Ngân sách muốn vay dự trữ ngoại hối: Quốc hội phải quyết!

(Tài chính) - Ngân sách đã thiếu hụt và Chính phủ lại chạy đến NHNN vay thì vấn đề nợ công sẽ càng ngày càng nặng nề hơn.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng đã phân tích dưới góc nhìn của mình trước việc NHNN được giao nhiệm vụ nghiên cứu cho ngân sách vay từ nguồn dự trữ ngoại hối Nhà nước.

PV: - Thưa ông, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, đề xuất cơ chế cho ngân sách vay từ nguồn dự trữ ngoại hối Nhà nước. Theo ông, đây có phải là một biện pháp tích cực để giải quyết vấn đề cân đối ngân sách hay không và vì sao? Nếu để ngân sách được vay từ dự trữ ngoại hối của Việt Nam, hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng như thế nào, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp đã than khó tiếp cận ngoại tệ để mua nguyên liệu sản xuất, thưa ông?

TS Nguyễn Trí Hiếu: - Tôi nghĩ là biện pháp này vừa có mặt tích cực và cũng có cả tiêu cực.

Về mặt tích cực, dĩ nhiên ngân sách thâm hụt hoặc thiếu tiền thì NHNN có thể ứng trước cho ngân sách nhưng với điều kiện NHNN có lượng ngoại hối dồi dào có thể dùng tiền đó cho ngân sách vay.

Điều này tất cả các quốc gia đều làm khi ngân sách thiếu tiền.Tức là ngoài việc Chính phủ phát hành trái phiếu hay thu thuế là 2 nguồn chính, thì vay của ngân hàng trung ương cũng là một biện pháp.

Còn về mặt tiêu cực thì có thể thấy lượng ngoại hối của ngân hàng trung ương cần phải bảo đảm việc cân đối nhu cầu ngoại tệ.

Hiện tại chúng ta có một lượng ngoại hối đáng kể, có thể bảo đảm được 3 tháng nhập khẩu thế nhưng vẫn còn trong giới hạn rất mỏng manh. Tức là nó đủ nhưng chưa phải là dồi dào.

Nếu cho Chính phủ vay thì dĩ nhiên lượng ngoại hối đó sẽ giảm đi. Khi đó NHNN cần can thiệp vào thị trường ngoại hối hoặc thiếu hụt ngoại tệ do mức nhập khẩu tăng lên cao thì có thể gặp khó khăn.

Thứ hai là ngân sách đã thiếu hụt. Nay thấy cần, lại chạy đến NHNN và cơ quan này sẵn sàng đưa tiền ra cho Chính phủ vay thì vấn đề nợ công sẽ càng ngày càng nặng nề hơn.

Nhưng nếu không có sự bổ sung vốn từ NHNN thì chỉ có cách là Chính phủ chạy ra ngoài phát hành trái phiếu thêm. Nhưng cách này cũng không phải là không có giới hạn và làm cho lãi suất tiếp tục tăng thêm.

Tôi cho rằng những việc như thế này nên thông qua Quốc hội để Ủy ban tài chính ngân sách xem xét kỹ việc vay NHNN có ổn hay không. Nếu thấy rằng đây là biện pháp tốt thì nên xem với lộ trình cho vay và trả nợ như thế nào là hợp lý. Chính phủ cũng phải tuân thủ lộ trình trả nợ đó.

Còn việc ảnh hưởng tới doanh nghiệp thì tôi nghĩ là có. Tức là khả năng đáp ứng yêu cầu ngoại tệ của NHNN liên quan đến điểm này.

Một khi các doanh nghiệp nhập khẩu cần ngoại tệ để thanh toán, nếu nhà nước không có đủ ngoại tệ để cung ứng thì chắc chắn sẽ tạo ra một đợt sóng trên thị trường chợ đen. Khi đó sẽ ảnh hưởng tới chính sách tỉ giá, tiền tệ và kinh tế vĩ mô.

Thêm nữa, khi nợ công tăng lên chắc chắn vấn đề thuế má sẽ trở thành gánh nặng với doanh nghiệp trong khi việc làm ăn rất khó khăn. Những năm tới khi đi vào hội nhập thị trường rất cạnh tranh và có nhiều rủi ro.

Như vậy trăm ngàn mũi nhọn chĩa vào doanh nghiệp nên phải xem xét thật kỹ và Quốc hội thực sự cần cân nhắc điều này.

Nếu cho ngân sách vay ngoại hối khi NHNN cần can thiệp vào thị trường ngoại hối hoặc thiếu hụt ngoại tệ do mức nhập khẩu tăng lên cao thì có thể gặp khó khăn.
Nếu cho ngân sách vay ngoại hối khi NHNN cần can thiệp vào thị trường ngoại hối hoặc thiếu hụt ngoại tệ do mức nhập khẩu tăng lên cao thì có thể gặp khó khăn.

PV: - Nhìn ở khía cạnh khác, lượng dự trữ ngoại hối của quốc gia còn có chức năng đảm bảo giá trị của đồng tiền. Nếu sẽ phải tính toán đến việc cho ngân sách vay dự trữ ngoại hối, vấn đề đảm bảo giá trị đồng tiền sẽ cần được cân nhắc ra sao, thưa ông?

TS Nguyễn Trí Hiếu: - Trong một nền kinh tế tân tiến giá trị của đồng tiền được bảo đảm bởi sức sản xuất của cả nền kinh tế.

Dĩ nhiên lượng ngoại hối càng lớn (dự trữ vàng, ngoại tệ trong đó cả tiền mặt ngoại tệ cũng như trái phiếu của các chính phủ) càng nhiều thì càng bảo đảm cho tính ổn định và giá trị của đồng Việt Nam.

Nếu Chính phủ cần một lượng ngoại tệ để bổ sung ngân sách mà điều đó thực sự quan trọng cho sản xuất kinh doanh, cho nền kinh tế thì việc này có thể bù trừ cho những bất lợi khi mà NHNN dùng ngoại tệ cho Chính phủ mượn.

Tức là nếu số ngoại hối này có thể quay vòng trở về sản xuất thì sức khỏe của nền kinh tế sẽ vững lên. Khi đó sẽ làm tăng sản xuất, ngân sách sẽ tăng được khoản thu và bù trừ được cho việc hụt đi số ngoại hối của NHNN thì cũng chấp nhận được.

>>Xem tiếp trang 2

Thứ Ba, 05/05/2015 07:36


Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện