Luật thuế tài sản: Vì sao dư luận lên cơn sốt nóng?

(Diễn đàn trí thức) - Trong bối cảnh ngân sách hụt thu, bội chi cao, bộ máy nhà nước phình to, đùng một cái lại đặt thêm thứ thuế mới, hỏi sao dư luận không nổi sóng?

LTS:- Vừa công bố, Luật thuế Tài sản đã gây "bão" dư luận. Lý giải nguyên nhân sâu xa, TS Lê Hồng Sơn - nguyên Cục trưởng Cục kiểm tra văn bản, Bộ Tư pháp đã có bài viết về vấn đề này. Báo Đất Việt xin đăng tải nguyên văn bài viết thể hiện quan điểm của ông.

Luat thue tai san: Vi sao du luan len con sot nong?
Thuế Tài sản vì sao bị phản ứng? Ảnh: TTO

Thủ tướng Chính phủ đã khẳng định, đề xuất thuế tài sản mà Bộ Tài chính đang đưa ra lấy ý kiến chưa phải là kết luận cuối cùng. Thủ tướng cho rằng, sẽ phải tiếp tục lắng nghe thêm. Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, đề xuất về thuế tài sản mới chỉ là nội dung đưa ra lấy ý kiến chứ chưa "chốt". Quốc hội mới là cơ quan có quyền quyết định cuối cùng. Theo tôi, đó là phản ứng nhanh nhạy kịp thời.

Ở đây tôi muốn phân tích vấn đề từ góc nhìn khác để xem xét về tính hợp hiến, hợp pháp cũng như tính hợp lý của ý  tưởng "Đánh Thuế Tài sản nhà trên 700 triệu đồng" mà dư luận đang xôn xao trong những ngày gần đây.

Trước hết, từ góc nhìn tính hợp pháp, tôi thấy ý tưởng "Đánh Thuế Tài sản nhà trên 700 triệu đồng" là một sắc thuế, thứ thuế mới. Theo quy định tại Khoản 4, Điều 70, của Hiến pháp thì Quốc hội có quyền "quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế".

Như vậy, chỉ có Quốc hội mới có quyền quyết định. Mặt khác cũng theo quy định tại Khoản 1, Điều 32 của Hiến pháp thì công dân "có quyền sở hữu về nhà ở". Tóm lại đây là một quyền hiến định và cũng là một nghĩa vụ thuế theo hiến định. Không thể tùy tiện để đặt ra một cách dễ dàng.

Mặt khác, nhìn vào hệ thống các sắc thuế, thứ thuế mà Nhà nước ta đã đặt ra ngay từ thời kỳ đầu thành lập cho tới nay, thì có thể nói, đây là một hệ thống thuế khá toàn diện, đầy đủ và hoàn thiện. Muốn đưa một sắc thuế, thứ thuế mới trong điều kiện hiện nay, phải có một quá trình phân tích, đánh giá thật đầy đủ để không chồng chéo, không rơi vào tình trạng thuế chồng thuế cũng như không rơi vào tình trạng đặt ra đủ thứ nghĩa vụ, trách nhiệm tạo ra gánh nặng đè trên vai người dân, người có trách nhiệm đóng góp.

Nhà nước đã đặt ra nhiều loại thuế như: thuế sử dụng đất ở; thuế thu nhập cá nhân; thuế VAT (cho các loại vật liệu xây dựng, trên hợp đồng thi công...). Rồi lại còn bao nhiêu phí, lệ phí khác thì mới  xây được một cái nhà để bảo đảm quyền hiến định là quyền có nhà ở. Tôi nói vậy để thấy một thực tế rằng, trong hệ thống thuế hiện nay, muốn đặt ra một thứ thuế mới cần phải có sự căn chỉnh, xem xét, sắp xếp nhiều  thứ thuế khác có liên quan, chứ không phải đùng một cái thích nghĩ ra thứ thuế nào cũng được để đặt gánh nặng, nghĩa vụ tài chính lên vai người dân.

Trong thông tin mà công luận được tiếp nhận vừa qua, tôi không thấy có những điều chỉnh một số sắc thuế hiện hành có liên quan cho phù hợp khi xuất hiện thứ thuế mới. Đây là việc mà cơ quan chủ trì chuẩn bị là Bộ Tài chính phải nghiên cứu thấu đáo và trả lời cho công luận.

Về nguyên tắc, thuế tài sản cũng là thứ thuế mà thông lệ quốc tế đã áp dụng ở nhiều nước lâu nay, chứ không phải là một thứ thuế gì mới. Đây là thứ thuế được thu theo nguyên tắc lũy tiến, người giàu phải chịu thuế nhiều hơn người nghèo.

Tuy nhiên, ở những nước đó, một khi có định ra thứ thuế tài sản thì những thứ thuế khác, những nghĩa vụ tài chính khác, người ta đều có tính toán, căn chỉnh trong tổng thể một cách hài hòa, cân đối chứ không phải cứ nghiên cứu, đề xuất theo kiểu "thầy bói xem voi", học hỏi, cóp nhặt một cách máy móc, thiếu một cái nhìn tổng thể, toàn diện, hài hòa.

Ở một góc tiếp cận khác, đòi hỏi người tham mưu ra thứ thuế này cũng phải tính toán sao cho hợp lý, không tạo nên sự bức xúc dư luận. Thời gian vừa qua, nếu chỉ nhìn ở góc độ người thực hiện nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ đóng thuế và các nghĩa vụ đóng góp khác, Nhà nước (đặc biệt những người có thẩm quyền xem xét quyết định), cũng phải thấy rằng, chỉ trong một số năm gần đây, nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ đóng góp của người dân đang bị tăng lên khá nhiều, vượt khả năng thu nhập.

Xin điểm qua như, trong lĩnh vực y tế, giáo dục và một số lĩnh vực khác, trách nhiệm đóng góp của người dân đang rất được chú ý để nâng lên. Ví dụ, lĩnh vực y tế, một loạt bệnh viện, đặc biệt là bệnh viện hạng đặc biệt, bệnh viện hạng 1 thuộc Bộ Y tế và bệnh viện thuộc các bộ ngành đều điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế.

Ước tính tổng chi phí khi khám chữa bệnh với người tự chi trả tăng trung bình khoảng 10%. Đây là một tỷ lệ tăng khá lớn trong điều kiện thu nhập của người dân còn thấp, đặc biệt là nông dân ở nông thôn, đồng bào vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số.

Theo tôi, việc tăng viện phí như thời gian vừa qua, dù chưa đạt mức cân đối với giá thực tế của viện phí phải trả, nhưng đã tạo một tâm lý, một nhận thức rằng: vào viện phải trả tiền ở mức cao, nhiều khi vượt khả năng kinh tế của gia đình.

Tâm lý này là một phần không nhỏ, tạo lên áp lực và sự phản ứng của người dân, người nhà bệnh nhân tại một số nơi khi những thầy thuốc chưa có những thái độ hợp lý, tích cực đối với người bệnh, là những người đang bị áp lực tâm lý về bệnh tật cũng như áp lực về tài chính ngân sách đè nặng. 

Thứ Năm, 19/04/2018 07:42

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện