Nga công bố hồ sơ mới Hệ thống phòng không Việt Nam

(Bình luận quân sự) - Chúng tôi xin tiếp tục chuyển tới bạn đọc loạt bài của chuyên gia quân sự Nga Xergey Linnhik về Bộ đội phòng không Việt Nam.

Từ sau tháng 4/1975, trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam và chiến tranh trên đất Căm puchia, Bộ đội phòng không Việt Nam gần như không tham chiến. Bộ đội tình nguyện Việt Nam tại Căm pu chia chỉ sử dụng các tổ hợp tên lửa phòng không vác vai trong các trận đánh gần biên giới Cămuchia- Thái Lan.

Nga công bố hồ sơ mới Hệ thống phòng không Việt Nam

Hệ thống phòng không Việt Nam-Ngày đầu chống Mỹ

Phòng không Việt Nam-đấu sức và đấu trí với Không quân Mỹ

Năm 1978, Liên Xô và CHXHCNVN ký Hiệp ước về hỗ trợ quân sự lẫn nhau và một loạt các thỏa thuận khác xác định các mối quan hệ quốc phòng và chính trị- kinh tế giữa hai bên.

Bắt đầu từ từ tháng 1/1979, trên khu vực biên giới Trung-Việt đã bắt đầu xảy ra hàng loạt các cuộc đụng độ vũ trang. Sáng sớm ngày 17/2/1979, sau các đợt pháo bắn chuẩn bị, một lực lượng lớn gồm 250.000 người của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đã bắt đầu vượt biên giới tấn công Việt Nam.

Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, nhiệm vụ che “ô” phòng không cho các đơn vị bộ đội Việt Nam đang chiến đấu được giao cho 6 trung đoàn tên lửa phòng không và pháo phòng không.

Quy mô sử dụng không quân trong cuộc chiến tranh này tương đối hạn chế. Phía Việt Nam đưa vào trận các tiêm kích MiG-21 và MiG-17, cả một số máy bay chiến lợi phẩm F-5Е Tiger II, máy bay cường kích phản lực hạng nhẹ A-37 Dragonfly và máy bay lên thẳng UH-1 Iroquois.

Về phần mình, Trung Quốc huy động các máy F-6 (có lẽ là J-6- ND) để hỗ trợ các đơn vị mặt đất đánh nhau với Quân Việt Nam ở các khu vực ngay cạnh biên giới, các phi công Trung Quốc đã không bay vào sâu trong lãnh thổ Việt Nam vì sợ lực lượng phòng không mạnh và dày dạn kinh nghiệm của Việt Nam.

Về phía Xô Viết, - ngay sau khi chiến tranh biên giới Trung- Việt bùng nổ, Liên Xô đã dành cho đồng minh của mình những hỗ trợ quân sự- kỹ thuật và chính trị rất đáng kể.

Cụ thể, Bộ đội phòng không lục quân Việt Nam được bổ sung khẩn cấp 400 tổ hợp tên lửa phòng không vác vai “Strela-2M”, 30 tổ hợp phòng không tự hành ZSU-23-4 “Shilka” và 50 máy bay tiêm kích MiG-21bis. Trong thời gian diễn ra xung đột, các tàu vận tải Liên Xô và các nước XHCN khác liên tục cập cảng Hải Phòng để dỡ hàng quân sự cho Việt Nam.

Cùng thời gian đó, Liên Xô ra lệnh báo động chiến đấu các sư đoàn đóng quân ở Mông Cổ, Ngoại Baikal và Viễn Đông, điều tới Việt Nam một đội tàu chiến và trên thực tế đã ra tối hậu thư cho Trung Quốc. Ngày 6/3 (1979) giới lãnh đạo Trung Quốc tuyên bố rút quân khỏi Việt Nam.

Sau khi Trung Quốc rút quân, tình hình ở biên giới vẫn hết sức căng thẳng trong suốt thập kỷ sau đó. Trên thực tế, đến tận đầu những năm 90 ở khu vực này vẫn thường xuyên xảy ra các cuộc đụng độ.

 Trong bối cảnh đó, để vô hiệu hóa ưu thế tuyệt đối của PLA về quân số trong một cuộc xung đột quân sự mới có thể xảy ra, Liên Xô tiếp tục viện trợ quân sự quy mô lớn cho Việt Nam- chuyển giao cho nước này các loại vũ khí hiện đại. Bộ đội phòng không Việt Nam cũng được bố sung một khối lượng lớn vũ khí- khí tài.

Song song với việc tiếp tục giữ lại một số lượng lớn pháo và các tổ hợp phòng không tự hành, hiện đại hóa các tổ hợp SA-75M đang có, Bộ đội phòng không Việt Nam cũng tiếp nhận và đưa vào khai thác các tổ hợp tên lửa phòng không tầm trung SA-75M/M3 “Volga” và tổ hợp tên lửa phòng không tầm thấp S-125M/M1 “Pechora”.

Nga cong bo ho so moi He thong phong khong Viet Nam

Theo các số liệu từ các nguồn công khai, trong giai đoạn từ năm 1979 đến 1982, Việt Nam đã tiếp nhận 14 tổ hợp tên lửa phòng không S-75M “Volga” và 526 quả tên lửa V-755 (B-755). Từ năm 1984 đến năm 1987, Liên Xô chuyển giao tiếp 14 biến thể tổ hợp tên lửa phòng không hiện đại hơn là S-75M3 cùng 866 quả đạn V-759 (B-759).

Bộ đội phòng không Việt Nam cũng được trang bị tổng cộng 40 tổ hợp tên lửa và 1.788 quả tên lửa V-601 PD (В-601ПД) tầm thấp S-125 “Pẹchora” tất cả các biến thể cùng trong giai đoạn nói trên.

Nga cong bo ho so moi He thong phong khong Viet Nam
Xe vận chuyển- nạp đạn PR-14M (ПР-14М) của tổ hợp tên lửa phòng không Việt Nam S-125M

Gần như đồng thời với những đợt chuyển giao các tổ hợp tên lửa phòng không hiện đại, tại 2 nhà máy sửa chữa tại Hà Nội do Liên Xô giúp xây dựng, các chuyên gia Xô Viết đã trực tiếp sang giúp Việt Nam tiến hành sửa chữa, khôi phục và hiện đại hóa các tên lửa đã lạc hậu SA- 75M ‘Dvina” và radar P-12 chưa sử dụng trong đợt đánh trả chiến dịch không kích Linebacker II của Không quân Mỹ.

 Tuy nhiên, do tất cả các tổ hợp dải tần 10 cm trong trang bị của các đơn vị Bộ đội phòng không Liên Xô đã được thanh lý từ giữa những năm 70 nên các tổ hợp này chỉ còn trực chiến tại Việt Nam hình như đến đầu những năm 80.

Đến thời điểm hiện tại, chúng ta chỉ còn có thể thấy các tổ hợp tên lửa phòng không SA-75M và tên lửa V-750V “công huân” thế hệ đầu tham gia đánh trả các cuộc tập kích đường không của Không quân Mỹ trong các bảo tàng.

Nga cong bo ho so moi He thong phong khong Viet Nam
Tên lửa V-750V trên tổ hợp phóng SM-90 tại bảo tàng phòng không- không quân tại Hà Nội

Cùng với các tổ hợp tên lửa phòng không S-75M và S-125M, các đơn vị kỹ thuật Việt Nam cũng tiếp nhận radar quan sát dải sóng mét P-14 với cự ly phát hiện mục tiêu trên không ở độ cao lớn đến 350km và radar cơ động P-18 với cự ly phát hiện mục tiêu đến 200km.

Để đảm bảo cho hoạt động tác chiến của tổ hợp S-125M/M1, trong các năm 70 và 80 Liên Xô cung cấp cho Việt Nam các radar cơ động P-19 có chức năng phát hiện các mục tiêu bay thấp ở cự ly đến 160km.

Thứ Tư, 05/09/2018 07:10

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện