Kiến nghị xử lý hàng nghìn tỉ các dự án BT, BOT

(Tài chính) - 7/8 dự án BOT được đề nghị giảm 16,2 năm so với phương án tài chính ban đầu và giảm giá trị đầu tư 1.059 tỉ đồng.

Kiểm toán Nhà nước vừa gửi đến Quốc hội báo cáo kết quả kiểm toán với 8 dự án BOT và 7 dự án BT trong năm 2018.

Kien nghi xu ly hang nghin ti cac du an BT, BOT
7/8 dự án BOT được đề nghị giảm 16,2 năm so với phương án tài chính ban đầu và giảm giá trị đầu tư 1.059 tỉ đồng. Ảnh: VnEconomy

Theo đó, 8 dự án BOT trong năm 2018 cho thấy, hầu hết các dự án là chỉ định nhà đầu tư, chỉ định nhà thầu thi công; xác định sai, làm tăng tổng mức đầu tư. Đơn cử, dự án đầu tư xây dựng cầu Việt Trì - Ba Vì nối quốc lộ 32 với quốc lộ 32C tăng 20,17 tỉ đồng; dự án nâng cấp, mở rộng ĐT830 và ĐT824 từ cầu An Thạnh đến thị trấn Đức Hòa, tỉnh Long An tăng 10,6 tỉ đồng; dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 18 đoạn Bắc Ninh - Uông Bí (Quảng Ninh) tăng 98,7 tỉ đồng,…

Các dự án BOT cũng sử dụng doanh thu từ trạm thu phí bổ sung vốn chủ sở hữu nhà đầu tư trong giai đoạn thi công dự án chưa hợp lý như dự án tuyến cao tốc Bắc Giang - thành phố Lạng Sơn đoạn Km45+100 - Km108+500, kết hợp tăng cường mặt đường quốc lộ 1 đoạn Km1+800 - Km106+500, tỉnh Bắc Giang và tỉnh Lạng Sơn.

Chưa quy định khung giá vé đối với dự án đầu tư của công trình đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ như dự án đầu tư xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Cả - Quốc lộ 1, tỉnh Phú Yên và tỉnh Khánh Hòa (hạng mục hầm đèo Cù Mông).

Vấn đề nghiệm thu, thanh toán sai vẫn tiếp tục tồn tại. Kết quả kiểm toán các dự án BOT trong năm 2018 đã giảm trừ chi phí đầu tư thực hiện 836,4 tỉ đồng.

Qua kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị giảm thời gian thu phí hoàn vốn của 7/8 dự án là 16,2 năm so với phương án tài chính ban đầu và giảm giá trị đầu tư 1.059 tỷ đồng, trong đó có dự án tỷ lệ xử lý lớn. Như dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 18 đoạn Bắc Ninh - Uông Bí gía trị xử lý tài chính bằng 11% giá trị được kiểm toán.

Đất vẫn là nguyên nhân chính gây thất thoát ở dự án BT

Đối với 7 dự án BT, Kiểm toán Nhà nước cũng đã kiến nghị xử lý tài chính 2.938 tỉ đồng, trong đó có dự án tỷ lệ xử lý tài chính lên đến 29% giá trị được kiểm toán (dự án đầu tư tuyến đường Lê Đức Thọ đến khu đô thị mới Xuân Phương của Hà Nội với tổng kiến nghị xử lý tài chính 391,6 tỉ đồng).

Kiểm toán nhà nước chỉ rõ, đặc điểm của các dự án BT là hầu như chỉ được triển khai ở các TP lớn, đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, vì ở đây đất đai có giá trị cao, được các nhà đầu tư quan tâm.

Nhận định các dự án hầu hết chỉ định thầu, làm giảm tính cạnh tranh, đề xuất dự án không thông qua hội đồng nhân dân, lựa chọn nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính, thiết kế dự toán không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt là nguyên nhân gây thất thoát ngân sách lớn; thương thảo, ký hợp đồng chưa đảm bảo quy định, điều khoản hợp đồng thiếu chặt chẽ, kết quả kiểm toán cho thấy.

Đặc biệt có hợp đồng ký sai quy định gây thất thoát ngân sách 282,92 tỷ đồng. Đó là dự án giải quyết ngập do triều cường khu vực Tp.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1): nội dung phụ lục hợp đồng BT xác định giá trị quyết toán dự án BT Nhà đầu tư chuyển nhượng cho UBND Tp.HCM không bao gồm thuế giá trị gia tăng, chưa phù hợp với điều 3, điều 5, Luật thuế Giá trị gia tăng, dẫn đến thiếu số thuế giá trị gia tăng đầu ra phải nộp vào ngân sách đến 31/12/2017 là 282,9 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp dự án đã đề xuất và được Cục Thuế Tp.HCM thực hiện thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng 267,7 tỷ đồng.

Kết quả kiểm toán cũng chỉ ra rằng, việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư là trái với quy định của Luật đất đai; việc không quy định cụ thể thời điểm giao đất dẫn đến có dự án được giao đất trước khi thực hiện dự án BT, có dự án được giao đất trong khi thực hiện dự án BT và có dự án BT đã hoàn thành nhưng chưa giao đất

Việc tạm tính tiền sử dụng đất để xác định giá trị đối ứng khi giao đất cho dự án BT tại thời điểm thực hiện dự án BT dễ dẫn đến thất thoát ngân sách.

Thanh toán dự án BT: Bộ đang hướng dẫn địa phương

Các dự án BT được thực hiện chủ yếu bằng vốn vay cũng làm tăng chi phí đầu tư dự án, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình thực hiện; một số dự án tính lãi vay trên phần vốn không phải đi vay vào quyết toán không theo quy định hợp đồng.

Trong suốt nhiều năm qua, Kiểm toán Nhà nước liên tục chỉ ra bất cập trong việc thực hiện các dự án BT, thậm chí còn cho rằng đã đến lúc phải chấm dứt hoàn toàn việc thực hiện dự án theo hình thức này, nhưng các địa phương vẫn tiếp tục triển khai dự án với lý do thiếu vốn đầu tư phát triển.

Thái An

Thứ Hai, 20/05/2019 15:34

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện