Vinalines muốn rót 4.000 tỷ làm cảng Liên Chiểu: Thêm lo

(Doanh nghiệp) - Vinalines đang nợ nần mà tiếp tục đổ tiền đầu tư dễ khiến dư luận không yên tâm vào doanh nghiệp này.

Tự cứu mình

Về câu chuyện Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) mong muốn “rót tiền” làm chủ đầu tư 2 bến tại Cảng Liên Chiểu (Đà Nẵng) với số vốn gần 4.000 tỷ đồng, TS. Bùi Quang Bình - Đại học Đà Nẵng cho rằng, Vinalines buộc phải làm như vậy.

Vinalines muon rot 4.000 ty lam cang Lien Chieu: Them lo
Thêm cảng nước sâu cần phải nhìn vào nguồn hàng vận chuyển. Ảnh: Prince Studio

TS Bình phân tích, Vinalines là doanh nghiệp nhà nước đang quản lý cảng Đà Nẵng. Tuy nhiên, do chủ trương của Đà Nẵng muốn xây dựng cảng Liên Chiểu để thay thế cho cảng Đà Nẵng, như vậy, các hoạt động vận tải, hàng hóa tại cảng Đà Nẵng cũng sẽ được chuyển sang cảng thay thế, cụ thể ở đây là cảng Liên Chiểu.

Điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động khai thác của Vinalines. Do đó, việc tham gia đầu tư vào các hợp phần tại cảng Liên Chiểu là việc tất yếu nhằm giữ thị phần cho mình.

"Vinalines đang quản lý cảng Đà Nẵng với số lượng cán bộ, công nhân rất đông, cơ sở máy móc, hạ tầng đã được đầu tư nhiều như vậy nên Vinalines buộc phải xin đầu tư vào cảng Liên Chiểu đề còn chuyển nhân sự cũng như tận dụng sử dụng các máy móc, thiết bị đang có để tránh lãng phí.

Nếu không đầu tư vào cảng Liên Chiểu, cảng Đà Nẵng sẽ bị ế, không có gì để khai thác", TS Bùi Quang Bình chỉ rõ.

Tuy nhiên, Vinalines hiện đang là doanh nghiệp nhà nước nhưng cũng đồng thời lại là doanh nghiệp trong diện cổ phần hóa, do đó, vị TS cho rằng giá trị đầu tư phải được hạch toán rất rõ ràng, minh bạch tránh tình trạng nhập nhèm, lấy tiền ngân sách đầu tư cơ sở hạ tầng cho mình hưởng thụ sau cổ phần.

Cụ thể ông nói: "Trong bối cảnh hiện nay, nếu cảng Đà Nẵng không đầu tư mở rộng có thể việc thực hiện cổ phần hóa sẽ khiến Vinalines phải chịu thiệt vì cảng Đà Nẵng sẽ bị mất giá, do đó, Vinalines xin đầu tư để tự cứu mình.

Như vậy, về mặt chủ trương Vinalines xin đầu tư vào cảng Đà Nẵng là không sai, nhưng, về mặt nguyên tắc thực hiện phải rất minh bạch, rõ ràng, nhất là với phần vốn đầu tư thêm, không thể nhập nhèm", TS Bùi Quang Bình nhấn mạnh.

Thêm mối lo

Trao đổi thêm, một chuyên gia cao cấp trong ngành Logistics và Quản lý Chuỗi Cung ứng (xin giấu tên) cho biết, nguồn lực đầu tư cảng biển hiện đang bị phân tán, không hiệu quả.

Ông cho rằng, chỉ nên tập trung vào hai cảng nước sâu ở hai đầu đất nước là cảng Lạch Chay - Hải Phòng và cảng Cái Mép - Thị Vải (Bà Rịa, Vũng Tàu). Theo ông, đây là hai cảng được đầu tư với nguồn vốn lớn, hạ tầng kỹ thuật hiện đại nhưng cả hai vẫn chưa thể khai thác hết công suất hiện có do hạ tầng kết nối còn rời rạc, lạc hậu, logistics không phát triển.

