Kiến nghị tăng phí BOT qua hầm đường bộ: Vô lý

(Doanh nghiệp) - Đầu tư hạ tầng kém nhưng lại muốn bán giá cao, còn người vận hành kinh doanh muốn có lãi lại tăng phí lên là không phù hợp.

Mới đây, Công ty cổ phần đầu tư Đèo Cả-nhà đầu tư hàng loạt các dự án BOT hầm đường bộ (Đèo Cả, Cù Mông, Hải Vân) đã tính toán phương án điều chỉnh giá vé qua hàng loạt BOT hầm đường bộ.

Kien nghi tang phi BOT qua ham duong bo: Vo ly
Đề xuất điều chỉnh giá phí qua hàng loạt hầm BOT đường bộ. Ảnh: cafeland

Theo giải thích của nhà đầu tư, lý do điều chỉnh là do trong quá trình triển khai dự án như hầm Đèo Cả, hầm Cù Mông và mở rộng hầm Hải Vân, các thông số tài chính đã thay đổi rất lớn so với phê duyệt ban đầu, làm ảnh hưởng đến các hợp đồng tín dụng, khả năng hoàn vốn, thâm hụt chi phí khi vận hành dự án. Để tránh tổn thất cho các bên, nhà đầu tư đề xuất điều chỉnh tăng mức phí cao hơn hiện tại.

Đề xuất của nhà đầu tư được cho là "ăn theo"  Thông tư số 60/TT-BGTVT về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư số 35/TT-BGTVT ngày 15/11/2016 quy định mức giá tối đa dịch vụ sử dụng đường bộ các dự án đầu tư xây dựng đường bộ để kinh doanh do Bộ quản lý và có hiệu lực từ ngày 3/2/2019 của Bộ GTVT.

Với cách điều chỉnh này, mức phí quy định với xe dưới 12 ghế ngồi, xe tải có tải trọng dưới 2 tấn; các loại xe buýt vận tải khách công cộng có mức giá tối đa 110.000 đồng/vé/lượt; xe từ 12 ghế ngồi đến 30 ghế ngồi; xe tải có tải trọng từ 2 tấn đến dưới 4 tấn có mức giá tối đa 160.000 đồng/vé/lượt; xe từ 31 ghế ngồi trở lên; xe tải có tải trọng từ 4 tấn đến dưới 10 tấn có mức giá tối đa 200.000 đồng/vé/lượt; xe tải có tải trọng từ 10 tấn đến dưới 18 tấn; xe chở hàng bằng container 20 feet có mức giá tối đa 210.000 đồng/vé/lượt; xe tải có tải trọng từ 18 tấn trở lên; xe chở hàng bằng container 40 feet có mức giá tối đa 280.000 đồng/vé/lượt.

Không đồng tình với đề xuất trên, PGS.TS Lê Cao Đoàn cho rằng phải tách bạch rất rõ ràng hai vấn đề, đó là đầu tư tài chính và điều hành kinh doanh.

"Nhà đầu tư bỏ tiền đầu tư, xây dựng hạ tầng và sau đó kinh doanh hạ tầng đó để thu hồi vốn là hai vấn đề có mối liên quan nhất định nhưng lại có tính độc lập rất cao.

Chuyện nhà đầu tư đầu tư bao nhiêu, làm thế nào để tạo ra hạ tầng không đồng nghĩa với việc tất cả mọi rủi ro trong quá trình đầu tư, xây dựng ấy sẽ được đổ hết lên đầu người sử dụng dịch vụ đó.

Đầu tư và kinh doanh là hai câu chuyện khác nhau. Đầu tư để kinh doanh nhưng nếu đầu tư không tốt, tính toán phương án tài chính ban đầu không chính xác dẫn tới quá trình khai thác, kinh doanh không hiệu quả, chất lượng công trình kém, bị kéo dài thơi gian là lỗi của nhà đầu tư.

Về phía đối tác khai thác vận hành BOT, việc định ra mức giá thế nào phải dựa trên nguyên tắc thị trường. Giá cả thấp do dự án đầu tư kém hiệu quả, khiến nhà kinh doanh BOT bị thua lỗ là do yếu kém trong điều hành quản lý kinh doanh của đối tác khai thác vận hành BOT, không phải lỗi của người sử dụng dịch vụ.

Vì thế, không thể có chuyện nhập nhèm, lấy chỗ này bù chỗ kia, bắt người sử dụng dịch vụ phải bỏ thêm tiền bù lỗ cho sự yếu kém, sai sót của nhà đầu tư và bên khai thác vận hành BOT không khác nào đang "lấy của người nghèo chia cho người giàu". Điều này rất vô lý và không nên chấp nhận với bất kỳ lý do nào", PGS Lê Cao Đoàn thẳng thắn.

Vị PGS nhấn mạnh, việc đầu tư và điều hành BOT phải tuân theo nguyên tắc thị trường, tuy nhiên, tại Việt Nam câu chuyện đầu tư, khai thác kinh doanh tại các trạm BOT chưa bao giờ theo nguyên tắc thị trường thật sự.

"Đầu tư hạ tầng kém nhưng lại muốn bán giá cao, còn người vận hành kinh doanh muốn có lãi lại tăng phí lên. Cuối cùng, tất cả chỉ có người sử dụng dịch vụ, người dân phải chịu thiệt. Mất phí cao để mua lấy chất lượng dịch vụ hạ tầng kém. Kinh doanh như thế thì dễ quá, rủi ro, thua thiệt đổ hết cho dân thì ai cũng có thể kinh doanh được", ông Đoàn bức xúc.

Đèo Cả có cứu được cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận?

Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng kiến nghị cần làm rõ vai trò điều hành, quản lý của Bộ GTVT để tránh nhập nhèm, thất thoát.

"Sở dĩ có chuyện nhập nhèm, bức xúc là do công tác điều hành quản lý không rõ ràng, vai trò của các cơ quan chủ quản với việc vận hành khai thác kinh doanh dự án chưa được làm rõ.

Trong khi đó, giá cả dịch vụ không được quyết định bởi tính cạnh tranh của thị trường mà đang được tính dựa trên nguyên tắc: chi phí + lợi nhuận = giá cả.

Đây là kẽ hở lớn khiến nhiều nhà đầu tư lợi dụng mối quan hệ, sự hỗ trợ, nâng đỡ để trục lợi.

Về nguyên tắc, việc kinh doanh phải giao trả cho thị trường. Bộ GTVT chỉ làm công tác quản lý hành chính, không nên can thiệp việc tăng hay giảm, điều chỉnh lên giá phí các dự án BOT", ông Đoàn nói rõ.

Theo đó, vị chuyên gia đề nghị phải tách bạch vai trò quản lý của Bộ GTVT tại các dự án BOT, không thể vừa quản lý nhà nước lại vừa kinh doanh được.

Lam Nguyên

Thứ Sáu, 01/02/2019 13:37

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện