Lùm xùm 245 tỷ đồng và chuyện lạ Việt Nam

(Tài chính) - "Về lý thuyết, không ai lại ủy quyền cho ngân hàng rút ra một số tiền lớn vài trăm tỷ đồng như thế. Đó là chuyện vô lý" - PGS.TS Ngô Hướng nói.

Nhìn lại những vụ việc rủi ro trong giao dịch, gửi tiền, tiết kiệm mà mới đây nhất là vụ việc 245 tỷ đồng tiết kiệm của khách hàng 'bốc hơi' tại Eximbank, PGS.TS Ngô Hướng, nguyên Hiệu trưởng Đại học Ngân hàng TP.HCM khẳng định, những lỗ hổng phát sinh thường là do lãnh đạo một chi nhánh biến chất.

"Thông thường, trên hội sở chỉ quản lý tiền vay mà ít quản lý chuyện nhận tiền gửi bao nhiêu. Về tiền gửi, các chi nhánh được khoán doanh số, làm được càng nhiều thì càng tốt. Do đó, các chi nhánh khuyến khích thân thiện với khách hàng để họ gửi tiền.

Trong nhiều vụ việc vừa rồi, người được ủy quyền đều là lãnh đạo chi nhánh, trưởng phòng giao dịch... Họ không phải là người đại diện cho các cổ đông của ngân hàng mà chỉ là người được thuê để thực hiện các nghiệp vụ của ngân hàng.

Để làm được những việc như vừa qua phải là người có quyền lực ở một chi nhánh ngân hàng nào đó. Khách hàng ủy quyền miệng cho người có quyền lực trong một chi nhánh hay hội sở nào đó, còn nếu ủy quyền miệng cho một nhân viên thì nhân viên đó chẳng làm gì được vì khi hồ sơ chuyển lên lãnh đạo là phải có giấy tờ đàng hoàng", PGS.TS Ngô Hướng nói.

Một điểm đáng lưu ý khác được vị chuyên gia chỉ ra là liên quan đến khách hàng, đối tượng chịu rủi ro trong những vụ việc vừa qua.

Theo đó, thông thường ở nước ngoài, khi giao dịch ngân hàng, không có chuyện tổng giám đốc hay chủ tịch HĐQT của một doanh nghiệp đến tận nơi giao dịch, mà họ chủ yếu thông qua nhân viên kế toán, luật sư.

Thế nhưng, điều này lại rất hay xảy ra ở Việt Nam. Tất nhiên là ngân hàng có chính sách chăm sóc khách hàng và khách hàng phải có quyền lợi khi giao dịch với ngân hàng thì mới có chuyện những người lãnh đạo, người có quyền hành của doanh nghiệp đích thân xuống giao dịch trực tiếp với ngân hàng.

"Ở nước ngoài, khi muốn làm hồ sơ vay thì chỉ cần người có quyền lực của doanh nghiệp ký và có nhân viên đến làm việc với ngân hàng. Đối với những vấn đề liên quan đến luật pháp, các doanh nghiệp thường có luật sư để soạn thảo hay đọc một hợp đồng.

Ngay một người dân bình thường làm việc gì liên quan đến luật pháp cũng sử dụng luật sư chứ ít khi tự mình làm. Đối với những người có tiền, ai cũng có luật sư riêng.

Nhưng ở Việt Nam, từ người dân đến doanh nghiệp chưa có thói quen sử dụng luật sư. Khi làm hồ sơ, hợp đồng, nhiều doanh nghiệp không cần luật sư mà làm trực tiếp, đưa hồ sơ đọc loáng thoáng rồi ký chứ không biết trong đó có lỗ hổng hay vấn đề gì hay không.

Lum xum 245 ty dong va chuyen la Viet Nam
NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng phải luân chuyển cán bộ để ngăn rủi ro tiền gửi. Ảnh: Zing

Bên cạnh đó, khách hàng VIP ở nước ngoài khi giao dịch cũng chỉ chuyển qua tài khoản chứ không bao giờ cầm một số tiền lớn vài chục tỷ đồng xuống ngân hàng. Chỉ cần rút chừng 10.000 USD, lập tức ngân hàng phải báo lại cho cơ quan kiểm soát hay cơ quan an ninh.

Còn ở Việt Nam, việc một người giao dịch, gửi hay rút vài chục tỷ đồng ở ngân hàng là chuyện bình thường.

Có thể thấy, trong các vụ việc thời gian qua, người được ủy quyền đồng thời là người rút tiền. Về lý thuyết, không ai lại ủy quyền cho ngân hàng rút ra một số tiền lớn vài trăm tỷ đồng như thế. Đó là chuyện vô lý. Có thể trong câu chuyện này có những dích dắc mà người ngoài không biết được", PGS.TS Ngô Hướng phân tích.

Cũng theo vị chuyên gia, hệ thống của ngân hàng nước ngoài là hệ thống kín, một giao dịch xảy ra bất kỳ ở đâu cũng đều được nối với kiểm soát của hội sở ngay tức khắc. Còn hệ thống công nghệ thông tin của Việt Nam còn nhiều lỗ hổng, vậy nên mới có chuyện tiền tỷ của khách hàng bị rút từ năm này qua năm khác mà cơ quan kiểm soát không nắm được.

Bởi vậy, để ngăn chặn các rủi ro tiền gửi, PGS.TS Ngô Hướng cho rằng, cách quản lý của Việt Nam phải thay đổi và quan trọng nhất là phải có kiểm soát, khi một giao dịch diễn ra phải thông qua kiểm soát viên và quyền lực của kiểm soát viên phải lớn.

"Những giao dịch của ngân hàng mà kiểm soát viên không đồng ý thì tổng giám đốc cũng không thể thực hiện được. Còn bây giờ, trong quản lý của Việt Nam có nhiều vụ chỉ cần tổng giám đốc, thành viên HĐQT hô lệnh là phải thực hiện ngay.

Ngoài ra, các ngân hàng phải triển khai hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO. Đây không phải là tiêu chuẩn cao cấp gì mà là một quy trình và quy trình đó kiểm soát công việc của từng người tham gia vào quy trình đó, người nào làm không đúng thì công việc không thể chạy", PGS.TS Ngô Hướng nói.

Một trong những giải pháp được NHNN đưa ra sau nhiều vụ việc rủi ro trong giao dịch, gửi tiền, tiết kiệm xảy ra thời gian qua là yêu cầu các tổ chức tín dụng phải luân chuyển cán bộ làm công tác giao dịch về tiền gửi, tiền gửi tiết kiệm nhằm ngăn chặn các rủi ro có thể xảy ra.

Thứ Ba, 27/02/2018 15:45

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện