TPHCM xin 2,2 tỷ USD làm tuyến Metro 3a: Quá vội vã

(Tin tức thời sự) - Các tuyến metro TPHCM, chỉ ở giai đoạn ban đầu mà vượt từ 2 đến 5 lần thế giới là hoàn toàn không bình thường.

Dự án Metro khủng vẫn là các vị thuốc “tiên” đang đi tìm

UBND TP.HCM vừa có văn bản gửi Bộ KH-ĐT, đề xuất xin dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 3a Bến Thành – Tân Kiên. Dự án có tổng đầu tư lên tới 2,2 tỷ USD, với chiều dài 19,8 km, trong đó 9,7 km đi ngầm, 10,1 km đi trên cao.

Suất vốn đầu tư của tuyến này là 110,23 triệu USD/km, cao hơn tuyến metro số 1 (97 triệu USD/km).

Trước thông tin trên, chia sẻ với Đất Việt, chuyên gia giao thông, TS Phạm Sanh cho biết: "Để đánh giá đề xuất mới đây của TPHCM về xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 3a Bến Thành – Tân Kiên, cần nhìn lại bức tranh giao thông của thành phố những năm 2000 và hiện nay.

Những năm 2000, thành phố mới có 6 triệu dân, nhưng đã xuất hiện nghẹt xe cục bộ. Các giải pháp giảm ùn tắc đã được đồng bộ triển khai.

Tuy nhiên, tốc độ xây dựng mở rộng mạng lưới cầu đường không theo kịp tốc độ phát triển đô thị, phải nghĩ đến giải pháp phát triển hệ thống giao thông công cộng, trước hết là mạng lưới xe buýt truyền thống và lâu dài kỳ vọng lớn vào hệ thống vận chuyển hành khách khối lượng lớn trong đô thị như metro, tramway, BRT...

TPHCM xin 2,2 ty USD lam tuyen Metro 3a: Qua voi va

TPHCM xin 2,2 tỷ USD làm tuyến Metro số 3a Bến Thành - Tân Kiên

Rất tiếc, phát triển và quản lý đô thị không “đồng hành” với phát triển giao thông, nhu cầu giao thông thực tế thay đổi nhanh nhưng quy hoạch lại đứng yên với con số dự báo lỗi thời, công trình dự án càng làm nhanh càng không khả thi do nhiều nguyên nhân trong đó có lý do thiếu vốn và cả thiếu năng lực quản lý.

Nghẹt xe vẫn là áp lực khó chịu đè nặng lên các cấp lãnh đạo TPHCM, các dự án metro khủng vẫn là các vị thuốc “tiên” đang đi tìm".

Theo ông Sanh, thật ra TPHCM đang triển khai thực hiện quy hoạch hệ thống metro theo quy hoạch từ trước. 

Theo quy hoạch điều chỉnh này, TPHCM sẽ đầu tư xây dựng 8 tuyến metro (1, 2, 3A, 3B, 4A, 4B, 5, 6) dài khoảng 170 km. Hiện đang triển khai xây dựng tuyến số 1 Bến Thành – Suôi Tiên, chuẩn bị đầu tư tuyến số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương và tuyến 3A Bến Thành – Tân Kiên.

Tất cả các tuyến metro TPHCM đều đã chậm tiến độ so với quy hoạch đã được phê duyệt.

Càng chậm, càng đội giá, mới 3 dự án đã vượt gần 60.000 tỷ đồng, trong đó riêng tuyến số 1 Bến Thành – Suối Tiên đang thi công đã tăng thêm 30.000 tỷ, một con số không hề nhỏ trong tình hình ngân sách và nợ công hiện nay.

Kinh nghiệm các nước, xây dựng metro đội giá 30% đến 45% là chuyện bình thường, do loại hình công trình này quá nhiều yếu tố rủi ro, nhưng với các tuyến metro TPHCM, chỉ ở giai đoạn ban đầu mà vượt từ 2 đến 5 lần thế giới là hoàn toàn không bình thường.

"Nếu tranh luận về suất đầu tư cho 1 km metro ở Việt Nam nói chung hay TPHCM nói riêng, so với suất đầu tư trên thế giới, trong khu vực, thậm chí từng nước từng thành phố..., sẽ hết sức khiên cưỡng.

Vì cụ thể từng tuyến, sẽ có mức dao động khá lớn, từ 30 triệu đến 600 triệu đô la Mỹ cho 1 km.

Cũng dễ hiểu vì phụ thuộc vào tỷ lệ đi ngầm nhiều hay ít, nhà ga nhiều hay ít, điều kiện địa chất, môi trường, giá vật tư, giá nhân công, yêu cầu kỹ thuật các hạng mục về xây dựng, các tiêu chuẩn về cơ khí, về điện, về thông tin, về điện tử, về tự động, về an toàn, về thiết bị công nghệ...

Con số trên dưới 100 triệu USD Mỹ cho 1 km các dự án metro tại TPHCM, nhìn chung sẽ cao với các tuyến đi nỗi nhiều (tuyến số 1) nhưng sẽ thấp với các tuyến đi ngầm nhiều (tuyến 2...).

Tuy nhiên cũng phải định giá chi tiết từng công việc, từng hạng mục, từng thiết bị mới tương đối khoa học và chính xác.

Tóm lại, việc đề xuất tiếp dự án metro số 3a của TPHCM có phần vội vã trong tình hình ngân sách và nợ công thực tế hiện nay, cũng như chuyện trượt lên thêm 30.000 tỷ của tuyến Bến Thành – Suối Tiên chưa có các giải thích và lời giải minh bạch với người dân và giới chuyên gia.

Tiền vay nào cũng là nợ và người dân cũng phải trả lại mà thôi", ông Sanh chỉ rõ.

Chỉ nên vay làm một hai dự án

Cũng theo vị chuyên gia trên, hiện nay, thế giới khoảng 55 nước với 157 thành phố có metro. Lâu nhất là London (1863), dài nhất là Thượng Hải (588 km), nhộn nhịp nhất là Bắc Kinh (trên 10 triệu lượt HK/ngày), nhiều nhà ga nhất là Newyork...

Thật ra, các thành phố có trên 170 km metro (theo quy hoạch của TPHCM) chỉ đếm trên đầu ngón tay, vài thủ đô các nước phát triển khá lâu như London, Paris, Moskva, Berlin, Madrid, Tokyo, Singapore... và các thành phố lớn của Trung Quốc.

Chi phí đầu tư metro rất cao, gấp từ 20 đến 100 lần các phương thức giao thông công cộng (GTCC) khác, một tuyến Bến Thành – Suối Tiên 2,5 tỷ USD, có thể làm được 4 tuyến đường tương tự đại lộ Phạm Văn Đồng.

Chi phí bảo trì quản lý khai thác không phải là nhỏ, trong lúc giá vé lại phải tính theo phương thức giao thông công cộng (thế giới chỉ từ 5 nghìn đến đắt nhất 100 nghìn đồng), thường Ngân sách phải hổ trợ dù xã hội hóa hay PPP.

Kinh nghiệm thế giới, phương tiện metro chỉ cho các nước giàu và các thành phố phát triển ổn định đã phát huy hết các năng lực hạ tầng cũng như phương tiện GTCC khác.

Thứ Ba, 21/11/2017 13:50

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện