Công chức-công vụ trong cải cách hành chính

(Diễn đàn trí thức) - Xin giới thiệu bài viết Xây dựng chế độ công chức-công vụ chuyên nghiệp trong điều kiện cải cách hành chính của Bùi Đức Lai, nguyên chuyên gia cao cấp Ban TCTW.

Tôi hoan nghênh quyết định thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp tham gia hoạt đông phản biện. Phản biện chính sách nhà nước là trách nhiệm và quyền công dân, là việc bình thường trong đời sống xã hội ở các nước tiên tiến, ở Việt Nam bây giờ mới được thí điểm, dù sao cũng là một bước tiến bộ.

Thí điểm nếu mang lại hiệu quả tích cực sẽ góp phần khai thông vấn đề phản biện xã hội và dân chủ hóa đời sống đất nước trong thời kỳ mới.

Diễn đàn này là hoạt động mở đầu cho việc thí điểm, ý nghĩa của nó vượt ra khỏi khuôn khổ của chủ đề được nêu ra, càng cần có kết quả tốt nhất, từ đó rút được kinh nghiệm cho các hoạt động tiếp theo.

I- Mấy nhận xét chung về Báo cáo chuyên đề

1- Các tác giả của Báo cáo (Báo cáo đề dẫn của Bộ Nội vụ) đã rất công phu điểm lại những việc làm trong bẩy tám năm qua, từ việc ban hành các văn bản luật, các nghị định của Chính phủ, các chủ trương, chính sách... đến việc tổ chức thực hiện ở Trung ương và các cấp... Những việc được và chưa được đã được kiểm điểm với tinh thần khá thẳng thắn, nghiêm túc.

Nếu Báo cáo chỉ tự hạn chế trong việc kiểm điểm các chủ trương chính sách trên lĩnh vực này (như nội dung của nó), thì sẽ không đáp ứng được vấn đề rộng hơn đang gây bức xúc hiện nay là xây dựng đội ngũ công chức.

Vì vậy, chúng tôi xem nhiệm vụ của mình là phản biện vấn đề xây dựng đội ngũ công chức như một đề án, chứ không phải là phản biện dự thảo báo cáo công tác của Bộ Nội vụ.

Cong chuc-cong vu trong cai cach hanh chinh
Xây dựng chế độ công chức - công vụ chuyên nghiệp trong điều kiện cải cách hành chính.

2- Xuất phát từ nhận thức như trên, chúng tôi cho rằng Báo cáo cần phân tích những đặc điểm xây dựng đội ngũ công chức Việt Nam. Trong đó, đặc điểm quan trọng nhất khiến cho việc xây dựng đội ngũ công chức Việt Nam khác các nước là thể chế nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Nhiều văn kiện của Đảng cũng xác định đây là vấn đề mới, còn nhiều điểm chưa rõ, nghĩa là những chủ trương, chính sách đề ra (trên lĩnh vực này) đang được tìm tòi thể nghiệm, chưa thể khẳng định là đúng, là đủ, như cách tiếp cận của Báo cáo.

3- Báo cáo đánh giá chất lượng và số lượng đội ngũ công chức hiện nay, điểm xuất phát cho mọi chủ trương về công chức trong thời gian tới.

4- Những nhiệm vụ mới đề ra khá nhiều, nhưng không rõ nhiệm vụ trung tâm và giải pháp trung tâm. Như vậy, có thể lặp lại tình hình vừa qua là có nhiều chủ trương, làm rất vất vả, có kết quả từng mặt, nhưng hiệu quả chung- nâng cao chất lượng đội ngũ công chức- thấp.

II- Một số nhận xét cụ thể

1- Về đánh giá.

Cần có đánh giá thuyết phục về đội ngũ công chức, viên chức và công tác xây dựng đội ngũ này.

Cần lý giải ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng có tới 30% công chức không làm việc, về thực tế được nêu trong Dự thảo Báo cáo trình Đại hội XII “số lượng cán bộ công chức không giảm mà lại tăng”, “tham nhũng, quan liêu không giảm”.... Nếu đúng như vậy thì đó cũng là sự khẳng định rằng việc xây dựng đội ngũ công chức thời gian qua không thành công.

Thực tế là việc xây dựng đội ngũ công chức có nhiều ách tắc, đội ngũ này đang vận hành một cách giật cục, không tự nhiên, không thể tự thân vận động như ở các nước khác. Rất nhiều người muốn trở thành công chức, nhưng không muốn, không thể thi hành công vụ là một biểu hiện cụ thể.

Điểm yếu quan trọng nổi bật và phổ biến trong công chức Việt Nam là tinh thần công vụ nhìn chung rất thấp, tâm lý làm thuê phổ biến, ít người thấy vui thích và tận tâm khi thực hiện công vụ. Nói chung, công chức muốn nhàn thân, ít việc, né tránh trách nhiệm, ít chịu học, muốn khai thác vị trí công vụ mưu lợi riêng. Thực tế này tạo ra sức ỳ rất lớn mà chưa một biện pháp nào vừa qua có tác động thực sự.

Trọng tâm của vấn đề vẫn là đội ngũ công chức hành chính trong bộ máy công quyền.

2- Nguyên nhân

Ngoài những nguyên nhân đã nêu trong báo cáo, cần bổ sung, nhấn mạnh những nguyên nhân sau đây:

Một là, những tiêu cực trong việc quản lý công chức ngày càng nặng, nó phá hoại chất lượng đội ngũ công chức, làm mọt ruỗng tinh thần công vụ của cá nhân công chức.

Thứ Hai, 24/08/2015 06:59

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện