Nhà máy Ethanol thua lỗ nghìn tỷ: Thà một lần đau...

(Doanh nghiệp) - Các nhà máy Ethanol đã đóng cửa lâu và công nghệ của Trung Quốc đã lạc hậu nên việc tìm đối tác mua lại là không khả thi.

Đó là khẳng định của PGS.TS Nguyễn Hồng Nga, Phó trưởng khoa Kinh tế, Đại học Kinh tế-Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM) với Đất Việt xung quanh việc nhiều nhà máy sản xuất xăng sinh học Ethanol thua lỗ ngàn tỷ.

Nên để nhà máy phá sản

PV: Mới đây Chính phủ vừa công bố thêm 7 dự án thua lỗ ngàn tỷ trực thuộc Bộ Công Thương phải tập trung xử lý dứt điểm. Đáng chú ý trong số đó có 2 dự án là nhà máy Ethanol Bình Phước; Ethanol Phú Thọ.

Trước đó, Nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất cũng đứng đầu trong danh sách 5 dự án thua lỗ nghìn tỷ nhưng chưa có hướng giải quyết.

Ông bình luận như thế nào trước thông tin trên? Với quyết định trên của Bộ Công Thương, theo ông, cách giải quyết các nhà máy trên sẽ thế nào: tìm đối tác mua lại hay cho phá sản trong khi có nhà máy đã đóng cửa 3-4 năm, dùng công nghệ Trung Quốc?

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga: - Tôi không bất ngờ trước các thông tin trên. Cần phải nhớ rằng các dự án trên là vốn góp của Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) và các đơn vị thành viên. Thường thì các dự án đều trải qua công đoạn lập, rồi sau đó thẩm định khách quan về tính khả thi của dự án thông qua các chỉ số tài chính và kinh tế.

Tôi lo ngại rằng, tất  cả các dự án xăng sinh học trên đều có lập và thẩm định, nhưng hoàn toàn không khách quan và có khả năng các dự án này “vẽ” ra các con số “đẹp” để thông qua các cơ quan chức năng. Chúng ta cần nhấn mạnh rằng, lập và thẩm định dự án đầu tư công là rất khó bởi chúng ta phải tính lợi ích và chi phí của các bên liên quan.

Việc các nhà máy xăng sinh học rơi vào nhóm dự án nguy hiểm là điều gần như là hiển nhiên:

Thứ nhất, dự án càng lớn thì “hoa hồng” càng cao. Hơn nữa các dự án này là một phần của đề án thay thế xăng sinh học cho xăng truyền thống của chính phủ.

Thứ hai, chúng ta chưa có kinh nghiệm xây dựng và vận hành các loại nhà máy xăng sinh học. Đáng nhé chúng ta cần đầu tư 1 nhà máy, sau đó xem xét tính hiệu quả và các bài học cần thiết để đưa ra quyết định đầu tư tiếp hay dừng lại nếu không đáp ứng đươc các yêu cầu về kỹ thuật và kinh tế.

Thứ ba, sự tắc trách của các bên có trách nhiệm, nhất là các bên lập và thẩm định các dự án nêu trên. Cái này kinh tế học gọi là mối quan hệ Ủy quyền – tác nghiệp, hệ quả của nó là toàn các dự án xấu, những quả chanh đắng ngắt và chua chat.

Theo quan điểm cá nhân thì nên để nhà máy phá sản. Bởi vì nhà máy đã đóng cửa  gần 4 năm rồi và công nghệ của Trung Quốc đã lạc hậu và việc tìm đối tác mua lại là không khả thi vì thị trường xăng sinh học ở VN chưa phát triển. Tôi xin nhấn mạnh là thà chịu đau một lần chứ không chần chừ thêm lại càng lỗ thêm.

Nha may Ethanol thua lo nghin ty: Tha mot lan dau... 
Nhà máy Bio Ethanol Dung Quất  tạm dừng hoạt động suốt thời gian qua. Ảnh: Zing

PV: - Song song với quyết tâm xử lý dứt điểm các nhà máy ethanol thua lỗ, Bộ Công Thương lại chỉ đạo tiến tới sử dụng xăng E5, thay cho xăng A92, dự kiến vào khoảng giữa năm 2017.  Liệu đây có phải là một nghịch lý, thể hiện cách điều hành, quy hoạch manh mún của Việt Nam hay không? Bản thân ông có bất ngờ trước những chỉ đạo không ăn nhập nhau và dường như không sát với thực tế nói trên hay không và vì sao?

PGS.TS Nguyễn Hồng Nga: - Việc thay thế hoàn toàn xăng truyền thống bằng xăng E5 là hoàn toàn đúng đắn về mặt kinh tế và môi trường, ít nhất là về lý thuyết. Và việc xử lý các nhà máy Ethanol cũng hợp lý bởi vì đã gây ra lỗ nhiều ngàn tỷ. Vậy thì nếu Bộ Công Thương quyết tâm chỉ đạo tiến tới sử dụng xăng E5 dự kiến vào giữa năm 2017 thay cho xăng truyền thống thì chúng ta lấy đâu ra nguồn cung nếu không nhập khẩu.

Ở đây có sự quản lý không đồng nhất giữa cung và cầu xăng sinh học. Nếu chúng ta, thay vì nhà nước đầu tư, thì nên để cho tư nhân đầu tư vào xăng sinh học và nhà nước có thể trợ giá trong thời gian 1 đến 2 năm, thì đã không có nhiều dự án lỗ hàng ngàn tỷ đồng như trên. Trình độ quản lý và sự phối hợp của các cơ quan quản lý ở đây là rất yếu kém, ra quyết định trên bàn giấy và không đi khảo sát thực tế và học hỏi kinh nghiệm của các nước khác.

Tuy nhiên như đã nói ở trên chúng ta không có kinh nghiệm và lợi thế sản xuất xăng sinh học. Hơn nữa chính phủ không quyết liệt trong việc chỉ đạo việc thay thế xăng truyền thống bằng xăng sinh học.

Việc các nhà máy sản xuất xăng sinh học thua lỗ chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới mục tiêu thay thế hoàn toàn xăng truyền thống bằng xăng sinh học E5. Tuy nhiên về lâu dài chính phủ phải có những chính sách đúng đắn hơn để việc thay thể diễn ra hợp lý và suôn sẻ. Có thể cho doanh nghiệp FDI đầu tư vào lĩnh vực xăng sinh học hoặc nhập khẩu tư nước ngoài nếu giá thấp hơn xăng truyền thống.

Thay thế toàn bộ xăng E5 là bất khả thi

PV: - Nhiều chuyên gia lo ngại, nguồn cung cồn ethanol của Việt Nam hiện nay đang rất hạn chế, không còn dư thừa như những năm trước.  Khi lộ trình bán rộng rãi xăng E5 sắp triển khai thì các nhà máy sản xuất cồn đã dừng hoạt động, dẫn đến tình trạng Việt Nam phải nhập khẩu với giá đắt hơn, khiến giá thành sản phẩm làm ra cao hơn so với xăng truyền thống. 

Ông chia sẻ ở mức độ nào với những lo ngại này? Trong trường hợp, Bộ Công Thương vẫn quyết tâm nhập ethanol từ nước ngoài, theo ông, khả năng chúng ta sẽ hướng đến thị trường nào? Lợi thế và rủi ro của lựa chọn nói trên là như thế nào?

Thứ Hai, 26/12/2016 07:53



Sự Kiện