Hợp đồng ODA bất lợi, Cát Linh-Hà Đông phải chịu ràng buộc

(Doanh nghiệp) - Kiểm toán nhận định, việc đàm phán, ký kết Hiệp định vay vốn, gặp những ràng buộc bất lợi dẫn đến phải chỉ định thầu cho nhà thầu nước ngoài.

Dự án ODA điều chỉnh quy mô, giá trị lớn

Trong báo cáo mới đây gửi tới các ĐBQH tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khoá XIV, Kiểm toán Nhà nước đã công bố kết quả kiểm toán chuyên đề các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi.

Hop dong ODA bat loi, Cat Linh-Ha Dong phai chiu rang buoc
Kiểm toán Nhà nước cho rằng, việc đàm phán, ký kết Hiệp định vay vốn, gặp những ràng buộc bất lợi dẫn đến phải chỉ định thầu cho nhà thầu nước ngoài. Ảnh: VnEconomy

Với các dự án vay vốn ODA, nhiều dự án điều chỉnh quy mô, giá trị điều chỉnh lớn so với phê duyệt lần đầu.

Thậm chí, dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông do Bộ Giao thông vận tải điều chỉnh tổng mức đầu tư tăng hơn 200% từ 8.770 tỷ đồng lên 18.001 tỷ đồng khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội về việc điều chỉnh Dự án đầu tư.

Một vấn đề khác được Kiểm toán Nhà nước nhắc tới khi chia sẻ về Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông là việc điều chỉnh cơ cấu tổng mức đầu tư bao gồm chi phí trả nợ gốc phần vay lại của Hiệp định vay 250 triệu USD; bổ sung chi phí xây lắp tăng thêm 21,07 triệu USD do các nguyên nhân khách quan, thay đổi biện pháp thi công khi chưa có dự toán chi tiết.

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông cũng mắc lỗi thanh toán thuế GTGT sai quy định. Số thuế GTGT tăng thêm 12,5 tỷ đồng, riêng số thuế GTGT phải nộp tăng thêm 2,9 tỷ đồng, thuế GTGT giảm khấu trừ là 9,6 tỷ đồng. Còn phần doanh thu tính thuế TNDN tăng tương ứng 125,44 tỷ đồng.

Theo Kiểm toán Nhà nước, thống kê Bộ Giao thông vận tải có 27/42 dự án điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư 122.352 tỷ đồng và 97,27 triệu USD.

Điển hình, Dự án nâng cao an toàn cầu đường sắt trên tuyến Hà Nội - TP HCM điều chỉnh 3 lần, tăng 6.812 tỷ đồng (tương đương hơn 275%) so với ban đầu. Đường sắt đô thị TP HCM tuyến Bến Thành - Suối Tiên điều chỉnh tăng tổng mức đâu tư gần 30.000 tỷ đồng (tương đương 172%).

Hay Dự án thành phần 1, 2, 3 thuộc Dự án Kết nối khu vực trung tâm Đồng bằng Mê Kông điều chỉnh tổng mức đầu tư tăng 3.000 tỷ đồng, Dự án Thủy điện Huội Quảng điều chỉnh 2 lần, tăng tổng mức đầu tư 5.768 tỷ đồng, tương đương 58,9%.

Hầu hết các dự án điều chỉnh không đúng thẩm quyền,chưa đảm bảo quy định.

Điều khoản hợp đồng bất lợi

Kiểm toán Nhà nước đánh giá, hiệu quả sử dụng vốn ODA chưa tương xứng, chất lượng công trình chưa cao, công nghệ chưa thực sự tiên tiến, chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư; các định mức, đơn giá vật tư đặc thù quá cao, tổng mức đầu tư thay đổi nhiều lần, giải ngân chậm.

Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước cho rằng, việc đàm phán, ký kết Hiệp định vay vốn, gặp những ràng buộc bất lợi dẫn đến phải chỉ định thầu cho nhà thầu nước ngoài. Điển hình là Dự án Cát Linh - Hà Đông phải chỉ định thầu cho nhà thầu Trung Quốc 13.751 tỷ đồng chiếm 77% tổng mức đầu tư.

Thêm vào đó, các dự án sử dụng vốn ODA còn phải chịu ràng buộc về việc sử dụng hàng hoá, dịch vụ có nguồn gốc từ bên cho vay lên tới 30%.

Đường sắt Cát Linh-Hà Đông: Lùi tiến độ lần 10

Ngoài ra, các dự án còn phải sử dụng tư vấn quốc tế với chi phí cao hơn sử dụng tư vấn trong nước từ 8-10 lần.

Đáng nói hơn, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra việc đàm phán nhiều điều khoản bất lợi trong hợp đồng. Đơn cử như Dự án đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên thay đổi tỷ lệ thực hiện bảo lãnh thực hiện hợp đồng từ 10% xuống 5% và trong bảo hành từ 10% xuống 3%; thay đổi tỷ lệ giữ lại khi thanh toán từ 10% xuống 5%; cho phép Nhà thầu đưa ra yêu cầu về chi phí khi gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng, chấp thuận đơn giá nếu phải gia hạn tiến độ...

Thái An

Thứ Ba, 21/05/2019 11:06

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện