Ứng 97 triệu USD trả nợ dự án 'chết': Không thể...kéo dài

(Tài chính) - Thà chịu đau một lần, chấp nhận thua thiệt hiện tại để không phải chịu thất thoát tiếp theo

Chiều 7/6, báo cáo về tình hình nợ công năm 2018, ông Võ Hữu Hiển, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính cho biết, cho tới nay Bộ Công thương vẫn chưa thể đấu giá, xử lý xong tài sản dự án Nhà máy Giấy Phương Nam để thu hồi vốn hoàn trả số tiền 97 triệu USD cho Quỹ Tích lũy trả nợ.

Ung 97 trieu USD tra no du an 'chet': Khong the...keo dai
Nhà máy giấy Phương Nam là một trong 12 dự án thua lỗ, đắp chiếu của ngành Công thương đang được ứng quỹ trả nợ. Ảnh: LĐO

Đây là số tiền Chính phủ đã tạm ứng trả nợ thay cho dự án do đầu tư không hiệu quả, bị đắp chiếu trong nhiều năm qua.

Ông Hiển cho hay, với những dự án được nhà nước bảo lãnh thì nhà nước phải ứng vốn để trả nợ cho nước ngoài, nếu dự án không thể phục hồi sẽ được xem xét cho phá sản bán đấu giá để thu hồi vốn.

Khoản tiền này nhằm hoàn lại một phần tiền tạm ứng của Chính phủ cho công ty để trả nợ, tuy nhiên, cho tới nay, dự án đã đưa ra bán đấu giá 3 lần và giảm 10% giá khởi điểm được đưa ra ban đầu (là 1.885,412 tỷ đồng) nhưng vẫn không bán được.

Nghịch lý

Trước đó, báo cáo gửi Quốc hội về công tác vay, trả nợ công năm 2018 và việc thực hiện các chỉ tiêu an toàn nợ theo Nghị quyết của Quốc hội cho biết, trong năm 2018, Chính phủ đã trả nợ trong nước là 198.907 tỷ đồng.

Số tiền trả nợ nước ngoài là 51.554 tỷ đồng. Trong đó, nghĩa vụ trả nợ của các khoản Chính phủ vay về cho vay lại là 23.806 tỷ đồng.  Những khoản nợ của DNNN góp phần đẩy nợ công quốc gia tăng cao. Tính đến cuối năm 2018, nợ công ở mức 3.232.411 tỷ đồng, bằng 58,4% GDP.

Nhìn vào thực tế trên ĐBQH Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng, đây là hậu quả của cơ chế quản lý đầu tư công giai đoạn những năm trước không chặt chẽ, rõ ràng gây ra nhiều lãng phí, thất thoát.

"Đây là hệ quả của cơ chế vay - trả không hợp lý.

Chính phủ khẳng định là không sử dụng ngân sách để cứu các dự án thua lỗ nhưng cơ chế Chính phủ đứng ra vay trực tiếp hoặc bảo lãnh cho các doanh nghiệp vay nợ nước ngoài, khi doanh nghiệp thua lỗ, Chính phủ buộc phải đứng ra trả nợ. 12 đại dự án thua lỗ của ngành Công thương đều nằm trong diện này", ông Cường nói.

Cũng theo ông Cường, việc dùng Quỹ tích lũy trả nợ cho dự án về nguyên tắc không phải đổ tiền để "nuôi" dự án hay giúp doanh nghiệp tiếp tục đầu tư mở rộng dự án mà là trách nhiệm thanh toán phần nợ Nhà nước đã vay ở nước ngoài vì tín nhiệm quốc gia.

Vì điều này, Chính phủ buộc phải tạm ứng từ nhiều nguồn để trả nợ cho doanh nghiệp sau đó sẽ thu hồi lại từ nguồn vốn bán đấu giá dự án.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc dùng Quỹ tích lũy trả nợ cho doanh nghiệp cũng có thể xem như một hình thức "cứu" doanh nghiệp, đặc biệt đối với những doanh nghiệp có khả năng phục hồi, tạo ra sản phẩm, cắt lỗ lấy nguồn trả nợ. Thực tế, trong 12 dự án thua lỗ của ngành công thương, cũng đã có dự án được khôi phục, đi vào sản xuất và bước đầu có những tiến triển tốt.

Nhưng, nếu tiếp tục đổ tiền vào một dự án "chết", hoàn toàn không có hi vọng phục hồi như Dự án nhà máy giấy Phương Nam chỉ giống như rót nước vào thùng không đáy, càng duy trì càng mất tiền, giữ ngày nào mất thêm tiền ngày đó.

Hơn nữa, Quỹ tích lũy trả nợ là nguồn quỹ do nhiều doanh nghiệp đóng góp, việc lấy tiền từ quỹ để "cứu" các doanh nghiệp "chết" tức là đang lấy tiền của doanh nghiệp khỏe nuôi doanh nghiệp yếu, rất vô lý. Việc này không những tạo tâm lý thiếu công bằng mà còn gây ảnh hưởng rất lớn tới quyền lợi cũng như hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp đang làm ăn tốt.

Do đó, với những dự án đã được xác định không có khả năng hồi phục như nhà máy giấy Phương Nam thì Nhà nước không nên tiếp tục duy trì, rót thêm tiền trả nợ mà cần có phương án giải quyết nhanh, gọn tránh để lâu thêm nợ dài.

"Phải bán nhanh dự án, kể cả phải chấp nhận bán dưới giá, chịu thua lỗ để cắt nợ. Thà chịu đau một lần, chấp nhận thua thiệt hiện tại để không phải chịu thất thoát tiếp theo", ông Cường nói.

Song song với đó vấn đề xử lý trách nhiệm theo vị đại biểu cũng không thể bỏ qua. Dù thừa nhận là do cơ chế còn nhiều lỗ hổng song cũng không thể có chuyện làm sai mà không có ai phải chịu trách nhiệm.

Ứng 97 triệu USD trả nợ dự án giấy đắp chiếu

"Một dự án thất thoát, thua lỗ hàng nghìn tỉ đồng mà Nhà nước chỉ cần bỏ tiền trả nợ thay là xong thì không ổn.

Cần phải xem xét, đánh giá một cách toàn diện từ đầu tới cuối. Đầu tiên là khâu quyết định thiết kế, phê duyệt, lựa chọn, triển khai đầu tư dự án được làm thế nào? Có sai sót gì không?

Ngay từ khâu khảo sát, thiết kế dự án được thực hiện như thế nào? Những dự báo đã đầy đủ, chính xác chưa? Sai tới đâu sẽ phải chịu trách nhiệm tới đó.

Ông Cường lưu ý, Việt Nam đang rất thiếu vốn để đầu tư phát triển nhưng lại bị mất quá nhiều nguồn lực đổ vào những dự án chết là vô cùng lãng phí, tình trạng này cần phải được xử lý nghiêm minh, nghiêm khắc, tránh để tái diễn trong tương lai.

  • Hoài An

Thứ Hai, 10/06/2019 07:27

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện