ĐBSCL đối mặt nguy cơ ô nhiễm từ ngoài vào trong

(Khoa học) - Hàng loạt các nhà máy công nghiệp và sân golf xây dựng chưa đánh giá tác động môi trường, thủy điện chặn dòng Mê Kông là thách thức hiện hữu của ĐBSCL.

TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trường Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu (Đại học Cần Thơ) mới đây nêu báo cáo về nghiên cứu môi trường tại Tây Nam Bộ cho thấy một chuỗi nhà máy công nghiệp độc hại đang hình thành dọc theo sông Hậu.

Trong đó, đáng lưu ý hơn hết là Nhà máy Giấy Lee & Man ở huyện Châu Thành (Hậu Giang) và cụm nhà máy nhiệt điện chạy dầu ở Trà Nóc (TP. Cần Thơ), đến nhà máy nhiệt điện chạy than của Lee & Man; bốn nhà máy nhiệt điện than Duyên Hải 1, 3, 3 mở rộng và 2 ở Trà Vinh; nhà máy nhiệt điện than đang xây dựng ở Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.

DBSCL doi mat nguy co o nhiem tu ngoai vao trong
Các nhà máy công nghiệp chạy dọc sông Hậu.

Nói riêng về Cụm công nghiệp giấy Lee & Man bao gồm hai nhà máy sản xuất giấy bao bì và nhà máy bột giấy tẩy trắng (có công suất lần lượt là 420.000 tấn giấy/năm và 330.000 tấn/năm), một nhà máy nhiệt điện đốt than và các phế phẩm của nhà máy giấy có công suất phát điện 125 MW và một nhà máy nước có công suất thiết kế 181.000 mét khối/ngày.

Tổng diện tích nhà máy là hơn 100 héc ta, công trình này phải di dời 610 hộ với 2.711 người.

Tuy nhiên theo, TS. Lê Anh Tuấn, chưa hề có một báo cáo đánh giá tác động môi trường chiến lược (ĐMC) được phía Công ty này lập ra.  Báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt từ năm 2008 thì còn rất sơ sài ở khâu pháp lý và tham vấn cộng đồng.

Trong khi đó, chủ yếu nguyên liệu cung cấp cho nhà máy giấy này là dăm gỗ và giấy phế thải được nhập từ nước ngoài.

Về bản chất, sản xuất và tái chế giấy được đánh giá là ngành công nghiệp có nguy cơ ô nhiễm cao. Nước thải từ dây chuyền vận hành chế tạo giấy chứa rất nhiều độc chất do giấy phế liệu rất đa dạng về chất liệu, thể loại.

Cụ thể như quá trình làm mềm, loại bỏ lignin từ nguyên liệu cây gỗ, sàng rửa, tẩy trắng giấy đã qua sử dụng sẽ có nhiều hóa chất độc hại khác nhau, gồm các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs); chất tẩy rửa và bề mặt; thuốc nhuộm và bột màu; axít và dung dịch kiềm.

Nước thải từ xử lý giấy rất giàu các chất thiol, sulfur dioxide (SO2), sulfite và mùi hôi thối hydrosulfuric (H2S). Nước thải chứa chất tẩy trắng như hydrogen peroxide, chlorine dioxide và xút.

Các chất ô nhiễm khác bao gồm cao lanh, canxi cacbonat, talc và titan dioxide... Ngoài ra, trong quá trình xử lý giấy tái chế, thường chỉ có khoảng 80% khối lượng là giấy thu hồi được, còn lại 20% là khối lượng các sợi, nhựa, dây vải, đinh ghim, kim kẹp... cũng như các chất bẩn từ thức ăn thừa thải ra.

Chưa kể, không những gây ô nhiễm nguồn nước mà các nhà máy này còn gây ô nhiễm không khí khi đồng loạt thải ra lượng khí thải khổng lồ như CO2, NOx, các vi hạt rắn lơ lửng (PM 10, PM 2.5) và SO2 cộng thêm khói bụi, tiếng ồn và các kim loại nặng bay hơi... đe dọa sức khỏe của cộng đồng dân cư, góp phần gây nên hiện tượng biến đổi khí hậu.

Sông Mê Kông hạn mặn bủa vây bên ngoài

Bên trong là các nhà máy công nghiệp, ĐBSCL cũng đang phải gánh chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ các nhánh sông Mê Kông hiện đang chịu đựng hàng loạt các đập thủy điện.

DBSCL doi mat nguy co o nhiem tu ngoai vao trong
"Chuỗi ngọc" đập thủy điện trên sông Mê Kông. Ảnh: Báo Đầu tư

Theo báo cáo của Ủy Hội sông Mê kông, hiện có 19 đập thủy điện đã và nằm trong kế hoạch xây dựng trên sông chính Mê Kông. Trong đó, 8 đập thủy điện ở Trung Quốc (với 5 đập đã đi vào hoạt động và 3 đập đang có kế hoạch xây dựng).

Lào với khát vọng làm giàu và trở thành một "bình ắc quy ở Đông Nam Á" cũng đã can thiệp mạnh mẽ vào "con rắn thần thoại" của châu Á.

Thứ Ba, 05/07/2016 15:46


Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện