Việt Nam giảm tỷ đô nhập xăng: Dân nghèo buộc phải sang

(Thị trường) - TS Nguyễn Ngọc Sơn, giảng viên Đại học Tôn Đức Thắng (TP.HCM) đặt nhiều câu hỏi để gọi đúng tên số tiền tiết kiệm được nhờ giá xăng dầu thế giới giảm.

PV: - Báo cáo của Tổng cục Hải quan mới đây cho thấy, tính đến hết tháng 11 năm 2015, Việt Nam tiết kiệm được hơn 1 tỷ USD tiền nhập khẩu xăng dầu. Cụ thể, đến thời điểm trên Việt Nam nhập khẩu 9,04 triệu tấn xăng dầu với trị giá 4,92 tỷ USD, tăng 16,6% về lượng và giảm 30,6% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này giảm 2,17 tỷ USD, trong đó do giá giảm lên tới 3,35 tỷ USD.

Trong khi đó, từ đầu năm đến ngày 18/12/2015, giá xăng trong nước mới giảm tổng cộng hơn 7.300 đồng dù đã điều chỉnh giảm 12 lần.

Ông bình luận gì về những con số này? Theo ông, giá xăng trong nước đã giảm tương ứng chưa hay đang có sự lệch pha với mức giảm của thế giới?

TS Nguyễn Ngọc Sơn: - Trước hết, số tiền nhập khẩu xăng dầu tiết kiệm được ở đây là do giá xăng dầu thế giới giảm so với giá dự kiến mà doanh nghiệp Việt Nam định mua. Giả sử giá xăng dầu doanh nghiệp Việt xác định sẽ mua là A thì bây giờ nó giảm xuống thành A-, phần chênh lệch chính là phần tiết kiệm được.

Tuy nhiên, phải nhìn nhận phần tiết kiệm đó ở góc độ: ai là người tiết kiệm được và ai là chủ thể được hưởng lợi? Chính các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu Việt Nam đã tiết kiệm được khoản tiền đó và họ được hưởng lợi.

Viet Nam giam ty do nhap xang: Dan ngheo buoc phai sang
Từ đầu năm đến nay, giá xăng trong nước đã điều chỉnh giảm 12 lần

Khi giá xăng dầu thế giới giảm, nghĩa là đầu vào giảm, thì về nguyên tắc giá bán trong nước phải giảm theo, đó là xu thế tất yếu. Tôi cho rằng chúng ta chưa thể vội mừng vì tiết kiệm được tỷ đô tiền nhập khẩu xăng dầu bởi liệu số tiền tiết kiệm đó có được đưa vào quỹ bình ổn giá hay không để sau này nếu giá xăng dầu thế giới tăng thì chúng ta sẽ dùng số tiền đó để bù đắp? Nếu số tiền tiết kiệm đó được coi như một khoản dự phòng để khi giá xăng dầu thế giới tăng, chúng ta hạn chế tăng giá trong nước thì nó sẽ khác với câu chuyện khoản tiền đó coi như một phần lợi nhuận của doanh nghiệp.

Chính vì thế cần phải minh bạch khoản tiền này thuộc về ai và là của ai? Nhà nước không phải bỏ tiền ra để mua xăng dầu bán cho dân mà là doanh nghiệp, dù đó là doanh nghiệp nhà nước, họ chính là người hạch toán kinh doanh để xác định phần chênh lệch. Số tiền hơn 1 tỷ USD này không nộp vào ngân sách và cũng không trở thành khoản tiền của toàn dân để dự phòng cho nên người mừng không phải là dân mà là doanh nghiệp.

Người ta so sánh đầu vào thực tế và mức đầu vào dự kiến để tính ra số tiền tiết kiệm được nhưng về mặt kinh doanh, quyền lợi xã hội thì phải so sánh giữa mức giảm đầu vào với mức giảm đầu ra.

Ví dụ: Nếu dự kiến mức đầu vào là A, giờ là A-, mức đầu ra là A + lợi nhuận, nhưng nếu phần A + lợi nhuận giữ nguyên hoặc giảm không đáng kể thì rõ ràng doanh nghiệp có cơ hội lãi cao do đầu vào giảm mà đầu ra không giảm tương ứng. Cái này người ta gọi là "tiết kiệm" nhưng tôi cho rằng nên gọi là "lợi nhuận siêu ngạch" thì đúng hơn. Nó là lợi nhuận của các doanh nghiệp có khả năng chi phối độc quyền.

Ở đây không thể sử dụng từ "tiết kiệm". Đã là doanh nghiệp thì phải chấp nhận nguyên tắc của thị trường: đầu vào giảm thì đầu ra cũng phải giảm để đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng. Số tiền "tiết kiệm" này không phải là số tiền dược cho vào con heo đất của nhân dân mà cho vào hầu bao của nhà kinh doanh. Do đó, một lần nữa, tôi cho rằng chúng ta không thể hả hê và vui mừng vì tiết kiệm được tỷ đô tiền nhập khẩu xăng dầu trong khi người dân vẫn phải mua xăng dầu với giá cao hoặc giảm không đáng kể so với thực tế của thị trường thế giới.

Câu hỏi đặt ra là: số tiền "tiết kiệm" đó đi về đâu, dưới góc đô kinh doanh nó gọi là gì? Nếu gọi là lợi nhuận thì đây là lợi nhuận của sự độc quyền vì doanh nghiệp đã không giảm giá bán tương ứng với giảm giá đầu vào. Nếu sử dụng đúng là tiền "tiết kiệm", vậy số tiền này ai quản lý và được sử dụng ra sao? Đó là những câu hỏi cần giải mã để gọi đúng tên số tiền này.

PV: - Trong khi đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, kết thúc quý III/2015, đơn vị này đạt 565 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 16% so với quý III/2014. Trong khi số tiền nhập khẩu xăng dầu tiết kiệm được cả tỷ USD mà lợi nhuận của Petrolimex chỉ đạt 565 tỷ đồng liệu có hợp lý không, thưa ông?

Thứ Tư, 23/12/2015 10:23

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện