Việt Nam có gì để thu hút FDI thế hệ mới?

(Doanh nghiệp) - Thế mạnh Việt Nam dùng để thu hút FDI đã mất dần, nếu tiếp tục dùng ưu đãi để hút FDI thì không công bằng với nhà đầu tư trong nước. 

Việt Nam đang phải đối mặt với một thách thức đặc thù - vốn FDI thu hút đạt kỷ lục nhưng vẫn hạn chế về hiệu ứng lan tỏa và giá trị gia tăng. Chính vì thế, nhiều ý kiến chỉ ra rằng, Việt Nam cần có những chính sách, chiến lược khắc phục hiệu quả và sáng tạo, nhưng trên hết, cần khẩn trương lập kế hoạch và thực hiện hành động.

Theo Dự thảo Chiến lược và định hướng chiến lược thu hút FDI thế hệ mới, giai đoạn 2018-2030 được Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố, điểm nhấn chính của chiến lược thu hút FDI thế hệ mới là sự chuyển dịch trọng tâm từ thu hút nhà đầu tư phù hợp cho "sản phẩm" của Việt Nam sang phát triển sản phẩm phù hợp (tức là môi trường kinh doanh và điều kiện đầu tư phù hợp) cho loại hình đầu tư mà Việt Nam cần trong tương lai, nhờ đó có thể tăng tối đa hiệu ứng lan tỏa và giá trị gia tăng của FDI.

Bày tỏ quan điểm về điểm nhấn chính của chiến lược thu hút FDI thế hệ mới, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen cho rằng những điều này không mới.

"FDI thế hệ mới chỉ là cách nói. Nhà đầu tư có vốn và công nghệ, họ chọn đầu tư ở đâu thì mục tiêu sau cùng là nơi ấy giúp họ đạt được tỷ suất lợi nhuận cao hơn so với việc đầu tư ở nước họ hay đầu tư ở quốc gia khác. 

Điều quan trọng là Việt Nam có thế mạnh gì, có chính sách gì đặc biệt để thu hút đầu tư?", vị chuyên gia chỉ rõ.

Ông khẳng định không cần phải lo lắng khi đầu tư nước ngoài giảm bớt hay họ rút đi bởi đó là quy luật tất yếu. 

Theo đó, trong giai đoạn đầu của sự phát triển, Việt Nam thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu trình độ quản lý nên mới kêu gọi đầu tư nước ngoài. Đến lúc nào đó, nhà đầu tư nước ngoài sẽ không còn thấy sự hấp dẫn của thị trường Việt Nam nữa thì họ sẽ ra đi và tìm chỗ khác tốt hơn.

Vì lẽ đó, Việt Nam phải nghĩ đến chiến lược thay thế đầu tư nước ngoài bằng đầu tư trong nước. Đây mới là vấn đề quan trọng phải đặt ra, Việt Nam đừng bỏ ra quá nhiều tiền của để níu kéo nhà đầu tư nước ngoài.

Viet Nam co gi de thu hut FDI the he moi?
Lợi thế của Việt Nam để thu hút FDI đã mất dần. Ảnh minh họa

"Đã đến lúc Việt Nam không cần phải thu hút đầu tư nước ngoài mà hãy mở đường cho đầu tư trong nước phát triển.

Đó mới là sự phát triển bền vững, lâu dài và toàn bộ giá trị gia tăng, lợi nhuận Việt Nam được hưởng hết, trong khi nước ngoài đầu tư vào, chúng ta chỉ được hưởng giá trị gia tăng ở phần lao động mà thôi, còn lợi nhuận thuộc về nhà đầu tư nước ngoài hết.

Dù chỉ được hưởng phần lao động, nhưng đã đến lúc Việt Nam cũng không cần điều ấy nữa. Thay vì người lao động làm việc cho công ty nước ngoài, họ hãy làm cho công ty Việt Nam.

Lúc đó chúng ta được cả hai phần giá trị gia tăng: người lao động có việc làm, có giá trị gia tăng cho nền kinh tế, đồng thời lợi nhuận đem lại là của nhà đầu tư trong nước nên nó cũng là của Việt Nam.

Chính vì thế, thay vì tập trung nguồn lực thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam cần tập trung nguồn lực để hỗ trợ nhà đầu tư trong nước phát triển, thậm chí đã đến lúc Việt Nam chuyển hướng để người Việt Nam đi đầu tư ở nước ngoài.

Bây giờ công nghệ tiếp cận không khó, trình độ quản lý Việt Nam đã học được nhiều, dù có thể chưa theo kịp các nước khác", Phó Hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen lạc quan.

Ông nhấn mạnh, Việt Nam phải xúc tiến ngay chiến lược thay thế nhà đầu tư nước ngoài bằng nhà đầu tư trong nước bởi nhà đầu tư nước ngoài đã có xu hướng giảm đầu tư. Khi họ ra đi, Việt Nam không cần dùng tất cả nguồn lực ưu đãi để níu kéo họ. 

Phân tích cụ thể hơn ở điểm này, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi cho biết, yếu tố quan trọng nhất khiến nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam đó là nguồn lao động giá rẻ.

Tuy nhiên, lợi thế lao động giá rẻ sẽ mất dần theo thời gian và đối với Việt Nam, giá lao động cũng không còn rẻ, đặc biệt lao động kỹ thuật, lao động công nghệ, có trình độ cao.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã mất lợi thế về mặt bằng khi giá mặt bằng đất đai của Việt Nam đã đắt hơn nhiều so với trước và so với các nước xung quanh.

"Nếu chuyển sang giai đoạn thu hút FDI thế hệ mới như cách nói của cơ quan quản lý, Việt Nam còn gì để thu hút? Sẽ vẫn chỉ có chính sách ưu đãi, mà như vậy chẳng qua là bóp méo thị trường, ưu tiên cho đầu tư nước ngoài trong khi bất lợi, bất công đối với nhà đầu tư trong nước.

Nhà đầu tư luôn chủ động tìm kiếm, nếu Việt Nam có nguồn lực, có tiềm năng để họ đàu tư thì họ sẽ vào, không cần Việt Nam phải kêu gọi", ông Ngãi chỉ rõ.

Vị chuyên gia tự tin nhà đầu tư trong nước, xét về năng lực tài chính, công nghệ, quản lý, đều có đủ.

"Từ khi Việt Nam đổi mới, kinh tế tư nhân đã tích lũy được lượng vốn khá lớn và hệ thống tài chính cũng sẵn sàng đáp ứng vốn cho nhà đầu tư nếu họ làm hiệu quả. Bên cạnh đó, chúng ta có sẵn lao động, còn công nghệ có thể mua về và học nhanh chóng.

Việt Nam không thể cứ dựa mãi vào FDI bởi khi có vấn đề gì xảy ra chúng ta sẽ bị rối, đặc biệt, bao nhiêu giá trị gia tăng, lợi nhuận đều thuộc về nhà đầu tư ngoại.

Việt Nam được hưởng chút lợi về lao động nhưng càng về sau, công nghệ càng phát triển thì chi phí lao động thấp, người ta sẽ dùng máy móc, thiết bị, công nghệ cao thay thế lao động, cuối cùng Việt Nam còn lại gì? Chuyện ấy, Việt Nam phải tính trước", PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi nói.

Thành Luân

Thứ Hai, 24/12/2018 07:41

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện