Sao Moscow có thể tạo xu thế bỏ USD trên thế giới?

(Tài chính) - Nâng cao sức mua đồng thời tăng lợi suất cho đồng nội tệ là hướng đi tốt nhất cho mọi quốc gia, vì vậy xu thế rời bỏ USD đã khởi phát...

The Wall Street Journal ngày 11/11/2018 bình luận rằng Nga đã thực hiện kế hoạch toàn diện để giảm sự phụ thuộc của đất nước vào đồng đô la Mỹ như một biện pháp chủ động ứng phó với trừng phạt của chính quyền Trump.

Đặc biệt, theo tờ Tạp chí nổi tiếng của Mỹ thì Moscow không đơn độc, mà hiện nay việc rời bỏ đồng USD và cơ chế tài chính xoay quanh đồng bạc xanh đã trở thành xu thế trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Các thị trường từ châu Âu đến châu Á đang ngày càng chuyển sang tiền tệ quốc gia, mà theo The Wall Street Journal, đây là "hậu quả" gây ra bởi chính sách giảm phụ thuộc vào USD của chính phủ Nga, vì vậy Mỹ không thể xem thường quá trình này.

Sao Moscow co the tao xu the bo USD tren the gioi?
Đồng RUB đã được nâng tầm qua chính sách của Putin

Hiện nay cùng với Nga là Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Ấn Độ, Iran, Venezuela và cả Ả-rập Saudi, Pakistan đã xây dựng cơ chế giảm tỷ trọng sử dụng USD cho giao dịch thương mại quốc tế, dự trữ quốc gia và tiêu dùng nội địa.

EU được cho là cũng đang xem xét kế hoạch xây dựng kế hoạch rời bỏ cơ chế tài chính xoay quanh đồng USD và nếu điều này xảy ra thì rõ ràng sự độc tôn của đồng đô la và cơ chế tài chính Mỹ đã chính thức bị đe doạ.

Như vậy, từ nước Nga của Putin, hiệu ứng rời bỏ đồng USD đã lan toả. Nhiều nhận định cho rằng, các quốc gia hay định chế nằm trong xu thế rời bỏ đồng USD chỉ là các thực thể đối đầu hay xung đột lợi ích không thể hoá giải với Mỹ mà thôi.

Tuy nhiên, thực tế chứng minh thì không hẳn như vậy, vì nhiều quốc gia từng xem Mỹ là kẻ thù nhưng vẫn sử dụng USD và xây dựng cơ chế tài chính quanh đồng tiền này. Do vậy rời bỏ USD đã thành xu thế và nó khởi phát từ nước Nga.

Điều đáng nói là cho đến nay, trong lịch sử đã có nhiều quốc gia rời bỏ USD nhưng không thành công, chứ nói gì đến việc tạo ra xu thế cho kinh tế - tài chính toàn cầu. Vậy điều gì đã khiến Nga tạo ra hiệu ứng và xu thế đó?

Theo giới phân tích, Tổng thống Putin quyết định đi ngược xu thế của lịch sử tiền tệ, tác động vào cơ chế tài chính xoay quanh USD được xác lập hơn 70 năm qua Hệ thống Bretton Woods và bước đầu thành công, là do nhờ những nước đi chuẩn xác.

Thứ nhất, chọn nâng cao sức mua cho đồng ruble (RUB) thông qua việc phát triển một nền tế hàng hoá đa dạng - đảm bảo nền tảng giá trị cho đồng tiền quốc gia và tăng dự trữ vàng - đảm bảo giá trị cho đồng nội tệ. 

Có thể thấy, trong số các quốc gia đã và đang tham gia vào xu thế rời bỏ đồng USD thì Nga là quốc gia đảm bảo tốt nhất sức mạnh của đồng nội tệ, khi tăng sức mạnh cho cả công cụ đảm bảo nền tảng và công cụ đảm bảo giá trị đồng tiền quốc gia.

Sao Moscow co the tao xu the bo USD tren the gioi?
Thay nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ bằng nắm giữ vàng là quyết định chuẩn xác của Putin

Trung Quốc có nền kinh tế hàng hoá lớn nhưng thực ra không mạnh, bởi giá trị vô hình chiếm tỷ trọng quá nhỏ trong cấu thành giá trị sản phẩm. Điều này khiến cho nền tảng giá trị của đồng tiền quốc gia không vững chắc.

Quy mô kinh tế Trung Quốc bằng khoảng 64,1% so với quy mô kinh tế Mỹ, song lượng vàng dự trữ của Trung Quốc chỉ bằng 22,6% so với lượng vàng dự trữ của Mỹ. Điều đó cho thấy Trung Quốc khó thành công trong việc rời bỏ USD.

Trong khi nền kinh tế Nga được tái cơ cấu trong thời cấm vận đã thực sự đa dạng và đảm bảo nền tảng sức mạnh cho đồng nội tệ, khi đảm bảo sự cân đối giữa phục vụ tiêu dùng nội địa, thay thế nhập khẩu và phục vụ xuất khẩu.

Quy mô kinh tế Nga chỉ bằng khoảng 8,4% so với quy mô kinh tế Mỹ - tính theo GDP quy về USD - nhưng lượng vàng dự trữ của Nga tương đương 24,6% của Mỹ. Điều này giúp cho nước Nga có thể  xây dựng cơ chế tài chính độc lập với USD.

Vì vậy, dù kinh tế Trung Quốc có quy mô lớn, đồng nhân dân tệ có tỷ trọng sử dụng trong thanh toán lớn hơn nhiều so với đồng ruble, chính phủ Trung Quốc quyết tâm gạt bỏ vị thế của USD, nhưng Trung Quốc không thể khởi phát xu thế rời bỏ USD.

Thứ hai, Nga chọn nâng tầm cho đồng ruble nhưng không loại bỏ USD - vì rất mạo hiểm - mà đa dạng hoá phương tiện thanh toán, đảm bảo cho cả nền kinh tế, doanh nghiệp và giới đầu tư luôn "thiệt đơn-lợi kép" trước biến động của USD.

Có thể thấy, mục đích của Bắc Kinh, Riyadh hay cả Tehran đều là nhắm đến việc hạ bệ đồng USD, điều này khiến cho các biện pháp chưa được thực thi đã có rào cản không thể vượt qua.

Bởi tất cả các công cụ chống lại USD đều không thể có công hiệu bằng các công cụ sử dụng USD và cho đến nay điều đó vẫn còn rất đúng. Do vậy, hạ bệ đồng USD giống như mang "trứng chọi đá" và đương nhiên không thể thành công.

Sao Moscow co the tao xu the bo USD tren the gioi?
Đồng nhân dân tệ chưa thể hạ bệ đồng đô la Mỹ

Trong khi đó, dù nhìn nhận kinh tế Nga luôn đối mặt với rủ ro khi sử dụng USD và phụ thuộc vào cơ chế tài chính xoay quanh đồng tiền này, song Tổng thống Putin đã không chọn hạ bệ đồng bạc xanh và cơ chế tài chính Mỹ.

Dựa trên quan điểm đó, chính phủ Nga đã xây dựng kế hoạch đa dạng hoá phương tiện thanh toán, không cấm thanh toán bằng USD và cũng không quy định biện pháp hạn chế hay trừng phạt nào, mà chỉ tạo điều kiện tối ưu cho thanh toán bằng RUB.

Chính điều đó đã tạo hiệu ứng kép : nâng cao sức mua cho đồng RUB thì cũng đồng thời tăng lợi suất của đồng tiền này. Đây là hướng đi tốt nhất cho mọi quốc gia, vì vậy một xu thế rời bỏ USD đã được khởi phát từ nước Nga.

Ngọc Việt

Chủ Nhật, 18/11/2018 14:34

Sự Kiện