Sabeco về tay tỉ phú Thái: Thu trăm ngàn tỷ vẫn ít?

(Doanh nghiệp) - Số tiền 110 nghìn tỷ Sabeco thu về sau bán cổ phần là quá khiêm tốn so với những gì Nhà nước đã đầu tư.

Quá khiêm tốn

PGS.TS Đặng Đình Đào đánh giá, việc Sabeco đã bán hết ngay 343,66 triệu cổ phần chỉ trong một lần bán ra với mức giá 320 ngàn đồng/cp là một thành công lớn, Bộ Công thương đã thực hiện tiến trình vốn hóa thành công rực rỡ. 

Sabeco ve tay ti phu Thai: Thu tram ngan ty van it?
Đại gia Thái Lan đã ôm trọn cổ phần Sabeco

Ở một chiều hướng thuận, ông cho rằng, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đặt rất nhiều kỳ vọng vào thị trường bán lẻ, cũng như họ đã tìm thấy triển vọng phát triển của thị trường đồ uống tại Việt Nam. Tuy nhiên, nếu đi sâu vào bản chất thì rõ ràng sau thương vụ mua bán trên đã cho chúng ta thấy một sự thật khác về quy mô cũng như giá trị các thương hiệu doanh nghiệp đã đem lại cho quốc gia.

"Sabeco là một trong những doanh nghiệp lớn, chiếm lĩnh tới 40% thị phần bia rượu, nước ngọt của cả nước nhưng khi thực hiện bán cổ phần cũng chỉ thu về hơn 4,8 tỷ USD, điều này nói lên vấn đề gì?

Thứ nhất, từ Sabeco cho thấy quy mô doanh nghiệp của Việt Nam còn quá nhỏ, so với các tổng công ty, doanh nghiệp lớn của nước ngoài.

Thứ hai, 4,8 tỷ USD so với những thứ Sabeco từng được hưởng ưu đãi về cơ chế, chính sách thuế, về giá trị thương hiệu, thị phần... thì số tiền thu về là quá khiêm tốn.

Tôi không biết quá trình thẩm định giá trị tài sản, thương hiệu, đất đai... của Sabeco như thế nào? Giá trị đó được xác định dựa trên cơ sở gì? Nhưng rõ ràng chuyện lùm xùm sau cổ phần hóa các DNNN ở Việt Nam thời gian qua đã gây rất nhiều nghi ngại về quá trình định giá tài sản không đúng,  gây thất thoát, thiệt hại hàng nhiều tỷ đồng cho ngân sách quốc gia. Chuyện này có lặp lại với tình trạng của Sabeco không?

Thứ ba, về thiết bị, máy móc được đầu tư vào Sabeco hoàn toàn khác so với những thiết bị, máy móc thuộc các lĩnh vực công nghiệp chế biến khác. Nó có giá trị lớn hơn rất nhiều, đây cũng là lý do Sabeco được kỳ vọng sẽ phát triển mạnh hơn các doanh nghiệp khác. Vì thế, Sabeco mới được ví như "một cô gái đẹp" luôn hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là nhà đầu tư Thái Lan. Như vậy, có thể thấy nếu Sabeco được quản lý, khai thác tốt thì có thể sẽ tạo cơ hội, nguồn thu rất lớn cho ngân sách quốc gia.

Cũng từ việc này đã cho thấy trình độ quản lý, năng lực của chúng ta còn rất hạn chế, nguồn lực đầu tư cho các DNNN không mang lại hiệu quả, không đóng góp được nhiều cho ngân sách", PGS Đặng Đình Đào nói thẳng.

Trăm nghìn tỷ để làm gì?

4,8 tỷ USD rõ ràng so với những giá trị mà cả nền kinh tế phải ưu tiên, dồn nguồn lực cho Sabeco thì không phải là số tiền lớn, song Bộ Công thương và Chính phủ phải tính, sau khi thu số tiền đó về thì số tiền đó sẽ được đầu tư vào đâu? Đầu tư vào lĩnh vực nào? Liệu có mang tiền gửi ngân hàng hay sẽ giải ngân giải cứu những siêu dự án đội vốn, không hiệu quả không? Câu hỏi cần phải được trả lời rõ, cần phải được công khai, minh bạch.

"Ở thời điểm này tôi thấy, chúng ta có thể lựa chọn một số lĩnh vực dịch vụ để đầu tư, phát triển như dịch vụ du lịch, dịch vụ kết nối logistics... Hiện nay, cả nước chưa có được một trung tâm logistics nào quy mô, bài bản, đủ sức đáp ứng được nhu cầu phát triển của đất nước. Đây là hạn chế lớn.

Hoặc có thể đầu tư cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, tôi lưu ý, Việt Nam luôn phải đối diện với rất nhiều rủi ro về thiên tai, lũ lụt, vì thế, đầu tư cho nông nghiệp cũng phải tính toán rất thận trọng, không phát triển đại trà, tùy tiện", ông Đào lưu ý.

Có học được không?

Vấn đề cuối cùng ông đề cập có liên quan tới nguy cơ bị thao túng, thâu tóm thị trường.

Điều ông lo lắng là khi đại gia Thái vào doanh nghiệp của chúng ta có theo được, có học được hay không? Lâu nay chúng ta cũng thực hiện liên doanh, liên kết rất nhiều với các doanh nghiệp nước ngoài ở nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng, kết quả tương tác, khả năng chuyển giao công nghệ gần như chúng chưa thu được gì nhiều. Ngoài nguyên nhân chủ quan, còn có nguyên nhân từ phía doanh nghiệp Việt vẫn chưa chủ động, lười thay đổi, vẫn giữ tâm lý làm thuê, vì vậy mà sau bao năm hợp tác chúng ta vẫn chưa thể phát triển được một ngành công nghiệp phụ trợ đúng nghĩa.

Trong lĩnh vực thực phẩm, thị trường bán lẻ đã rơi vào tay các đại gia Thái, khó khăn sẽ chồng thêm khó khăn cho những thương hiệu Việt. Tuy nhiên, nếu khai thác tốt các thị trường khu vực nông thôn, miền núi thì dư địa cho hàng Việt vẫn còn rất lớn.

Sabeco về tay tỉ phú Thái: Hàng tỷ USD đầu tư gì?

"Khi nội lực của doanh nghiệp nội còn yếu thì công tác quản lý nhà nước phải được nâng lên. Về phía Bộ Công thương phải có trách nhiệm tăng cường công tác quản lý nhà nước, tăng cường các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, tạo điều kiện cho họ phát triển.

Về cơ quan quản lý thị trường phải nâng cao năng lực, siết chặt công tác kiểm tra chất lượng, an toàn vệ sinh sản phẩm. Cơ quan thuế, phải thực hiện các biện quản lý chặt chẽ, tăng cường các biện pháp chống thất thu, chuyển giá của các nhà đầu tư nước ngoài.

Còn về phía doanh nghiệp Việt, phải chủ động thay đổi, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu vững chắc, tạo chỗ đứng trên thị trường.

Nếu mình không tự thay đổi thì sẽ không ai giúp được mình, việc này không khác nào chúng ta tự nhận thua, tự dâng hiến thị trường nước nhà cho các nhà đầu tư ngoại", ông Đào nói.

Hoài An

Thứ Sáu, 22/12/2017 13:52

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện