VEC bội thu nhờ thu phí Cầu Giẽ-Ninh Bình: Có ẩn ý?

(Doanh nghiệp) - VEC vừa báo cáo bội thu nhờ thu phí cao tốc, lãnh đạo tổng cục cho biết, doanh thu tăng hơn 10% sẽ điều chỉnh thời gian thu phí.

Tổng công ty Đầu tư Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết, 6 tháng đầu năm 2018, VEC đã phục vụ thông suốt 20,18 triệu lượt phương tiện, tăng 10%. Do đó, doanh thu thu phí năm nay tăng 15% so cùng kỳ năm trước.

VEC boi thu nho thu phi Cau Gie-Ninh Binh: Co an y?
Trạm thu phí cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình

 
Trong đó, liên tiếp nhiều tháng, cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình luôn giữ vị trí dẫn đầu khi đưa đón hơn 7,6 triệu lượt phương tiện.

Trao đổi với Đất Việt, ông Nguyễn Văn Huyện -  Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam cho biết, doanh thu tại các trạm thu phí có thể lên hoặc xuống theo ngày vì thế, VEC có bội thu thì cũng không có gì đáng phải ngạc nhiên.

Liên quan tới việc điều chỉnh phương án tài chính, ông Huyện cho biết, nếu quyết toán hàng năm cho thấy, doanh thu của doanh nghiệp tăng liên tục từ 10% trở lên thì sẽ có phương án điều chỉnh thời gian thu phí.

Ông Huyện cho biết thêm, báo cáo doanh thu tăng thêm không liên quan đến đề xuất muốn nhượng quyền có thời hạn quyền khai thác cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình của VEC. Ông Huyện nhấn mạnh, VEC có quyền đề xuất bán lại quyền khai thác, nhưng phải báo cáo Bộ.

"Hiện tại, Bộ không phát ngôn gì liên quan tới đề xuất trên, mọi việc đều tuân theo quy định", ông Huyện nói.

"Coi chừng bị hớ"

Bàn thêm về việc này, TS Phạm Sanh chỉ rõ nhiều vấn đề.

Thứ nhất, về doanh thu gia tăng của VEC, vị chuyên gia cho biết, đây là kết quả khi đánh giá lưu lượng xe để làm báo cáo xây dựng phương án tài chính chưa sát. Tuy nhiên, trên thực tế, việc đánh giá lưu lượng xe qua các trạm thu phí cũng chỉ là con số dự báo, số lượng xe qua trạm có thể thay đổi theo nhiều yếu tố như: kinh tế phát triển, đặc điểm vùng có nhiều yếu tố hấp dẫn đầu tư..., rất khó tính toán được con số chính xác ngay từ đầu.

Vấn đề TS Phạm Sanh quan tâm nhiều hơn là doanh thu tăng lên như vậy thì việc điều chỉnh phương án tài chính sẽ thực hiện thế nào?

"Hầu hết các hợp đồng BT của Việt Nam đều không làm theo kiểu trọn gói, tức là lời ăn, lỗ doanh nghiệp phải chịu mà lại tính dựa trên hiệu quả kinh tế, vì thế, lời lãi hàng năm không biết thế nào mà lần. Có khi lãi nhưng doanh nghiệp báo lỗ để chia nhau cũng không thể xác định được.

Nếu thực hiện chặt chẽ, hoàn toàn có thể yêu cầu nhà đầu tư phải điều chỉnh giảm thời gian thu phí nếu doanh thu liên tiếp đạt cao hơn", ông Sanh nói.

Thứ hai, liên quan tới phương án nhượng quyền khai thác dự án cáo tốc trên, TS Phạm Sanh cho rằng phải thận trọng nếu không sẽ bị "hớ". 

"Việc nhượng lại quyền khai thác chỉ xảy ra trong trường hợp bất khả kháng, nhưng nếu doanh nghiệp báo lãi mà vẫn muốn bán lại thì không khác nào "mua đi - bán lại" giống như kinh doanh bất động sản vậy, không ổn.
 
Hơn nữa, VEC đang là DNNN, trong khi  khung pháp lý về vấn đề nhượng quyền khai thác dự án hạ tầng của Việt Nam còn thiếu và chưa rõ ràng, do đó nhượng quyền không khéo trở thành chuyện để các bên mua bán, chuyển nhượng cho nhau, chuyển nhượng cho đối tác sân sau, làm lợi cho lợi ích nhóm... Khi đó, chuyển nhượng trạm thu phí có nguy cơ trở thành quả bóng tham nhũng lớn, rất nguy hiểm. Vì thế, không nên cho phép nhượng lại quyền khai thác, hoàn toàn không nên", TS Phạm Sanh nhận định.

Bán quyền khai thác đường Cầu Giẽ-Ninh Bình: Ai quan tâm?

Mặt khác, ông cho rằng, ngay cả vấn đề về kiểm soát, giám sát tổng mức đầu tư, mức thu cũng không rõ nên phải thận trọng với phương án đề xuất bán quyền khai thác mà VEC đề xuất.

Ông Sanh nói: "Nếu chủ đầu tư cao tốc đưa ra mức giá nhượng quyền lớn hơn giá thực của con đường này rất nhiều, mà nhà đầu tư vẫn mua thì bởi họ tính toán với lượng xe đông, mức phí thu được trong 30 năm vẫn làm cho nhà đầu tư lợi lớn thì đồng nghĩa ngay từ đầu phía Việt Nam đã bị hớ khi tổng mức đầu tư chưa chính xác, tính ẩu lượng xe, lãi suất...  

Con số mà VEC đang nắm trong tay chưa chắc đã là con số thật và nếu trường hợp VEC không nhượng quyền, thay vì 30 năm, họ có thể tính thu phí trong 20 năm là thu lời. Thậm chí, dù cho mức thu phí cố định thì họ vẫn lãi".

Trên cơ sở đó, TS Phạm Sanh nhấn mạnh, một dự án đang báo lãi mà muốn bán lại là bất bình thường, cần phải xem xét rất thận trọng.

Lam Nguyên

Thứ Năm, 05/07/2018 13:32



Sự Kiện