Về khu vực miền Trung, vị chuyên gia cảnh báo nguồn hàng bị khan hiếm, điều kiện hạ tầng giao thông cũng còn nghèo nàn, không thuận lợi để phát triển cảng nước sâu, do đó, việc đổ thêm hàng chục nghìn tỉ đầu tư cho cảng biển khu vực này sẽ chất thêm mối lo dư thừa cảng biển, gây lãng phí, tốn kém.

"Không cần phải đầu tư thêm cảng nước sâu nào nữa mà cần tập trung nguồn lực xây dựng hạ tầng, tạo điều kiện cho hai cảng nước sâu tại hai đầu Hải Phòng, Vũng  Tàu phát triển, khai thác hết công suất của mình. Không cần mỗi tỉnh, mỗi địa phương phải mọc lên một cảng.

Nếu làm cảng nước sâu chỉ để phục vụ hàng hóa trong nước thì không cần thiết, mà phải hướng sự kết nối với các cảng biển quốc tế, phải vận chuyển được cả hàng hóa từ Mỹ, Nhật, các nước châu Âu... nếu làm được như vậy thì hãy làm.

Tuy nhiên, muốn làm được như vậy thì trước hết kinh tế trong nước phải phát triển, giao thương, thương mại, vận chuyển hàng hóa mới phát triển. Ví dụ như Singapore, cả nước chỉ có một cảng biển nhưng công suất hoạt động của họ rất tốt, hầu hết các nguồn hàng đi các nước đều đang được vận chuyển qua cảng nước này trong khi, chúng ta tràn ngập cảng nhưng lại không có hàng hóa, cảng làm ra chỉ hoạt động cầm chừng, không hiệu quả.

Hơn nữa, đầu tư vào cảng biển đòi hỏi trình độ kỹ thuật cũng như nguồn vốn rất lớn, doanh nghiệp trong nước chưa đủ trình độ cũng như nguồn lực có thể tham gia đầu tư. Như vậy, với số tiền 33.000 tỷ, tôi e không thể làm được cảng nước sâu.

Một vấn đề nữa, trong đầu tư cảng biển cần nguồn vốn tập trung và cần một đơn vị quản lý thống nhất. Ở Việt Nam, nguồn lực đầu tư cảng biển không những bị xé nhỏ mà ngay cả quảng lý, khai thác, vận hành cảng biển cũng đang bị chia năm, xẻ bảy kiểu "anh nào cũng có phần", rất bất cập. Một cảng như cảng Cái Mép - Thị Vải hiện cũng có tới vài ba doanh nghiệp cùng đầu tư, khai thác, dẫn tới tình trạng chồng chéo, việc ai nấy làm, quản lý rất khó khăn", vị chuyên gia thẳng thắn.

Vinalines muốn rót 4.000 tỷ làm cảng Liên Chiểu: Nói tránh?

Về phía Vinalines, ông cho rằng, dù là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải cảng biển nhưng hoạt động không thật sự hiệu quả, còn đang mang nặng gánh nợ  thì việc bỏ tiếp 4.000 tỷ đầu tư vào cảng Liên Chiểu chỉ tạo tâm lý thiếu yên tâm vào doanh nghiệp này.

Vì những lo ngại nói trên, vị chuyên gia cho rằng trước khi kêu gọi đầu tư xây dựng cảng Liên Chiểu, Đà Nẵng cần phải xây dựng luận chứng kinh tế chứng minh tiềm năng nguồn hàng sẽ đi qua cảng là bao nhiêu? Những nguồn hàng nào? Hàng trong nước và hàng quốc tế chiếm tỉ lệ bao nhiêu?... Ông cho rằng, rất nhiều vấn đề phải quan tâm nhưng quan trọng nhất là phải có nguồn hàng, cụ thể là hàng hóa ngoại thương, hàng xuất nhập khẩu...

Tiếp nữa, ông khẳng định, đầu tư vào cảng biển phải có sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế, chỉ mình các nhà đầu tư trong nước không thể làm được.

Lam Nguyên

Thứ Hai, 10/12/2018 07:48

Sự Kiện