5 tỷ USD ngân sách chi sai/năm: Vòng luẩn quẩn vay - nợ

(Tài chính) - Ngân sách chi sai dẫn tới thâm hụt rồi lại phải tăng thuế... Đây là nỗi đau người dân đang phải gánh.

TS Đinh Sơn Hùng - nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM cho biết, không có gì ngạc nhiên trước con số khoảng 5 tỷ USD ngân sách bị sai mỗi năm vừa được Thanh tra Chính phủ tiết lộ tại hội thảo về rà soát, sửa đổi bổ sung Luật Kiểm toán Nhà nước năm 2015 vừa tổ chức mới đây.

5 ty USD ngan sach chi sai/nam: Vong luan quan vay - no
Nhiều bức xúc trong quy hoạch Thủ Thiêm. Ảnh: Reatimes

"Tôi biết việc chi sai ngân sách đã diễn ra từ rất lâu rồi. Năm nào báo cáo Quốc hội, ngân sách cũng đều cho thấy có vấn đề, vì thế tôi không thấy có gì là ngạc nhiên cả. Tôi còn nghi ngờ con số thất thoát 5 tỷ USD còn chưa phải là con số được thống kê đầy đủ.

Theo tôi, đây cũng chính là nguyên nhân dẫn tới lạm phát "đi rồi về", tôi hay gọi đó là "lạm phát khứ hồi"", TS Đinh Sơn Hùng giải thích.

Theo vị TS, việc chi sai ngân sách, chi chân sách vô tội vạ sẽ dẫn tới thâm hụt ngân sách.

"Để bù đắp các khoản thâm hụt, người ta phải nghĩ ra đủ loại thuế, phí bắt người dân và cả nền kinh tế phải gánh. Nói tóm lại, đây có thể xem là nguyên nhân dẫn tới bội chi và cũng là nguyên nhân đẩy thuế, phí tăng cao, tăng liên tục.

Nhưng, khi buộc phải tăng thuế, phí thì tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ ngày càng bị suy giảm. Cụ thể, chi phí thuế tăng có thể sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế; gây ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân; gây ảnh hưởng đến năng lực tạo việc làm của nền kinh tế Việt Nam; là nguyên nhân dẫn tới lạm phát.... Điều này có thể được lý giải vì sao Việt Nam dù được đánh giá là có ấn tượng nhưng chất lượng không cao. Việt Nam vẫn nằm trong những quốc gia có tỷ lệ nợ trên GDP tăng nhanh nhất (tăng khoảng 10% trong 5 năm qua)", TS Đinh Sơn Hùng phân tích.

Mong manh...

Đặt trong bối cảnh nợ công Việt Nam đang tăng cao, Việt Nam phải vay tới hơn 100 tỷ để trả nợ thì những khoản chi sai lên tới cả tỷ USD được TS Đinh Sơn Hùng gọi đó là "tai họa".

"Chỉ riêng báo cáo của UBND TP HCM đã cho thấy, địa phương này đang phải chịu khoản lãi vay là hơn 29.000 tỷ đồng chi cho các khoản bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật... Tính trung bình mỗi ngày TP.HCM phải trả lãi 2,9 tỷ đồng vì Khu đô thị Thủ Thiêm. Tuy nhiên, vấn đề giải phóng mặt bằng, tái định cư... tại đây lại đang lộ rõ rất nhiều vấn đề cho thấy việc sử dụng số tiền trên không hiệu quả, không đúng mục đích. Vô cùng lãng phí và bức xúc.

Theo ông Hùng, việc chi sai, chi không đúng cứ tiếp diễn như vậy, chúng ta sẽ phải tiếp tục đi vay về để trả nợ và như vậy nợ công Việt Nam còn tăng cao.

"Việc này rất nguy hiểm vì nó tác động tiêu cực tới sự phát triển chung của toàn nền kinh tế. Nếu chúng ta cứ đi vay để tiêu và trả nợ thì hiệu quả tăng trưởng không có, không khống chế được lạm phát, tích lũy nền kinh tế suy giảm... như vậy, không thể thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn vay - nợ. Một nền kinh tế không có tích lũy, chỉ đi vay để tiêu và trả nợ sẽ rất mong manh". Ông Hùng cảnh báo.

Thanh tra Chính phủ: Khoảng 5 tỷ USD ngân sách chi sai

Khó thay đổi

Để chấm dứt tình trạng này, TS Đinh Sơn Hùng cho rằng, việc đầu tiên là phải chi đúng, chi đủ, chi đúng nguyên tắc tài khóa quốc gia.

"Muốn thay đổi được thực tế trên thì phải thay đổi nhiều cả về cơ chế và thể chế trong công tác quản lý, điều hành. Đặc biệt là trách nhiệm người đứng đầu, dù được nói rất nhiều nhưng chưa hiệu quả.

Cơ chế hiện nay, chưa kiểm soát, chưa quy được trách nhiệm cho người đứng đầu. Trong khi đó, lại có quá nhiều lỗ hổng tạo điều kiện cho người đứng đầu móc ngoặc, kết nối tạo thành một ekip "lợi ích nhóm".

Quy hoạch Thủ Thiêm - TP.HCM là một ví dụ điển hình cho việc quy định có đủ nhưng thực thi thiếu trách nhiệm, tạo điều kiện cho "lợi ích nhóm" trục lợi", ông Hùng nói.

  •  Lam Nguyên

Thứ Ba, 15/05/2018 06:51

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện