Đá tảng cản doanh nghiệp Việt: Cơ hội cho FDI Trung Quốc

(Doanh nghiệp) - Chi phí tham nhũng giảm, sẽ giống như một liều “đô ping” tích cực cho nền kinh tế và doanh nghiệp...

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga - Phó trưởng Khoa Kinh tế, Trưởng bộ môn Kinh tế học, ĐH Kinh tế - Luật ĐHQG TP.HCM nêu quan điểm.

Da tang can doanh nghiep Viet: Co hoi cho FDI Trung Quoc
Chi phí tham nhũng cao làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Ảnh minh họa

PV:- Theo kết quả điều tra PCI 2016, VCCI chỉ ra bên cạnh những cải cách mang tính đột phá của chính quyền địa phương, thì vẫn còn nhiều “hòn đá tảng” đáng quan ngại đối với DN như: tính minh bạch về khả năng tiếp cận thông tin, dữ liệu, chi phí không chính thức, tiếp cận với đất đai, thủ tục hành chính và môi trường cạnh tranh không bình đẳng...

Có thể thấy, từ mắt xích thấp nhất trong bộ máy công quyền (thủ tục hành chính) tới những cấp quản lý cao hơn đều đang khiến doanh nghiệp Việt gặp nhiều khó khăn. Thưa ông, ông bình luận như thế nào về điều này? Có gì đáng lo không khi điểm chung của các 'hòn đá tảng' này đều có nguyên nhân chủ yếu từ tham nhũng?

PGS.TS. Nguyễn Hồng Nga:- Đúng là trong thời gian vừa qua, chính quyền các cấp từ trung ương đến địa phương đã có nhiều cải cách quan trọng nhằm giúp các DN như giảm thời gian thành lập DN, nhiều ưu đãi về thuế và thuê đất, đối thoại của Thủ tướng với các DN, cam kết một chính phủ kiến tạo, đánh giá cao vai trò của DN tư nhân…Tuy nhiên đúng như những nhận xét của VCCI, những điều trên chỉ là tảng đá nổi, còn trong thực tế của tảng băng chìm vẫn còn nhiều điều mà các DN tư nhân, nhất là các DN nước ngoài quan ngại là tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước các cấp, khả năng tiếp cận thông tin bị hạn chế do những thông tin có lợi thường được sử dụng để mua bán, lót tay, tệ nạn tham nhũng, nhũng nhiễu vẫn còn trong “tiềm thức” của không ít cán bộ nhà nước.

Với những ưu đãi về đất đai và vốn, các DNNN luôn ở thế “thượng phong” hơn nhiều so với các DN tư nhân trong và ngoài nước. Tuy thủ tục hành chính đã có nhiều bước hiện đại hóa, tin học hóa nhưng nhiều nhiêu khê vẫn tồn tại trong việc cấp phép, đăng ký…Như nhiều người nói: một cửa nhưng nhiều ổ khóa và nhiều ổ khóa “đã gỉ” nên cần phải “bôi trơn’ mới mở được!

Những “hòn đá tảng” trên đang làm đau đầu, là một gánh nặng và trong một chứng mực nào đó nhấn chìm một số nỗ lực đáng khen ngợi của các DN tư nhân trong việc đầu tư và khởi nghiệp tại VN và thật đáng lo ngại là tất cả đều có nguyên nhân từ sự tắc trách của cán bộ nhà nước để vun vén cho bản thân và người nhà của mình.

Một nguyên nhân không kém quan trọng là trình độ của các nhân viên nhà nước đang ngày càng kém và đạo đức nghề nghiệp công vụ xuống cấp trầm trọng. Tất cả đều gói gọn trong 2 từ Tham nhũng và nó đang làm cho xã hội chúng ta đối diện với “đức tin thiếu thốn mà hoài nghi hoành hành”(lời của J.S Mill).

PV:- Trước đó, cũng theo nghiên cứu của VCCI, chi phí không chính thức là nguyên nhân khiến doanh nghiệp muốn tạo ra 1 đồng lợi nhuận cần phải trả 0,7-1 đồng tiền chi phí. Với những bất lợi ở trên, doanh nghiệp Việt đang bị cản trở như thế nào? Điều đó có nguy hại không khi chúng ta đã tham gia vào thị trưởng mở, đầy sức ép? Xin ông phân tích cụ thể.

PGS.TS. Nguyễn Hồng Nga:- Việc tạo ra một đồng lợi nhuận cần phải chi trả từ 0.7 đến 1 đồng chi phí không chính thức làm tăng chi phí của DN và cũng giống như DN phải chia gần như là đều lợi nhuận của mình cho các quan chức nhà nước làm giảm một nửa tỷ suất lợi nhuận của DN. Điều này dẫn đến chi phí giao dịch gia tăng làm giảm sức cạnh tranh của các DN trong nước, đó là chưa kể đến ảnh hưởng đến lòng tin vào chính quyền và chế độ. Điều này rất nguy hiểm cho các DN khi tham gia vào thị trường toàn cầu với sức ép từ các công ty đa quốc gia đã có nhiều kinh nghiệm thương trường và đến từ các nước phát triển và đang phát triển.

Đây là một rào cản để DN trong nước phát triển thành các DN lớn tầm quốc tế để sử dụng lợi thế kinh tế theo qui mô khi sản xuất càng nhiều chi phí trung bình càng giảm bởi lợi nhuận thay vì được 2 đồng thì chỉ còn 1 đồng và lợi nhuận càng nhiều thì đầu tư cho phát triển và công nghệ càng lớn, công nghệ là động cơ quan trọng nhất để các DN phát triển và bơi ra biển lớn cạnh tranh với nước ngoài.

PV:- Trong khi đó, quan ngại về tình hình tham nhũng không phải là lý do chính khiến FDI ngần ngại vào Việt Nam. Đặc biệt, làn sóng FDI từ Trung Quốc đang khiến cho nhiều chuyên gia kinh tế phải lo ngại.

Thưa ông, phải lý giải điều này như thế nào? Có căn cứ nào để cho rằng, các nhà đầu tư nước ngoài đã tận dụng tốt cả những điểm thiếu minh bạch của môi trường đầu tư Việt Nam để có được những ưu đãi tốt nhất, đẩy doanh nghiệp Việt khó càng thêm khó không?

PGS.TS. Nguyễn Hồng Nga:- Tôi cho rằng, tham nhũng sẽ ảnh hưởng đến FDI từ các nước phát triển và có tính minh bạch cao và tham nhũng thấp, bởi họ không chấp nhận thỏa hiệp với tham nhũng và nhũng nhiễu của các cơ quan công quyền. Con số 80% FDI của các nước OEDC là đầu tư vào nội bộ khối này và chỉ có 20% FDI đầu tư vào các nước đang phát triển bởi họ muốn minh bạch và đàng hoàng chứ không phải “lót tay” hay “đi cửa sau”, đó mới là văn minh của một thế giới chuẩn bị bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Tuy nhiên làn sóng FDI gia tăng từ phía Trung Quốc đi ngược với xu thế bởi:

Thứ nhất, các DN Trung Quốc đang có kế hoạch mở rộng sản xuất ra nước ngoài bởi suất sinh lợi đầu tư ở trong nước đã giảm do hiệu suất giảm dần theo qui mô, tức là tỷ suất lợi nhuận của 1 đô la tại Trung Hoa đã giảm.

Thứ Hai, 20/03/2017 08:03


Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện