Tái khởi động dự án sắt Thạch Khê: Bộ KH-ĐT nói thẳng

(Liên hiệp hội) - Bộ KH-ĐT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chủ trương cho phép Công ty CP sắt Thạch Khê dừng dự án khai thác sắt Thạch Khê.

Chủ đầu tư yếu, dư luận chưa đồng tình

Ngày 31/7, nhiều tờ báo dẫn nguồn tin từ Bộ KH-ĐT cho biết, Bộ này vừa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chủ trương cho phép Công ty CP sắt Thạch Khê dừng dự án khai thác sắt Thạch Khê và dừng cả dự án sản xuất phôi thép công suất 2 triệu tấn/năm tại đây.

Theo Bộ KH-ĐT, năng lực tài chính của Công ty CP sắt Thạch Khê không đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư Tổ hợp dự án theo tiến độ, cho dù tổng mức đầu tư của dự án 3 năm có tơi 2 lần điều chỉnh giảm.

Tai khoi dong du an sat Thach Khe: Bo KH-DT noi thang
Bộ KH-ĐT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chủ trương cho phép Công ty CP sắt Thạch Khê dừng dự án khai thác sắt Thạch Khê

Tháng 12/2014, dự án điều chỉnh phê duyệt có tổng mức đầu tư là hơn 14.500 tỷ đồng. Đến tháng 4/2016 giảm còn hơn 13.000 tỷ đồng, trong đó giai đoạn 1 là hơn 6.600 tỷ đồng. Đến tháng 3/2017, theo đề nghị của Bộ KH-ĐT, Công ty sắt Thạch Khê đã tính toán lại hiệu quả kinh tế dự án và tổng mức đầu tư dự án giảm còn hơn gần 12.200 tỷ đồng.

Tuy nhiên Bộ KH-ĐT nhận định, sau 2 lần điều chỉnh (giảm 2.300 tỷ đồng), dự án vẫn chưa tính hết chi phí liên quan vào tổng mức đầu tư của dự án.

Ngoài ra, theo Bộ KH-ĐT, Dự án điều chỉnh phê duyệt năm 2014 chưa tính đủ chi phí vào tổng mức đầu tư và chưa dự báo giá quặng sắt trong dài hạn nên không đủ cơ sở tính toán hiệu quả dự án.

Trong đó, việc tiêu thụ quặng sắt tại mỏ sắt Thạch Khê, Bộ KH-ĐT đánh giá mới có Hòa Phát ký thỏa thuận nguyên tắc mua bán quặng sắt Thạch Khê với khối lượng 2017-2021 là 3 triệu tấn/năm, giai đoạn 2022-2027 chưa có cam kết cụ thể. Cho nên phương án tiêu thụ quặng sắt Thạch Khê trong dài hạn là “chưa chắc chắn”.

Hơn nữa, còn một số quan ngại về vấn đề môi trường của dự án như cạn kiệt nguồn nước ngầm; xâm nhập mặn; sa mạc hóa; sạt lở bờ moong tầng khai thác, bãi thải; ảnh hưởng xấu tới sản xuất nông nghiệp và dân sinh trong vùng;...

Đặc biệt, theo Bộ KH-ĐT, việc triển khai dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê hiện nay không được sự đồng thuận của tỉnh ủy, HĐND, UBND, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh do còn nhiều băn khoăn về tính khả thi của dự án, hiệu quả kinh tế - xã hội, đầu tư cảng biển vận chuyển quặng sắt, phương án bảo vệ người dân...

Từ những vấn đề trên, Bộ KH-ĐT đánh giá, nếu dự án tiếp tục tạm dừng, khoản đầu tư gần 1.600 tỷ đồng mà chủ đầu tư TIC đã bỏ ra sẽ chậm cơ hội hoàn vốn, đồng thời lãng phí cơ sở vật chất, thiết bị đã đầu tư.

Thêm nữa, các hộ dân đã được di chuyển đến khu tái định cư và các hộ dân chưa được giải quyết tái định cư đều bị ảnh hưởng, nguy cơ trở thành điểm nóng về an ninh trật tự, mất niềm tin người dân nếu như địa phương không sớm công bố rõ về quan điểm và hướng triển khai dự án.

Do đó, Bộ KH-ĐT đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập Tổ công tác liên ngành do Bộ KH-ĐT chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, tỉnh Hà Tĩnh, Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam, Công ty sắt Thạch Khê để đánh giá tổng thể và đề xuất phương án xử lý tồn tại về tài chính, đất đai, hoàn thổ, công trình đầu tư dở dang của Đề án 946.

Tái khởi động dự án sắt Thạch Khê: Không thể vội vàng!

Tránh được các rủi ro không mong muốn

Trước đó, sáng 25/7, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo “Góp ý dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh”.

Trình bày ý kiến tại hội thảo, GS. TS Đặng Trung Thuận, Chủ tịch Hội Địa hóa Việt Nam, một trong số các chuyên gia tham gia đoàn khảo sát bày tỏ nhiều băn khoăn với dự án trên.

GS Thuận chia sẻ, theo các tư liệu trong hồ sơ dự án, có thể thấy rằng, hiệu quả kinh tế của khai thác mỏ sắt Thạch Khê chưa được rõ. Tuy nhiên hậu quả môi trường và xã hội thì rất lớn với nhiều vấn đề bức xúc như tạo ra các bãi thải lấn biển ở vùng ven biển Hà Tĩnh.

Đối với mỏ sắt ở Thạch Khê, Hà Tĩnh, vị chuyên gia đưa ra 3 phương án để lựa chọn, trong đó có việc chấm dứt hoạt động của dự án, cam chịu mất phần vốn đầu tư bỏ ra.

Theo GS Thuận, với phương án này cái được là tránh tất cả các rủi ro không mong muốn có thể xảy ra trong suốt đời dự án 52 năm. Cái mất, phải chấp nhận mất một khoản vốn đầu tư lớn ban đầu (1.589,59 tỷ đồng), mà việc dựa vào kinh doanh khác để bù lại là không phải dễ dàng.

TS Nghiêm Gia - Ủy viên Thường vụ Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ Việt Nam cũng đồng tình với những phương án mà GS Đặng Trung Thuận đưa ra.

TS Gia thừa nhận, khi dự án mỏ Thạch Khê, Hà Tĩnh được thực hiện sẽ là động lực để phát triển ngành thép Việt Nam, là thỏi nam châm thu hút đầu tư các dự án liên quan, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của Hà Tĩnh và Trung Bộ.

Tuy nhiên, TS Gia cho rằng, nếu tiếp tục dự án này thì còn nhiều vấn đề thách thức đòi hỏi chủ đầu tư TIC phải giải quyết một cách khoa học, có cơ sở, đúng trình tự pháp lý nhằm mang lại hiệu quả, bảo vệ môi trường bền vững, đảm bảo quyền lợi cho nhân dân tại vùng mỏ, lợi ích cho nhà nước và lợi nhuận của doanh nghiệp một cách lâu dài.

Hoàng Nam (Tổng hợp)

Thứ Hai, 31/07/2017 11:17

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện