Truy thu 76.000 tỷ nợ thuế: Trước hết, đừng hoang phí

(Tài chính) - 76.000 tỷ nợ thuế, mới nói lên rằng nhà nước đang bị nợ, còn nợ cụ thể thế nào, ai nợ, nợ đòi được không là hoàn toàn không rõ ràng.

Thu thuế, không thể giao chỉ tiêu

Chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn - Viện kinh tế và chính trị thế giới nói về con số 76.000 tỷ đồng tiền thuế mà các doanh nghiệp đang nợ ngân sách nhà nước trong năm 2015, do Tổng cục Thuế vừa báo cáo.

Truy thu 76.000 ty no thue: Truoc het, dung hoang phi
Ảnh minh họa

Ông Sơn cho rằng, con số 76.000 tỷ này mới chỉ là con số báo cáo thống kê từ sổ sách và chưa được tính toán đầy đủ. 

"Tất cả chỉ mới nói lên rằng nhà nước đang bị các doanh nghiệp nợ, còn nợ cụ thể thế nào?. Nợ từ bao giờ. Nợ có khả năng đòi được không...? Tất cả đều rất mơ hồ. Vì thế, kỳ vọng có thể truy thu được 76.000 tỷ đồng nợ thuế để bù đắp thâm hụt ngân sách là một chỉ tiêu phi thực tế, rất khó thực hiện", ông Sơn thẳng thắn cho biết. 

Vị chuyên gia cho rằng, cần thiết phải làm rõ số liệu, phân loại nợ để xác định nguyên nhân nợ đọng thuế của từng doanh nghiệp, khi đó mới có giải pháp xử lý phù hợp.

Theo góc nhìn của ông, có những doanh nghiệp nợ vì khó khăn, nhưng vẫn có những doanh nghiệp cố tình chây ì, dây dưa không chịu nộp. Lại có những doanh nghiệp nợ nhiều rồi sẵn sàng cho phá sản để thành lập doanh nghiệp mới. Theo ông Sơn, ở đây ngoài nguyên nhân khách quan là làm ăn khó khăn thì còn có vấn đề cố tình muốn chiếm dụng vốn, sử dụng tiền đóng thuế làm vốn quay vòng mà không phải trả lãi suất... có lợi như vậy nên nhiều doanh nghiệp đã cố tình trốn, nợ thuế.

"Đến khi đòi riết quá hoặc gặp khó khăn lập tức cho phá sản. Vậy là huề cả làng. Phá sản, doanh nghiệp chết rồi thì đòi ai được nữa", ông Sơn bức xúc.

Để xảy ra tình trạng nợ đọng thuế kéo dài như vậy, theo ông có phần do luật pháp Việt Nam không nghiêm, cơ chế giám sát, xử lý lỏng lẻo, nhân nhượng. Doanh nghiệp nợ cũng không sao, trốn đòi mãi không được cũng không bị xử lý. Trong khi đó, cán bộ thuế, những người thực thi pháp luật lại không nghiêm, không kiên quyết, thậm chí còn có một bộ phận cán bộ tiếp tay cho doanh nghiệp trốn thếu, khai sai thuế...

Bên cạnh đó, ông cũng cho biết, còn có nguyên nhân từ cả phía nhà nước. Theo báo cáo thống kê, các doanh nghiệp đang nợ ngân sách 76.000 tỷ đồng tiền thuế, thế nhưng cũng có báo cáo cho biết, số tiền nợ đọng của nhà nước tại các công trình xây dựng cơ bản rải khắp các địa phương đã lên tới 90.000 tỷ đồng.

"Như vậy thì ai nợ ai? Ai nói phải nghe ai"?, ông Sơn đặt câu hỏi và tự lý giải: "Rõ đã có sự không công bằng, không đàng hoàng giữa chính các cơ quan quản lý nhà nước với các địa phương và doanh nghiệp. Khi nợ đọng cơ bản chưa được giải quyết thì rất khó đưa ra mục tiêu xử lý 76.000 tỷ nợ đọng thuế".

Vị chuyên gia tỏ rõ nghi ngại trước đề xuất của Tổng cục Thuế, thu thuế theo kiểu giao chỉ tiêu thu hồi nợ thuế cho từng cục thuế, nhất là những địa phương có số thu điều tiết về ngân sách Trung ương.

"Không thể thu thuế theo kiểu giao chỉ tiêu đồng loạt như vậy. Có những địa phương khó khăn, doanh nghiệp đã phá sản, chết hàng loạt, sản xuất đình trệ thì thu gì? Lấy nguồn nào để thu?".

"Giao chỉ tiêu giống kiểu ngồi trên cao rồi ném xuống một con số bắt các địa phương phải thực hiện, khó có thể thực hiện được", TS Bùi Ngọc Sơn nhấn mạnh.

Không thu kiểu này thì thu kiểu khác

Dù khẳng định rất khó thực hiện được mục tiêu truy thu 76.000 tỷ đồng tiền thuế nợ đọng nói trên cũng như nguyên nhân, trách nhiệm thuộc về nhiều phía, song ông Sơn lo ngại, trong bối cảnh khó khăn hiện nay, con số trên sẽ phải được bù bằng cách khác.

"Có thể là tăng thuế, nâng thuế, thêm thuế để thu cho đủ. Cách làm từ trước tới nay của Việt Nam vẫn là như vậy. Nguyên nhân cũng là do ngân sách khó khăn, chúng ta đang thiếu tiền".

Ông Sơn cho rằng, đây là cách xử lý chưa bao giờ được hoan nghênh nhưng thời gian quan dường như Việt Nam vẫn đang đi ngược lại hoàn toàn với các nước phát triển trên thế giới. Ở các nước có nền kinh tế phát triển hơn Việt Nam, trong điều kiện kinh tế khó khăn, họ thường đưa ra chính sách giảm các khoản thuế và lệ phí chính thức cũng như phi chính thức cho doanh nghiệp, giãn nợ thuế... Việt Nam lại đang làm theo cách ngược lại.

Thứ Tư, 01/06/2016 07:28

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện