trọng, trong đó Sở GTVT nhắc lại chuyện thu phí “tắc đường”.

Thế giới chuyện này đã làm từ lâu, sớm nhất là Singapore từ 1975, sau đó là London, Stochkhom, một số thành phố của Mỹ, Trung Quốc, Iran… Thành công cũng có như Singapore, thất bại cũng nhiều như các thành phố ở Mỹ, và làm rồi bỏ, bỏ rồi làm như Hồng Kông. Nhiều kinh nghiệm lời khuyên cũng đã đưa ra, phân tích ưu khuyết cho các đặc điểm điều kiện áp dụng từng thành phố cụ thể.

Thật ra, với các nước đang phát triển và đô thị phát triển nóng, giải pháp này chỉ tốt cho tăng thu ngân sách và bài toán môi trường trung tâm đô thị. Mặt tiêu cực lại rất nhiều như:  giảm lượng xe vào trung tâm rất nhỏ, gây nhiều xung đột cho nhiều lớp đối tượng sử dụng hạ tầng khu vực trung tâm (như người dân ở trong và ở ngoài trung tâm, xe trong tỉnh và ngoài tỉnh, xe công và xe tư, giữa các loại phương tiện giao thông công cộng, giữa các tầng lớp xã hội…), giảm phát triển kinh tế khu vực trung tâm, đẩy nghẹt xe từ trung tâm ra các khu vực lân cận nằm ngoài vòng đai thu phí, giảm hiệu quả sử dụng mạng lưới đường. Chưa kể chi phí đầu tư và bảo trì khai thác sử dụng rất lớn, công nghệ thiết bị luôn thay đổi.

Về cơ sở pháp luật, kinh nghiệm các nước đều phải có một khung pháp lý hoàn chỉnh. Ví dụ như nếu xác định đây là một loại phí thì phải làm đúng trình tự thủ tục xin chủ trương thẩm định trình duyệt theo quy định pháp luật về phí và lệ phí 2015.

TP.HCM thu phi o to vao noi do: Chi tang ngan sach?
TS Phạm Sanh không đồng ý với đề xuất thu phí ô tô vào nội đô TP.HCM giờ cao điểm

Thu phí ô tô vào nội đô khó bền vững

Hiện nay hiện tượng nghẹt xe nghiêm trọng của TP.HCM đã vượt quá sức tưởng tượng mọi người, nghẹt xe đã lan tỏa ra các vùng ngoại ô như Bình Chánh, Nhà Bè, Thủ Đức, Q2, Q4, Q7, Q8, Q9, Q12… Nghẹt xe đã không chỉ có ở những giờ cao điểm, hễ chút là nghẹt do quá nhiều nguyên nhân, người dân nói là nghẹt xe toàn diện và toàn tập.

Thật ra, nghẹt xe tại trung tâm thành phố không phức tạp như ngoài trung tâm (vành đai thu phí ô tô). Theo tôi, tình trạng trên xảy ra do thiếu bãi đỗ xe, taxi và xe tải nhỏ tập trung tại trung tâm quá nhiều, cấu trúc mạng lưới đường khu vực trung tâm thiếu các vành đai và trục chính xuyên tâm, khách sạn và cao tầng phát triển dày đặc.

Xu hướng sắm xe cá nhân vẫn đang gia tăng, chất lượng xe buýt thu hút người dân sử dụng (thay thế phương tiện cá nhân) ngày càng giảm, nhu cầu sử dụng ô tô ra vào hoặc đi xuyên qua trung tâm TP là có thật. Như vậy nếu theo đề xuất thu phí của Sở GTVT, chắc chắn sẽ khó hiệu quả bền vững, không giảm được nghẹt xe như mong đợi, nhiều khi còn bị hiệu ứng ngược như taxi đã vào trung tâm rồi là cứ chạy lòng vòng hoặc ở lỳ trong đó.

Với giá trị chiếc xe ô tô, sự cần thiết phải vào trung tâm, so sánh phương án thay thế (buýt, taxi, xe ôm…), phí đề nghị thu của Sở GTVT không phải là cao. Như vậy, chuyện quá nhiều loại phí không phải là lực cản lớn, việc cần nghiên cứu là khả thi hiệu quả hay không, có đạt được mục tiêu giảm nghẹt xe hay không, lợi gì hại gì, rủi ro ra sao, phí thu này sử dụng thế nào… để có sự đồng thuận của người dân, đặc biệt là tác động đến công bằng xã hội.

TP.HCM thu phí ô tô vào nội đô: Phí chồng phí?

Hạn chế xe ngoại tỉnh là trái luật

Nhiều người cũng lo ngại, trường hợp được chấp nhận, TP.HCM sẽ dùng quyền hạn chế việc đi lại của các phương tiện xe ngoại tỉnh vào nội đô. Tuy nhiên đề xuất của Sở GTVT TP.HCM không nói gì về hạn chế việc đi lại của các phương tiện xe ngoại tỉnh. Hạn chế sao được vì sẽ trái nội dung Hiến pháp và lãnh đạo cấp trên không ai dám đồng ý cho TP làm như vậy.

Điều tôi lo ngại đó là việc thu phí xe ngoài tỉnh hoặc các xe thỉnh thoảng có nhu cầu ra vào trung tâm sẽ sử dụng công nghệ và cách thu thế nào cho phù hợp.

Dù thu phí hay không thu phí sử dụng đường khu vực trung tâm, TP.HCM vẫn phải triển khai các chương trình giảm nghẹt xe khác một cách đồng bô hiệu quả bền vững như phát triển giao thông công cộng, khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng hiện hữu như giao thông thông minh, tổ chức giao thông hợp lý…, tích hợp phát triển đô thị và phát triển giao thông.

Thứ Năm, 22/12/2016 14:04


Báo Đất Việt trên Facebook
.
Loading...


Sự Kiện