Ông Trần Đình Thiên chỉ thẳng nghịch lý cổ phần hóa DNNN

(Doanh nghiệp) - Trong các báo cáo luôn có những con số rất đẹp, hoàn thành xuất sắc kế hoạch, nhưng thực ra chỉ 8% số vốn nhà nước trong các DNNN được CPH.

Ngày 8/9, tại Hà Nội, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội phối hợp với Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tổ chức hội thảo Cổ phần hóa DNNN từ góc nhìn của nhà đầu tư nước ngoài”.

Theo báo cáo của ông Nguyễn Duy Long - Cục Tài chính Doanh nghiệp (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2017, có 33 doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa với tổng giá trị thực tế là 80.636 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp là 20.881 tỷ đồng. Hệ thống DNNN đã và đang được đổi mới, sắp xếp, từ gần 1.500 doanh nghiệp nhà nước năm 2010 xuống còn khoảng 600 doanh nghiệp năm 2016.

Ong Tran Dinh Thien chi thang nghich ly co phan hoa DNNN
Nhà nước thu về hơn 11.286 tỷ đồng từ phần vốn trị giá 783 tỷ đồng ở Vinamilk. Ảnh: TBKTSG

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên - Viện Kinh tế Việt Nam, những con số trên chưa phản ánh hiệu quả thực chất của quá trình cổ phần hóa DNNN, thậm chí phải nói là đáng thất vọng.

“Quá trình cổ phần hóa đang tồn tại một nghịch lý đáng lo ngại: Kế hoạch cổ phần hóa DNNN hoàn thành, thậm chí có thể coi là hoàn thành xuất sắc – vì gần 100% DNNN đã được cổ phần hóa theo đúng tiến độ; nhưng chỉ 8% số vốn nhà nước trong các DNNN đó được cổ phần hóa.

Nghĩa là nhìn từ mục tiêu tái cơ cấu, kết quả đạt được có thể coi là bằng không - nguồn lực hầu như vẫn nguyên sở hữu nhà nước và các chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải đứng ngoài cơ cấu quản lý doanh nghiệp cổ phần hóa.

Nhiệm vụ cổ phần hóa được coi là hoàn thành, thành tích rất cao nhưng mục đích thật sự lại không đạt được”, báo Lao động dẫn lời PGS. TS Trần Đình Thiên thẳng thắn.

Căn bệnh cổ phần hóa kiểu "bình mới, rượu cũ" đã được các chuyên gia chỉ ra nhiều lần và nó xuất phát từ những tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm trong quá trình cổ phần hóa.

Tại Diễn đàn kinh tế 2017 diễn ra vào cuối năm ngoái, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã đưa ra con số để chứng minh hoạt động cổ phần hóa vẫn diễn ra chậm và chưa thực chất.

Theo đó, từ năm 2012 đến tháng 10/2015, toàn bộ số vốn Nhà nước thoái ra chỉ tương đương khoảng 2% tổng giá trị sổ sách của các DNNN.

Cũng theo ông Lộc, một số doanh nghiệp thực chất chỉ là chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần về hình thức, nhiều trường hợp đối tác mua cổ phần của doanh nghiệp nhà nước chính là các doanh nghiệp nhà nước khác dẫn tới tình trạng sở hữu chéo lẫn nhau.

Do vậy, về bản chất, các doanh nghiệp vẫn là doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa thành công.

Từng trao đổi trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn, ông Nguyễn Tiến Lập, Văn phòng Luật sư NHQuang và Cộng sự, Trọng tài viên VIAC chỉ ra rằng, ở tất cả các nền kinh tế chuyển đổi thành công, người ta đều thực hiện tư nhân hóa nền kinh tế với mục tiêu rõ ràng là nhà nước từ bỏ chức năng kinh doanh để giao việc đó cho người dân.

Tuy nhiên, thay vì giao cho từng ngành và từng doanh nghiệp tự thực hiện thì có một cơ quan tập trung được thành lập để thực hiện chức năng bán các DNNN. Điều này ít nhất làm giảm thiểu các sự phức tạp và các lỗ hổng tiêu cực. Bên cạnh đó, với việc coi DNNN là tài sản thuộc sở hữu nhà nước, việc bán hay tư nhân hóa đối tượng này bắt buộc phải được điều chỉnh bởi một đạo luật do Quốc hội ban hành.

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Bảy, 09/09/2017 13:01

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện