Chiếc xe đạp làm nên điều kỳ diệu trên đường Trường Sơn

(Giáo dục quốc phòng) - Đường Trường Sơn là chìa khóa thành công của Việt Nam trong cuộc chiến tranh chống Mỹ. Việc mở ra tuyến đường này mang ý nghĩa lịch sử to lớn.

"Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”

Thiếu tướng TS Nguyễn Hoàng Nhiên - Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam cho biết, cách đây 60 năm, trước đòi hỏi của thực tiễn lịch sử, đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh đã ra đời, từng bước được xây dựng, phát triển, góp phần đặc biệt quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Trên thực tế, đường Trường Sơn xuất hiện từ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tuy nhiên đó chỉ là những con đường mòn nhỏ hẹp, hình thức vận chuyển chủ yếu là gùi thồ đơn giản.

Sang thời kỳ chống đế quốc Mỹ xâm lược, trước yêu cầu ngày càng cao của tiền tuyến miền Nam, nếu chỉ dựa vào những con đường mòn nhỏ hẹp như vậy thì không thể vận chuyển đủ và kịp thời nhân lực, vật lực cho quân và dân miền nam đánh Mỹ; cho nên, việc khai thông, mở rộng hệ thống đường mòn Trường Sơn thật sự cấp thiết.

Chiéc xe dạp làm nen dièu kỳ diẹu tren duòng Truòng Son
Một đoạn đường Trường Sơn.

Năm 1959, Bộ Chính trị Trung ương Đảng quyết định thành lập Đoàn 559, xây dựng tuyến chi viện chiến lược - đường Trường Sơn trên bộ và trên biển. Vai trò của đường Trường Sơn được Bộ Chính trị và Tổng Quân ủy khẳng định là: “Con đường chi viện miền Nam, cho bạn là cơ bản nhất, chủ yếu nhất, có ý nghĩa chiến lược vô cùng quan trọng trước mắt và lâu dài”.

Đi vào hoạt động, Đoàn 559 chọn khe Hó - Quảng Trị nằm giữa một thung lũng ở tây nam Vĩnh Linh là địa điểm xuất phát để tiến vào Trường Sơn “soi đường”, lập trạm.

Theo Dân trí, một trong những chiến sĩ thường xuyên chở hàng qua Khe Hó trong những năm kháng chiến chống Mỹ là ông Võ Văn Hỉnh – Chủ tịch cựu TNXP cụm miền Tây huyện Vĩnh Linh. Ông Hỉnh vẫn nhớ chi tiết từng vị trí tại nơi mà ông và đồng đội vượt qua khó khăn để vận chuyển hàng hóa, luồn rừng sâu ra chiến trường.

Ông Hỉnh cho biết, thời điểm đó việc mở đường rất thô sơ, vận chuyển hàng hóa, vũ khí với phương châm “đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”, con đường bí mật luồn giữa rừng sâu. Do đó, mọi điều kiện ăn uống, vận chuyển hàng hóa, hoạt động đều khá vất vả.

Nhưng với tinh thần yêu nước, quyết tâm giải phóng dân tộc nên cán bộ chiến sĩ đoàn 559 lúc đó, quân và dân Vĩnh Linh và lực lượng TNXP, dân công hỏa tuyến luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ, vận chuyển lương thực, vũ khí vào miền Nam phục vụ công cuộc giải phóng dân tộc.

Trong điều kiện chiến tranh ác liệt, phải có quyết tâm lớn, quyết tâm đánh thắng giặc quân và dân ta mới làm nên huyền thoại đường Trường Sơn. Ông Hỉnh nói rằng: “Lúc đó, để hoàn thành nhiệm vụ đòi hỏi tinh thần quyết tâm giải phóng dân tộc, dù bất cứ giá nào, dẫu rừng sâu, suối sâu vẫn không quản ngại khó khăn để đưa hàng hóa, vũ khí vào miền Nam để có đủ lương thực, vũ khí đánh giặc”.

Ông Hồ So, người từng tham gia mở đường mòn Trường Sơn và vận chuyển hàng hóa nhớ lại: “Ngày trước, nơi đây là vùng núi rừng hiểm trở, chỉ có duy nhất bản người Vân Kiều sinh sống, người dân lấy tên Khe Hó đặt tên bản. Năm 1959, khi cán bộ cách mạng từ miền Bắc vào đây, dân bản Khe Hó lúc đó còn nghèo lắm. Nghe cán bộ nói, nơi đây được chọn làm điểm tập kết lương thực, vũ khí để đưa vào Nam đánh giặc, giải phóng đất nước nên dân bản Khe Hó rủ nhau đi gùi hàng, đào hầm hào, công sự, mở đường giúp bộ đội. Bởi ai cũng có niềm tin, một lòng theo Đảng và Bác Hồ.

“Những ngày đầu phát cây mở đường dưới mưa bom, bão đạn của địch, có nhiều bộ đội và dân công bị thương và hy sinh lắm”, giọng già So chùng xuống.

Chiéc xe dạp làm nen dièu kỳ diẹu tren duòng Truòng Son
Một xe đạp thồ có thể chở tới 420kg hàng hóa.

Người lập kỷ lục cõng 55 tấn hàng đi 41.000km

Ngày ấy, các chiến sĩ vận chuyển hàng luôn thi đua để phá kỷ lục của nhau. Tờ Pháp luật Việt Nam dẫn lời ông Ông Nguyễn Viết Sinh – có lẽ là nhân vật minh họa rõ nhất quyết tâm của người tải hàng với mỗi lần gùi được 45 – 50 kí lô. Trong vòng bốn năm với 1.089 ngày làm việc, ông đã mang được hơn 55 tấn hàng trên lưng đi qua chặng đường có tổng chiều dài 41.025 cây số. – tương đương với đi một vòng quanh trái đất theo đường xích đạo và mang theo một lượng hàng bằng trọng lượng cơ thể. Với thành tích ấy, ông Sinh được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Còn Nguyễn Điều, người thồ thồ hàng trung bình mỗi chuyến từ 100 đến 150 cân, và lập kỷ lục 420 cân vào năm 1964 trên đường Trường Sơn.

Ông Điều chia sẻ, phương tiện để vận chuyển hàng những ngày đầu mới mở đường chủ yếu bằng xe đạp. Với khối lượng hàng hóa lớn nhưng các chiến sĩ vẫn hoàn thành. Loại xe này được thiết kế để có thể tận dụng mọi không gian vào việc thồ hàng. Hàng được chất trên tay lái, trên khung và yên.

Việc điều khiển được thực hiện thông qua hai thanh gỗ được khéo léo lắp vào xe. Một thanh làm phần nối dài của tay lái, do tay lái của xe đã bị hàng che khuất; thanh này nằm cùng phía với người điều khiển.

Cách thức ấy cho phép người ta điều khiển xe khá dễ. Thanh thứ hai được lắp cùng phía với thanh thứ nhất nhưng lại nằm phía đuôi xe, ngay sau yên. Cách bố trí này giúp người ta có thể điều chỉnh lô hàng và có thể kéo xe dễ dàng.

Rất dễ thấy là săm lốp xe trong điều kiện như thế sẽ chẳng chịu đựng được lâu. Khi săm bị hư, người ta lấy giẻ rách buộc vào xung quanh vành xe.

Chính vì thế mà một nhật ký lịch sử đã viết: “Dưới đôi bàn tay của chiến sĩ vận tải, những chiếc xe đạp đã làm nên điều kỳ diệu”.

Ngọc Hưng (Tổng hợp)

Chủ Nhật, 19/05/2019 07:44

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện