Tổng quan về đội ngũ trí thức Việt Nam hiện nay

(Diễn đàn trí thức) - Trí thức Việt Nam đã phát triển nhanh về số lượng, nâng cao về chất lượng và đã thực sự hình thành một đội ngũ trí thức mới...

1. Ưu điểm

a.  Đội ngũ trí thức phát triển nhanh chóng về mặt số lượng

Sự hình thành và phát triển của đội ngũ trí thức Việt Nam trước hết là kết quả của những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng trí thức trong các giai đoạn cách mạng.

Với quy mô giáo dục phát triển nhanh chóng, trong những năm qua đã tạo nên sự phát triển vượt bậc về số lượng đội ngũ trí thức. Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, cùng với tốc độ tăng trưởng quy mô đào tạo, số lượng đội ngũ trí thức cũng tăng lên một cách nhanh chóng.

Nếu như năm 2000, đội ngũ trí thức cả nước chỉ có 1.322.691 người (Từ cao đẳng trở lên) thì đến năm 2013, con số này đã tăng lên là 6.550.234 (gấp 4,95 lần);  số thạc sỹ từ 10.000 lên 118.653 người (tăng 11,86 lần), còn số tiến sĩ thì tăng từ 12,691 lên  đến 24.667 người (tăng 1.94 lần).

Tong quan ve doi ngu tri thuc Viet Nam hien nay
TS.Lê Công Lương, Chánh Văn phòng LHHVN phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Nguyễn Hoàn

Ngoài trí thức trong nước, còn có khoảng hơn 400.000 người trí thức Việt kiều (trong đó có hơn 6.000 tiến sĩ và hàng trăm trí thức tên tuổi được đánh giá cao) trên tổng số hơn bốn triệu người Việt Nam đang sinh sống ở gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Ước tính có tới 150.000 trí thức kiều bào tại Hoa Kỳ (riêng tại thung lũng Si-li-côn có khoảng 12.000 người Việt Nam đang làm việc và hơn 100 người làm việc cho Ngân hàng Thế giới...), 40.000 trí thức tại Pháp, 20.000 trí thức tại Ca-na-đa, 4.000 trí thức tại Đông Âu và Liên bang Nga, 7.000 trí thức tại Ô-xtrây-li-a...

Nghịch lý lương tiến sĩ Việt thấp hơn lương ôsin 5 triệu/tháng

b. Về cơ cấu: đội ngũ trí thức có những chuyển biến hợp lý

Những tiến bộ trong chính sách xây dựng đội ngũ trí thức, xu thế phát triển đất nước trong thời đại mới đã từng bước tạo cho trí thức nước ta phát triển về mặt cơ cấu. Điều này được biểu hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau:

Một là, nguồn đào tạo của trí thức Việt Nam ngày càng phong phú, đa dạng. Ngoài nguồn đào tạo trong nước, quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế tạo ra cơ hội to lớn để mỗi người có điều kiện tham gia học tập ở nước ngoài theo nhiều hình thức khác nhau.

Từ năm 2000 đến năm 2013 cả nước có 364 chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài đã và đang được thực hiện, trong đó có 143 chương trình liên kết đào tạo cấp bằng thạc sĩ và tiến sĩ, số liệu cụ thể như sau:

Trong số 143 chương trình liên kết đào tạo, quy mô nhất là Đề án 322 và Đề án 165. Năm 2000, Chính phủ đã có Quyết định số 322 QĐ/TTg ngày 19/4/2000 phê duyệt Đề án Đào tạo cán bộ khoa học – kỹ thuật tại các cơ sở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước (gọi tắt là Đề án 322). Đề án 322 là chương trình đầu tiên sử dụng ngân sách Nhà nước để chủ động kế hoạch gửi cán bộ đi đào tạo ở nước ngoài cho những ngành mà Việt Nam đang cần.

Trong 13 năm qua, đề án đã tuyển và cử được 5.833 người đi học, trong đó có 2.951 tiến sĩ, 1.603 thạc sĩ, 260 thực tập sinh và 1.019 đại học; Ngày 27-6-2008, Bộ Chính trị đã có Thông báo số 165-TB/TW về Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước” (gọi tắt là Đề án 165).

Sau 5 năm thực hiện (từ năm 2009), Đề án đã tổ chức các loại hình đào tạo: thạc sĩ, tiến sĩ, bồi dưỡng ngắn hạn, bồi dưỡng nâng cao trình độ ngoại ngữ cho 11.690 lượt cán bộ. Trong số 941 người đi học thcc sĩ, tiến sĩ, có 158 tiến sĩ và 444 thạc sĩ đào tạo ở nước ngoài,  339 thạc sĩ đào tạo theo hình thức liên kết. Hiện nay, trí thức Việt Nam đã và đang được đào tạo ở hầu hết các quốc gia, trong đó phải kể đến như: Nga, Pháp, Nhật Bản, Mỹ, Ôxtrâylia, Niudilân, Canađa, Hà Lan v.v...

Hai là, ngành nghề đào tạo của trí thức ngày càng được mở rộng. Xu thế này là mang tính khách quan phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước và thời đại trong giai đoạn mới. Theo đó, trong giai đoạn hiện nay, ngoài những ngành nghề mang tính “truyền thống”, xuất hiện nhiều loại hình ngành nghề mới như: hành chính công, chính sách công, công nghệ đa phương tiện.

Ba là, hình thức đào tạo ngày càng phong phú và đa dạng. Quan điểm và chính sách GD&ĐT ở nước ta hiện nay tạo điều kiện cho mọi người có điều kiện học tập nâng cao trình độ dân trí, chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

Thứ Năm, 01/09/2016 15:24

Đọc nhiều nhất

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện