Nhà máy Trung Quốc nợ ĐTM: Địa phương chống chế?

(Doanh nghiệp) - “VN đã bị thế giới cảnh báo sẽ trở thành 1 trong những quốc gia ô nhiễm nặng. Nếu còn kêu gọi đầu tư dễ dãi thì hậu quả sẽ nặng nề”.

Trái quy định pháp luật

Thời gian gần đây dư luận và báo chí xôn xao trước việc Công ty TNHH JA Solar VN (JA Solar) thuộc Tập đoàn JA Solar (Trung Quốc) đang gấp rút xây dựng 1 nhà máy cực lớn ở Bắc Giang với vốn đầu tư 280 triệu USD (khoảng 6.000 tỉ đồng) nhưng đến nay vẫn chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Trao đổi với Đất Việt về vấn đề này, TS Lê Anh Tuấn – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ) bày tỏ nhiều lo ngại trước việc Bắc Giang đồng ý cho phía doanh nghiệp Trung Quốc xây dựng nhà máy khi chưa có ĐTM.

Theo TS Tuấn, việc chế tạo ra các tấm pin năng lượng mặt trời cũng chứa đựng rủi ro trong việc gây ô nhiễm môi trường nếu không được kiểm soát tốt. Đây có thể là một trong những nguyên nhân để lý giải sự chậm trễ của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đánh giá về quyết định của Bắc Giang trong trường hợp này, TS Lê Anh Tuấn khẳng định hoàn toàn không đúng theo các quy định của pháp luật.

Nha may Trung Quoc no DTM: Dia phuong chong che?
Dù chưa có báo cáo ĐTM nhưng Bắc Giang vẫn cho doanh nghiệp Trung Quốc xây dựng nhà máy

“Quy định đã nói rất rõ là phải có báo cáo ĐTM trước khi được phê duyệt và xây dựng. Nếu nhà máy không làm đánh giá tác động môi trường mà vẫn được phê duyệt để xây dựng thì vi phạm quy định của pháp luật.

Thực ra bất cứ một nhà máy nào đó khi hoạt động, vận hành cũng tạo ra một chất thải, một nguy hại khác nhau. Ở đây tạo ra pin năng lượng mặt trời về cơ bản là tốt nhưng quá trình sản xuất sẽ tạo ra một số chất thải. Chất thải đó phải được xử lý. Vấn đề là chất thải đó xử lý như thế nào?

Bây giờ dư luận đang quan tâm là nhà máy không có ĐTM nhưng vẫn xây dựng, chưa có thẩm định. Giả sử sau này khi thẩm định chúng ta phát hiện quy trình này xử lý không hoàn toàn loại bỏ hết được chất thải thì làm cách nào để doanh nghiệp sửa lại nhà máy, kích thước, thiết bị. Như vậy là cơ quan quản lý phải có trách nhiệm trong chuyện này”, TS Tuấn khẳng định.

Cùng đưa ra ý kiến, GS-TSKH Lê Huy Bá, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ và Quản lý môi trường (ĐH Công nghiệp TP.HCM) cho rằng, trên thế giới việc sản xuất pin năng lượng mặt trời nhiều nơi đã tẩy chay trong số đó có Mỹ. Bởi vì quá trình sản xuất chứa đựng nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường nếu không xử lý tốt và kiểm soát gắt gao.

“Khi dự án chưa có đánh giá tác động môi trường chính xác, chuẩn xác thì chưa thể làm được. Bắc Giang cho  phía doanh nghiệp Trung Quốc làm như vậy họ phải chịu trách nhiệm. Những nguyên liệu để làm pin năng lượng mặt trời có thể gây tổn hại và ô nhiễm đất, nước, không khí... Do đó trước khi quyết định phải xem xét thật kỹ, đưa dự án cho các chuyên gia đọc, phản biện. Đầu tư bằng mọi giá thì rất nguy hiểm”, GS Lê Huy Bá lo lắng.

Nhà máy Trung Quốc nợ ĐTM: Đừng xuê xoa, dễ dãi

Tỉnh lúng túng... 

Một vấn đề khác được TS Lê Anh Tuấn đề cập đến là phần trả lời báo chí của ông Trần Vũ Thông, Phó giám đốc Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang về việc cho danh nghiệp Trung Quốc xây nhà máy khi chưa có ĐTM.

Cụ thể, ông Thông thừa nhận, về nguyên tắc là sai, nhưng do để đáp ứng nhu cầu phát triển, chính quyền địa phương đã “tạo điều kiện” để JA Solar tiến hành xây dựng nhà máy trước để kịp tiến độ theo thiết kế của nhà máy.

Ngoài ra, ông Thông cũng khẳng định, JA Solar được xây dựng nhà máy trước nhưng nếu xây dựng xong mà chưa có ĐTM được cơ quan chức năng phê duyệt thì đơn vị này không được phép sản xuất.

Đánh giá phần trả lời trên, TS Lê Anh Tuấn khẳng định, đó chỉ là cách giải thích mang tính chất chống chế, không thuyết phục.

“Tôi không hiểu tỉnh tạo điều kiện để kịp tiến độ theo thiết kết của nhà máy nghĩa là sao? Bây giờ tỉnh cho làm nhưng sau này nếu kiểm tra có vấn đề thì dự án sẽ phải sửa lại. Như vậy sẽ kéo dài tiến độ chứ sao có thể nói đúng tiến độ được.

Khả năng đó tôi nghĩ là rất lớn. Nhà máy nào cũng thế trước khi làm phải được phê duyệt cẩn thận. Tất cả các bên sẽ cùng làm việc này. Đến khi vận hành chúng ta sẽ kiểm tra lại các phê duyệt đó có hợp lý hay không? Nếu có vấn đề thì lúc đó sửa chữa sẽ ít hơn là chưa được xem xét, phê duyệt về mặt kỹ thuật.

Thà chúng ta khởi công chậm vài ba tháng nhưng mà chắc chắn còn hơn là để như vậy. Để đến cuối cùng mới phát hiện ra sự cố thì không những dự án kéo dài mà còn gây khó khăn cho cả 2 bên”, TS Tuấn nhấn mạnh.

Vị chuyên gia thừa nhận, rất nhiều trường hợp tỉnh tạo điều kiện cho doanh nghiệp khi triển khai dự án dẫn đến những hệ quả khó lường sau này. Đặc biệt sự dễ dãi của các địa phương dẫn đến một số cái không phù hợp về mặt quản lý, về mặt kỹ thuật.

“Sau này người ta có thể tìm cách lấp liếm hay là dễ dàng cho qua để từ từ điều chỉnh. Những việc như vậy trước tiên là vi phạm pháp luật. Thứ hai là những nhà đầu tư khác sẽ có sự so sánh. Tại sao dự án của doanh nghiệp A làm khó khăn trong khi doanh nghiệp Trung Quốc lại làm dễ dàng. Liệu có vấn đề gì bên trong hay không? Đó là những vấn đề phải tính đến”, TS Tuấn nhấn mạnh.

Ngoài ra, theo TS Lê Anh Tuấn, dự án nhà máy pin năng lượng mặt trời ở Bắc Giang được xếp vào các dự án có quy mô lớn do đó cần sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan quản lý nhà nước.

Thứ Sáu, 10/03/2017 07:29

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện