12 tỷ đô kiều hối/năm: Cán cân lợi hại khó lường...

(Tài chính) - Nếu nền kinh tế có khả năng hấp thụ tốt, kiều hối sẽ là động lực thúc đẩy kinh tế phát triển. Ngược lại, sẽ là áp lực lớn...

PV:- Theo kết quả nghiên cứu CIEM vừa công bố, lượng kiều hối Việt Nam nhận trong 14 năm là trên 90 tỷ USD, dòng vốn lớn thứ hai chỉ sau vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và lớn hơn cả vốn viện trợ phát triển (ODA). Ông bình luận như thế nào về con số ấn tượng nói trên?

Ông Nguyễn Đức Kiên: - Nói về kiều hối không thể phủ nhận vai  trò rất lớn của nó với nền kinh tế. Với con số ấn tượng 12 tỷ USD/năm chảy vào Việt Nam (chiếm khoảng 8% GDP) có thể khẳng định đây là nguồn lực rất lớn để hỗ trợ kinh tế trong nước phát triển.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Đáng lưu ý, 12 tỷ USD kiều hối là nguồn lợi nhuận dòng từ nước ngoài gửi về, nó quan trọng hơn ODA và tương đương FDI. Vì sao tôi nói vậy, ODA không phải tiền cho không biếu không, có vay và có trả. Còn FDI là nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam nhằm mục đích kinh doanh. Nhiều dự án FDI đăng ký có nguồn vốn rất lớn nhưng giải ngân nhỏ giọt, hoặc phải đánh đổi lại bằng rất nhiều ưu đãi.

PV:- Xin ông phân tích cụ thể vai trò của nguồn kiều hối nói trên với nền kinh tế Việt Nam ở các điểm: thúc đẩy sản xuất; cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia; ổn định tỉ giá, cán cân thanh toán và tăng dự trữ ngoại hối?

Ông Nguyễn Đức Kiên: - Phải nhìn nhận rằng, kiều hối là tiền mồ hôi nước mắt, là tình nghĩa gia đình của những kiều bào nước ngoài gửi cho người thân trong nước.

Ở đây phải nhìn nhận vai trò của kiều hối cả ở hướng tích cực và tiêu cực. Nếu nền kinh tế có khả năng hấp thụ vốn tốt, kiều hối sẽ trở thành động lực rất lớn cho phát triển kinh tế, xã hội. Ngược lại, khi nền kinh tế không có khả năng hấp thụ, nó sẽ trở thành áp lực cho nền kinh tế.

Điều tích cực đầu tiên là những người dân trong nước nhận được kiều hối cũng có nghĩa là có một nguồn vốn thật. Nếu nguồn vốn này được đầu tư vào sản xuất, nó sẽ góp phần thúc đẩy tổng đầu tư toàn xã hội tăng lên rất nhanh. Nhưng nếu, kiều hối được đầu tư vào dịch vụ, du lịch, bất động sản sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro, tạo bong bóng giả về giá.

Ví dụ, kiều hối đầu tư vào BĐS, sẽ đẩy giá BĐS lên cao. Trong trường hợp này, kiều hối lại trở thành áp lực rất lớn, chèn ép những người có thu nhập thấp.

PV:- Vậy, theo ông với nội lực của nền kinh tế hiện nay thì kiều hối vào là tốt hay xấu? 

Ông Nguyễn Đức Kiên:- Tôi cho rằng, hiện nay là tốt xấu đan xen. Như chúng ta thấy, BĐS không hẳn do nhu cầu thực trong nước mà có một phần do áp lực từ nguồn kiều hối chuyển về lại đầu tư vào BĐS. Số tiền này không được sử dụng mà lại ghim lại đó, đầu cơ tạo những nguy cơ bất ổn đối với thị trường BĐS.

Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận với nguồn kiều hối khoảng 12 tỷ USD/năm, nó đang giữ vai trò rất lớn trong việc giữ thăng bằng cán cân thương mại.

PV:- Đặt trong bối cảnh các dự án từ nguồn vốn vay ODA thường có giá vốn cao gấp nhiều lần thông lệ, nguồn đầu tư FDI bị trả bằng quá nhiều ưu đãi, doanh nghiệp FDI đóng thuế tiền lẻ, Việt Nam chỉ nhận phần gia công..., phải nhìn nhận vai trò của nguồn kiều hối này thế nào tới việc duy trì sức sống của nền kinh tế Việt Nam, thưa ông?

Ông Nguyễn Đức Kiên:- Kiều hối hơn hẳn ODA vì ODA phải đi vay và phải trả nợ, còn kiều hối thì không. Tuy nhiên, điểm bất cập ở chỗ kiều hối về nhưng không được đầu tư theo định hướng, nhà nước không kiểm soát được. Nên nhiều khi lợi bất cập hại.

PV:- Theo ông, trong thời gian qua, Việt Nam đã phát huy được tốt nhất hiệu quả của nguồn kiều hối hay chưa và vì sao? Nếu chưa, liệu ông có thể đề xuất, phải hướng dòng kiều hối này vào nền kinh tế như thế nào để phát huy tối đa hiệu quả của nó?

Ông Nguyễn Đức Kiên: - Vấn đề hiện nay là làm sao thu hút được kiều hối vào sản xuất chứ không phải là tiêu dùng.

Muốn làm được như vậy, phải có cơ chế đảm bảo kiều hối đầu tư vào sản xuất phải đạt được lợi nhuận cao hơn gửi tiền tiết kiệm ở VN hoặc nước sở tại. Như vậy, phải có cơ chế tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển.

Mở cửa thị trường chứng khoán, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có nguồn tiền nhàn dỗi tham gia vào thị trường chứng khoán, làm tăng nguồn vốn thực cho nền kinh tế.

Ông Bùi Kiến Thành: Kiều hối giúp nền tài chính trụ vững

Hiện nay, Bộ KHĐT cùng với Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã làm việc với Samsung tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người Việt nếu có nguồn hỗ trợ bên ngoài tham gia đầu tư hoặc có thể nhập công nghệ về trong nước sản xuất thiết bị điện tử cho Samsung.

Chuyên gia Huỳnh Bửu Sơn nhận định, khó có thể tính toán được chính xác số kiều hối thực vào Việt Nam. Số liệu thống kê mới dựa trên các kênh chính thức, nếu theo cả con đường không chính thức, con số này không hề nhỏ.

Với Việt Nam, kiều hối có vai trò rất lớn với sự phát triển nền kinh tế trong nước.

Thông qua hình thức, gửi tiền về cho người thân trong nước kiều hối giúp làm gia tăng thu nhập của một số bộ phận người dân trong nước mà không cần gia tăng GDP.

Như vậy, khi tăng thu nhập sẽ có hiện tượng gửi tiết kiệm (kể cả bằng ngoại tệ - cũng làm tăng nguồn dự trữ ngoại tệ cho quốc gia). Thứ hai, thu nhập tăng, sẽ làm tăng sức mua và là yếu tố gián tiếp làm tăng sức tiêu thụ trong nước như vậy cũng làm sản xuất tăng lên.

  • Lam Lam

Thứ Năm, 22/01/2015 08:13

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện