ATM gánh gần 30 loại phí: Sáng tạo để tận thu?

(Doanh nghiệp) - ATM cũng như dịch vụ viễn thông. Trong đó, thẻ phục vụ cộng đồng phải được miễn phí.

PGS.TSKH Nguyễn Văn Minh - Khoa Quản trị Kinh doanh, Viện Kinh tế và Thương mại quốc tế, ĐH Ngoại thương nói về tình trạng một chủ thẻ ATM đang phải gánh tới gần 30 loại phí khác nhau.

Phí chồng chồng, lớp lớp

PGS.TSKH Nguyễn Văn Minh cho rằng, thu phí ATM cần phải được tách bạch rõ ràng hai câu chuyện: Làm chính sách và kinh doanh dịch vụ.

Thứ nhất, nếu coi ATM như một dịch vụ kinh doanh của ngân hàng, dịch vụ này phải hoạt động theo quy luật cung-cầu của thị trường. Có thu, có hưởng. Ngân hàng thu phí, chất lượng do người dùng đánh giá và lựa chọn.

ATM ganh gan 30 loai phi: Sang tao de tan thu?
Thu phí nhiều nhưng chất lượng ATM chưa nhận được đồng thuận

Quy định thu phí thế nào, những loại phí gì… sẽ phải do Chính phủ và Ngân hàng nhà nước quy định dựa theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, hiện nay ATM chưa được coi là dịch vụ theo đúng nghĩa của thị trường, không phải dịch vụ tự nguyện mà bị biến tướng nên khiến người dân bức xúc. Người dân phàn nàn không đơn giản vì phí dịch vụ cao, nhiều mà còn do bị ép phải dùng dù không thích hay không có nhu cầu.

Hình thức buộc trả lương qua thẻ ATM là ví dụ. Việc này không khác nào đang ép buộc cán bộ, nhân viên phải sử dụng một dịch vụ họ không thích, không muốn nhưng buộc phải dùng rồi lại tóm cổ để thu tiền.

Thứ hai, nếu ATM chỉ đơn giản phục vụ mục đích của xã hội. Tức là cùng với nhà nước thực hiện chủ trương chống tiền mặt hóa, tạo sự thuận lợi trong quản lý, minh bạch dòng tiền, ATM không được thu tiền.

Theo ông Minh, ở đây đang có sự nhập nhèm trong tư duy quản lý và sử dụng dịch vụ ATM. Khi Ngân hàng muốn thu phí thì coi ATM như một dịch vụ và đưa vào hoạt động theo nguyên lý của thị trường. Nhưng khi muốn phát triển, mở rộng thị trường cũng như để đối phó với người dân từ chối dịch vụ lại áp dụng các công cụ hành chính. Điều này quá bất hợp lý, không nhận được sự đồng thuận của dư luận.

Thêm nữa, theo ông Minh là khi đưa dịch vụ vào thu phí Việt Nam thường áp dụng hầu hết tiêu chuẩn quốc tế để tính phí cho Việt Nam. Loại phí bất hợp lý đã nhìn thấy lâu nay là phí xăng dầu, điện nước, phí đường bộ, nay là ATM. Để công bằng và khoa học, các nước khi tính phí phải dựa trên thu nhập trung bình so sánh với sức mua tương đương để quy đổi mức phí cho phù hợp.

Ví dụ, thu nhập của người Việt tính theo GDP đầu người thì khoảng 2.000 đô/người/năm thì mua được bao nhiêu hàng hóa ở trong nước và mua được bao nhiêu hàng hóa ở nước khác. Ngay tại mỗi vùng miền sức mua tương đương cũng khác nhau do mặt bằng giá cả và thu nhập bình quân đầu người là khác nhau.

Để cho khoa học cần phải nhìn nhận vào các nước có cùng trình độ phát triển, kinh tế như VN để so sánh. Ví dụ, như Singapore, từ khi nền kinh tế của họ có mức thu nhập bình quân đầu người ở mức 400USD/năm cách đây vài chục năm - giống mức thu nhập bình quân đầu người hiện nay tại Việt Nam - cho đến nay, khi thu nhập bình quân đầu người của họ đạt trên 30.000 USD/năm thì chính sách họ đưa ra và thực hiện như thế nào? Việt Nam hiện nay, thu nhập người lao động có nơi chỉ 3-4 triệu/người/tháng, nhưng phí lên gần 1 triệu là quá nhiều. Phí chồng phí, tầng tầng, lớp lớp.

Đẩy khó cho dân

Trong khi tình trạng phí chồng phí đang xảy ra ở đa số các ngân hàng từ Techcombank, Vietcombank, ACB, VIB...cùng nhiều cơ cấu phí chưa hợp lý thì chất lượng dịch vụ ATM chưa bao giờ nhận được sự hài lòng của đa số khách hàng, PGS.TSKH Nguyễn Văn Minh cũng muốn lắng nghe nỗi khổ của các ngân hàng thương mại cụ thể trong trường hợp này là gì?.

Lâu nay, biện minh cho quyết định thu phí các ngân hàng vẫn thường than vãn kể khổ do cơ chế chính sách, do phải bù lỗ…Như vậy phải xem xét hai vấn đề.

Như ông Minh đã phân tích nếu phát triển ATM để thực hiện chính sách, cần xác định rõ từ đầu chi phí xây dựng ATM ai sẽ bỏ tiền ra?. Ở đây đang có câu chuyện kinh phí thực hiện bị đẩy cho ngân hàng. Các ngân hàng muốn thu hồi vốn nhanh, đầu tư nhiều buộc các phải “sáng tạo” ra nhiều loại phí khác nhau để tận thu.

Thứ Năm, 09/07/2015 13:46

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện