Vì sao nhiều dự án của DNNN đầu tư không hiệu quả?

(Tài chính) - 72 dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả với tổng đầu tư được phê duyệt sau cùng khoảng 42.744 tỷ đồng, tăng hơn 9.000 tỷ so với ban đầu.

Tăng vốn hơn 9.019 tỷ đồng so với ban đầu

Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa công bố báo cáo Đề án nghiên cứu nâng cao hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp nhà nước.

Cụ thể, tính đến cuối tháng 8 mới có 60 bộ ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước gửi báo cáo rà soát các dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả.

Trong đó có khoảng 250 doanh nghiệp nhà nước do các cơ quan này làm đại diện chủ sở hữu đã được rà soát tình hình đầu tư dự án trong giai đoạn 2000-2016, chiếm hơn 31% tổng số doanh nghiệp thuộc diện phải rà soát.

Thống kê sơ bộ cho thấy, hiện tồn tại 72 dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả với tổng mức đầu tư được phê duyệt sau cùng khoảng 42.744 tỷ đồng, tăng hơn 9.000 tỷ đồng so với ban đầu.

Vi sao nhieu du an cua DNNN dau tu khong hieu qua?
42.700 tỷ đồng vốn Nhà nước có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả. Ảnh minh họa

Trong đó, số lượng dự án của các doanh nghiệp trực thuộc Bộ chiếm hơn phân nửa với tổng mức đầu tư được phê duyệt sau cùng trên 22.900 tỷ đồng.

Cũng theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 15 dự án có tổng mức đầu tư phải điều chỉnh tăng so với mức đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; 25 dự án có doanh thu, lợi nhuận thực tế thấp hơn trong báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt; 29 dự án đầu tư dở dang, chưa đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh theo đúng kế hoạch đầu tư.

Đáng chú ý, có 20 dự án đầu tư đã đi vào hoạt động nhưng không đảm bảo công suất thiết kế, không bù đắp được chi phí vận hành, chi phí sản xuất thực tế cao hơn chi phí sản xuất theo tính toán khi thiết kế dự án, thời gian lỗ thực tế kéo dài hơn thời gian lỗ kế hoạch. Ngoài ra, có 8 dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả đã được thanh lý, hoặc chuyển giao, thay đổi chủ đầu tư.

Nổi bật trong số này là Bộ NN-PTNT với 27 dự án với tổng mức đầu tư gần 910 tỷ đồng, tập trung chủ yếu tại ba doanh nghiệp là Tổng công ty Lương thực Miền Nam, Tổng công ty Cà phê Việt Nam và Công ty TNHH MTV Thuỷ sản Hạ Long. Phần lớn các dự án này đã tạm dừng hoạt động hoặc đang sản xuất nhưng thua lỗ lớn.

Bộ GTVT có hai doanh nghiệp sở hữu các dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả là Tổng công ty Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam (SBIC) và Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), nhưng tổng vốn đầu tư được phê duyệt cuối cùng lên đến gần 15.000 tỷ đồng. Con số này chưa bao gồm dữ liệu của SBIC do đơn vị này đang thực hiện đề án tái cơ cấu.

Hệ quả của đầu tư manh mún, dàn trải?

Đây không phải là lần đầu tiên vấn đề hiệu quả trong các dự án đầu tư công được nhắc đến.

Tại phiên họp chiều 21/2 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi cho ý kiến về Danh mục dự án và mức bố trí vốn cụ thể cho từng dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 – 2020, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nhận định, vẫn còn tình trạng đầu tư manh mún, dàn trải.

“500 công trình chuyển tiếp, vài trăm công trình dự kiến hoàn thành, nhiều công trình nhỏ xíu nằm ở chỗ này chỗ nọ. Với số tiền 2 triệu tỉ phải giải quyết xong nợ xây dựng cơ bản không để dây dưa. Nếu rải ra quá nhiều sẽ không có tiền để làm các công trình trọng điểm, tạo cơ sở phát triển đất nước 5 năm tới”, Chủ tịch QH nhấn mạnh.

Trước đó, hồi tháng 10/2016, khi xem xét kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 – 2020 mà Chính phủ trình, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển không yên tâm với 2 triệu tỷ đồng được “lược tính”.

“Nếu tung 2 triệu tỷ ra đầu tư mà không có đảm bảo về nguồn lực tài chính thì đáng ngại là tạo ra cơn lốc nữa về nợ, và không có khả năng thanh toán. Quốc hội phải dựa vào đề xuất của Chính phủ, mà Chính phủ lại chưa chắc chắn, thì Quốc hội làm sao quyết cho chắc chắn được?”, ông Hiển đặt câu hỏi.

Bà Vũ Thị Lưu Mai, Ủy viên thường trực Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội cũng thừa nhận, theo luật Đầu tư công thì khi bàn về kế hoạch cho cả một giai đoạn như vậy vấn đề định hướng tiêu chí phải rất cụ thể. Tuy nhiên nhưng đọc báo cáo của Chính phủ thấy các mục tiêu, định hướng, tiêu chí vẫn còn rất dàn trải.

Bà Mai đặt câu hỏi: "Tất cả các lĩnh vực đều dàn đều, lĩnh vực nào cũng quan trọng, lĩnh vực nào cũng cần đầu tư. Trọng tâm trọng điểm là gì? Luật Đầu tư công nêu rõ kế hoạch đầu tư công trung hạn phải chỉ ra được trọng tâm, trọng điểm ưu tiên cũng như thứ tự ưu tiên nhưng kế hoạch của Chính phủ chưa được đáp ứng được yêu cầu".

Hà Hoàng (Tổng hợp)

Thứ Hai, 18/09/2017 07:45

Sự Kiện