Cho phá dỡ tàu cũ: Việt Nam muốn "đón" thêm ung thư?

(Liên hiệp hội) - "Lợi nhuận trực tiếp người nhập tàu về phá dỡ sẽ hưởng, còn hậu quả đẻ ra là người khác chịu, nhất là hệ quả về mặt môi trường".

TS Nguyễn Khắc Kinh - nguyên Vụ trưởng Vụ thẩm định và đánh giá tác động môi trường, Phó chủ tịch Hội Đánh giá tác động môi trường VN đưa ra quan điểm với Đất Việt.

"Lợi bất cập hại"

PV:- Luật Bảo vệ môi trường 2005 quy định không cho phép nhập khẩu tàu cũ vào Việt Nam để phá dỡ, nhưng trong Bộ Luật hàng hải (sửa đổi) đang được bàn tại QH, vấn đề này lại được đưa ra. Thậm chí, Quy hoạch Tổng thể phát triển ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã lên kế hoạch cho ngành phá dỡ tàu biển. 

Ông bình luận thế nào về việc một điều khoản đã bị cấm ở Luật này rồi lại tiếp tục được đưa ra bàn ở một Luật khác? Quan điểm của ông ra sao về điểm này trong dự thảo Bộ Luật hàng hải?

TS Nguyễn Khắc Kinh: - Đối với Luật bảo vệ môi trường mặc dù lúc đầu làm dự thảo Luật chúng tôi cũng đã đề nghị cấm, nhưng lúc Quốc hội thông qua thì không cấm.

Quyết định số 12/2006/QĐ-BTNMT nêu rõ cho phép nhập khẩu vỏ tàu cũ đã tháo gỡ, loại bỏ dầu, mỡ, cao su, amiăng và các thành phần phi kim loại tại nước xuất khẩu.

Bản thân tôi khi làm việc tại Bộ Khoa học và công nghệ cũng đã nghiên cứu rất nhiều về vấn đề này, cụ thể như thí điểm nhập tàu về, phá dỡ, xử lý vấn đề môi trường ra sao.

Cho phá dỡ tàu cũ, Việt Nam biến mình thành bãi rác?

Trước đây, rất nhiều người cho rằng nên cho nhập tàu cũ bởi nó có lợi ích kinh tế, tạo công ăn việc làm, giúp thu gom nguyên vật liệu, tăng thêm thu nhập cho người dân. Thế nhưng, theo kinh nghiệm nước ngoài, tôi thấy lợi bất cập hại, vì cái lợi có được so với cái hại về giải quyết môi trường là không đáng đề cập đến.

Vấn đề ở đây là trong con tàu có nhiều chất thải nguy hại, không xử lý được, xử lý bằng công nghệ bình thường thì không triệt để, còn đầu tư mà xử lý đến nơi đến chốn thì chi phí cao, nên chắc chắc không có lãi.

Để xử lý những chất thải độc hại do phá dỡ tàu gây ra cần đầu tư công nghệ tương xứng, đầu tư vận hành rất đắt tiền. Hiện nay, một số nước, đối với các con tàu cũ, chúng ta thậm chí không cần mua, có nhiều trường hợp họ còn hỗ trợ tiền vận chuyển, vì họ đưa được chất độc hại ra khỏi nước mình.

PV:- Đáng lưu ý, trong Quy hoạch Tổng thể phát triển ngành Công nghiệp tàu thủy, chỉ có 5 cơ sở được phép tháo dỡ tàu cũ. Dư luận đặt nghi vấn, có vấn đề lợi ích nhóm khi đưa điểm này trong dự thảo luật hay không bởi ai cũng biết, nếu hi sinh môi trường và nhắm mắt trước sức khỏe người dân, phá dỡ tàu cũ là một ngành siêu lợi nhuận?

TS Nguyễn Khắc Kinh: - Giả thiết có nhóm lợi ích hay không là dư luận chung, cũng có thể là có nhóm lợi ích thật, nhưng phải có từng trường hợp cụ thể.

Còn cho phá dỡ tàu cũ là ngành siêu lợi nhuận, thực ra là theo quan điểm của người ta, còn nếu quan điểm toàn diện mà giải quyết vấn đề môi trường thì chắc chắn không có lợi nhuận mà còn lỗ.

Thậm chí, hậu quả ô nhiễm môi trường sẽ do người khác giải quyết, vì hậu quả đẻ ra sau này sẽ không ai tính toán được. Trong khi, siêu lợi nhuận là bài toán kinh tế rất đơn giản, vì khi nhập về giá thành rất rẻ, tháo dỡ bao nhiêu sắt thép đem bán, mua 1 lãi 10 cũng có, nhưng nó lại là lợi nhuận trực tiếp cho người nhập tàu về phá dỡ, còn hậu quả đẻ ra là người khác chịu, nhất là hệ quả về mặt môi trường, hậu quả đó nếu tính lên bàn cân thì vô cùng lớn, chỉ có điều trước mắt chưa tính toán được.

Cho pha do tau cu: Viet Nam muon
Cho thu mua tàu cũ về phá dỡ là không nên. Ảnh minh họa

Đặc biệt, công nhân trực tiếp phá dỡ đương nhiên sẽ bị ảnh hưởng, vì làm hoàn toàn bằng thủ công, nhưng đó là miếng cơm manh áo, việc làm để sinh kế thì họ phải chấp nhận. Nhưng người dân xung quanh không được hưởng lợi ích gì mà cũng bị ảnh hưởng thì thực sự quá vô lý.  Mà đất nước sau này bị ô nhiễm phải bỏ tiền thuế của dân đi giải quyết hậu quả ô nhiễm thì lại càng vô lý.

Hoạt động phá dỡ tàu cũ sẽ sản sinh ra các chất hóa chất độc hại và chất thải nguy hại như PVC, TBT, amiăng, dầu chứa đất nguy hại, chất phóng xạ, hợp chất nhóm xyanua hữu cơ, đều là những chất khó xử lý.

Đó là chưa kể mối nguy hại do phá dỡ những con tàu chuyên chở dầu, hóa chất, chất phóng xạ, chất thải hoặc các loại hàng hóa nguy hiểm khác.

Thứ Năm, 19/11/2015 07:49

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện