Doanh nghiệp logistics Việt nhỏ li ti: Cám cảnh phận làm thuê

(Doanh nghiệp) - Doanh nghiệp Việt đang làm thuê trên sân nhà và nếu không thay đổi môi trường logistics, Việt Nam sẽ mất thị trường này.

Báo cáo của Bộ KH-ĐT cho thấy, doanh nghiệp logistics trong nước có quy mô từ nhỏ đến nhỏ li ti.

Cụ thể, ngành có đến 90% doanh nghiệp có vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng, 1% doanh nghiệp có vốn đăng ký trên 100 tỷ đồng. Một trong những hạn chế chủ yếu của ngành logistics Việt so năng lực tài chính còn nhiều hạn chế.

Trong khi doanh nghiệp logistics xuyên quốc gia đang hoạt động tại Việt Nam có thế mạnh về hợp đồng chuyên chở với các hãng tàu lớn do hợp đồng được ký từ công ty mẹ có mạng lưới toàn cầu, mức độ đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin mạnh, quản lý tiên tiến thì doanh nghiệp logistics nội địa chỉ đảm nhiệm các khâu như vận tải nội địa, khai thác cảng, vận tải bộ, đại lý thủ tục hải quan, đến khai thác kho bãi, dịch vụ kho…; khả năng cạnh tranh ra thị trường quốc tế hầu như không có.

Không ngạc nhiên với thực trạng doanh nghiệp logistics Việt Nam mà Bộ KHĐT đưa ra, GS.TS Đặng Đình Đào - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội nói thẳng, doanh nghiệp logistics Việt Nam đang đi làm thuê cho nước ngoài.

Đi sâu phân tích, GS.TS Đặng Đình Đào cho biết, bức tranh về doanh nghiệp logisticc Việt Nam nằm trong tổng thể hệ thống logistics, tức trong môi trường logistics của Việt Nam để tạo cho sự tăng trưởng ổn định, bền vững.

Môi trường logistics bao gồm các yếu tố như: thể chế pháp luật logistics, cơ sở hạ tầng logistics, doanh nghiệp logistics mà hiện nay các yếu tố này Việt Nam đều yếu.

Cụ thể, về thể chế pháp luật logistics, từ Luật Thương mại đến các văn bản liên quan đến phát triển logistics của Việt Nam đến nay chưa đầy đủ, chưa đồng bộ, thậm chí tính khả thi không cao.

Doanh nghiep logistics Viet nho li ti: Cam canh phan lam thue
Doanh nghiệp logistics Việt Nam có quy mô từ nhỏ tới nhỏ li ti. Ảnh minh họa

"Nhiều văn bản khi ra đời rất được chờ đợi nhưng cuối cùng không đi được vào cuộc sống. Chẳng hạn, Quyết định 1012/QĐ-TTg năm 2015 quy hoạch phát triển hệ thống trung tâm logistics trên địa bàn cả nước để kết nối các phương tiện vận tải, kết nối các vùng, thực hiện liên kết nhưng cuối cùng chưa triển khai được gì", GS Đào cho biết.

Thứ hai, về cơ sở hạ tầng logistics, thực chất đây là sự kết nối tất cả các cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, thương mại, CNTT và các ngành dịch vụ khác, trong đó vận tải, thương mại là cốt lõi.

"Thế nhưng hiện nay ở Việt Nam quan niệm cái này chưa đầy đủ. Người ta cứ nghĩ cơ sở hạ tầng chỉ là một phần -tức là vận tải.

Cơ sở hạ tầng của Việt Nam hiện nay rất kém ở chỗ tính kết nối rất thấp, đường sắt không ra đến cảng, đường cao tốc không nối được với tỉnh lộ. Đây là yếu tố cơ bản nhất đẩy chi phí logistics của Việt Nam lên cao gấp nhiều lần so với các nước trên thế giới.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), chi phí logistics tại Việt Nam  cao gần gấp ba lần nếu so với  Singapore. Còn VCCI nêu ra một thực tế rằng, chi phí vận chuyển cho một container hàng từ cảng Hải Phòng về Hà Nội hay ở chiều ngược lại (khoảng 100km), đắt gấp ba lần so với chi phí vận chuyển một container hàng từ Trung Quốc và Hàn Quốc về Việt Nam.

Có thể nói cái kém của cơ sở hạ tầng logistics Việt Nam là tính kết nối không có, mà kết nối liên hoàn để phát triển đa phương thức chứ không pẩi đường cao tốc đến đâu kết nối đến đấy.

Bài học rõ ràng nhất là việc xây dựng đường Hồ Chí Minh. Đó là chủ trương đúng nhưng vì không kết nối được nên cuối cùng khai thác rất kém, trong khi quốc lộ 1 bị quá tải. Đáng ra phải kết nối đường Hồ Chí Minh, quốc lộ 1, đường sắt với nhau để khai thác cả 3 tuyến đường này.

Trong 4 loại hình giao thông - nđường bộ, đường sắt, đường không và đường thủy biển, hiện Việt Nam tập trung đường bộ và đường không, hệ quả là nó gây áp lực rất lớn cho đường bộ, đường không, trong lúc đường sắt rất có thế mạnh, đường thủy biển lại bị bỏ quên", nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển phân tích.

Thứ ba, liên quan đến doanh nghiệp logistics, hiện nay chưa có một số liệu thống kê nào thống nhất về số lượng doanh nghiệp logistics nhưng bức tranh chung là doanh nghiệp logistics Việt Nam có quy mô từ nhỏ đến nhỏ li ti.

Minh chứng cho sự "nhỏ li ti" của doanh nghiệp logistics Việt, GS.TS Đặng Đình Đào cho biết, Hải Phòng có mấy nghìn doanh nghiệp vận tải nhưng mỗi doanh nghiệp chỉ có 1-2 loại xe. Quan trọng hơn là phương tiện vận tải của các doanh nghiệp quá lạc hậu, thô sơ, không làm tăng được giá trị hàng hóa trong lưu thông, xuất khẩu.

"Cứ nhìn đoàn xe chở dưa hấu lên cửa khẩu Tân Thanh là biết ngay phương tiện của doanh nghiệp logistics Việt Nam "hiện đại" như thế nào", vị chuyên gia nói.

Từ những phân tích trên, GS.TS Đặng Đình Đào khẳng định, nếu Việt Nam không đổi mới, đẩy mạnh cải cách môi trường logistics thì tính bền vững và đổi mới, nâng cao chất lượng tăng trưởng khó mà thực hiện, bởi suy cho cùng, logistics chính là bài toán hiệu quả, bài toán tối ưu hóa.

Thứ Năm, 10/05/2018 07:57

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện