Báo Nga phân tích thực lực Quân đội Trung Quốc

(Lực lượng vũ trang) - Xin giới thiệu bài viết của chuyên gia Nga Ryabob Kirill cung cấp một số thông tin về Quân đội Trung Quốc trong mấy thập kỷ vừa qua.

Bài đăng trên “Bình luận quân sự và một số báo Nga khác đúng ngày 19/01/2021.Bài khá dài, mong bạn đọc thông cảm.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Đội hình duyệt binh của các tổ hợp tên lửa “Dongfeng-26” (“Đông Phong-26”). Sự phát triển của lực lượng tên lửa PLA là nổi bật nhất. Ảnh Globalsecurity.org

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA) là một trong những lực lượng vũ trang có quy mô lớn nhất, phát triển với tốc độ nhanh nhất và mạnh nhất trên thế giới.

PLA có một số lợi thế quan trọng so với các quân đội khác - nhưng không phải là không có những điểm yếu. Để giải quyết các vấn đề cấp bách đặt ra, nhiều biện pháp khác nhau đang được PLA áp dụng, còn hiệu quả của những biện pháp này đến đâu- sẽ được thể hiện đầy đủ trong tương lai.

Các chỉ số và kế hoạch

Trong những thập kỷ gần đây, Trung Quốc giành sự ưu tiên đặc biệt cho việc phát triển và xây dựng quân đội của mình và những nỗ lực đó đã đem lại một số kết quả.

Vào thời điểm hiện tại, PLA được coi là một trong những quân đội mạnh nhất thế giới. Cụ thể, trong bảng xếp hạng về tiềm lực quân sự của Global Firepower, trong nhiều năm liền Trung Quốc đứng ở vị trí thứ 3, chỉ sau Mỹ và Nga.

Cách đây mấy năm, Bắc Kinh đã triển khai một chương trình hiện đại hóa PLA quy mô lớn và dài hạn tác động trực tiếp đến tất cả các khía cạnh chủ yếu của việc xây dựng quân đội.

Mọi nội dung công việc trong khuôn khổ chương trình này sẽ tiếp tục được thực hiện cho đến đầu những năm 30 và được kỳ vọng là ​​sẽ giúp làm gia tăng đáng kể khả năng chiến đấu của PLA.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Xe tăng chủ lực "Type 96B"- một trong những xe chiến đấu chủ lực nòng cốt của Lục quân PLA. Ảnh: Vitaly V. Kuzmin, Vitalykuzmin.net

Trong tương lai, Bắc Kinh dự kiến ​​sẽ khởi động một chương trình mới tương tự với tầm nhìn cho vài thập kỷ. Đến giữa thế kỷ XXI, mục tiêu đặt ra là PLA phải đứng ở những vị trí dẫn đầu thế giới.

Cụ thể, ngay từ bay giờ, giới lãnh đạo Trung Quốc đã nói về sự cần thiết phải đảm bảo được sự cân bằng (của PLA) với Các Lực lượng Vũ trang Mỹ - trong mọi lĩnh vực, kể cả những lĩnh vực phức tạp và tiên tiến nhất.

Các điểm mạnh

Lợi thế truyền thống chủ yếu của PLA từ trước đến nay vẫn là lợi thế quân số. Tổng quân số PLA luôn ở mức 2-2,2 triệu người. Nguồn lực dự bị, về lý thuyết, có thể huy động được hơn 600 triệu người.

Như vậy, xét theo tiêu chí nguồn nhân lực, Trung Quốc không có đối thủ. Chỉ Ấn Độ mới có thể cạnh tranh với Trung Quốc theo tiêu chí này, nhưng các chỉ số tương tự (quân số) của Quân đội Ấn Độ thấp hơn so với PLA.

Lực lượng Hạt nhân Chiến lược góp phần quyết định vào việc đảm bảo an ninh quốc gia. Tính đến thời điểm hiện tại, Trung Quốc đã xây dựng được bộ ba hạt nhân với một loạt các tổ hợp tên lửa và tổ hợp hàng không (máy bay) thuộc các lớp khác nhau.

Với những vũ khí như vậy, PLA có thể kiểm soát một phần lớn khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và các khu vực xa hơn. Trong khu vực chịu trách nhiệm của Lực lượng hạt nhân chiến lược PLA có cả các mục tiêu quan trọng của đối phương tiềm năng – tức Mỹ và các đồng minh của Mỹ.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Xe tăng "hạng nhẹ" "Type 15" được thiết kế để hoạt động ở các khu vực rừng núi. Ảnh Bmpd.livejournal.com

Lục quân PLA có quy mô lớn và khá hiện đại. Trong trang bị Lục quân có hơn 3.200 xe tăng và khoảng 35.000 xe bọc thép các lớp khác nhau. Tổng số pháo và pháo phản lực ít nhất là 5.500 đơn vị (tính).

Như đã biết, hiệu quả chiến đấu cao hay không không chỉ do quân số, mà còn là vấn đề mức độ trang bị vũ khí- phương tiện kỹ thuật quân sự của bộ đội.

Trung Quốc đang ráo riết chế tạo các mẫu vũ khí hiện đại có các tính năng kỹ-chiến thuật gần đạt ngưỡng các tính năng kỹ- chiến thuật của các mẫu tương tự được sản xuất tại các nước phát triển hàng đầu để đưa vào trang bị cho Lục quân.

Ngoài ra, nước này cũng tự chế tạo các mẫu chuyên dụng để sử dụng trong các điều kiện đặc biệt.

Tính đến thời điểm hiện tại, Hải quân PLA đã đứng đầu thế giới tính theo tiêu chí số lượng tàu chiến. Trong trang bị của Hải quân PLA có khoảng 350 tàu, trong đó có trên 130-140 tàu nổi các lớp chính.

Trung Quốc đang trong quá trình tự làm chủ công nghệ đóng tàu sân bay, còn các tàu thuộc các lớp khác thì đang được đóng với số lượng khá lớn và với thời gian rút ngắn.

Nhờ vậy, PLA có thể tăng cường sự hiện diện của Hải quân trên các vùng biển gần và xây dựng các kế hoạch hoạt động ở các vùng biển xa.

Không quân PLA cũng có những ưu thế liên quan đến số lượng. Không quân PLA có hơn 3.200 máy bay các loại. Khoảng gần một nửa số trong số đó là các máy bay của Không quân chiến thuật.

Không quân Trung Quốc đang được tiếp tục trang bị các mẫu máy bay hiện đại tự thiết kế và mua của nước ngoài; đã bắt đầu bàn giao các máy bay tiêm kích thế hệ 5 mới nhất.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Tàu ngầm chiến lược mang tên lửa dự án 094. Ảnh News.usni.org

Nhiệm vụ tái trang bị và hiện đại hóa CLLVT được một nền công nghiệp quốc phòng phát triển của Trung Quốc đảm bảo.

Trong những thập kỷ qua, nhờ những nỗ lực bản thân và sự giúp đỡ của một số quốc gia hữu hảo, Trung Quốc đã có thể xây dựng được một tổ hợp công nghiệp - quốc phòng mạnh, hoạt động trên tất cả các hướng (sản xuất vũ khí) chính.

Đồng thời, Trung Quốc cũng đã giảm bớt được sự phụ thuộc vào các mặt hàng (quân sự) nhập khẩu và tăng thị phần của mình trên thị trường vũ khí quốc tế.

Các vấn đề và các giải pháp khắc phục

Cho dù đã có sự phát triển nhanh chóng trong những thập kỷ gần đây, Lực lượng Kiềm chế Hạt nhân Chiến lược của PLA vẫn còn tụt hậu xa so với lực lượng hạt nhân của các nước phát triển khác cả về số lượng lẫn chất lượng.

Tuy đã có những tiến bộ đáng kể trong lĩnh vực chế tạo các tổ hợp tên lửa mặt đất, nhưng các thành tố khác còn lại của bộ ba hạt nhân chưa thể “tự hào” về những thành công tương tự.

Cụ thể, trong trang bị của thành tố hải quân trong (bộ ba) Lực lượng Hạt nhân Chiến lược cho đến nay mới chỉ có 6 tàu ngầm “Type 094” mang tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.

Lực lượng nòng cốt của thành tố không quân vẫn chủ yếu là các máy bay ném bom dòng H-6. Bất chấp việc đã nhiều lần được hiện đại hóa, kiểu máy bay này đã lạc hậu từ lâu và không thể tham gia đầy đủ vào việc thực hiện nhiệm vụ răn đe hạt nhân.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Tàu hộ vệ “Hengshui" dự án "054A" - đại diện tiêu biểu cho ngành công nghiệp đóng tàu Trung Quốc hiện đại. Ảnh: US Navy

Để khắc phục tình trạng này, nhiều biện pháp đang được Trung Quốc triển khai. Đã bắt đầu thực hiện dự án đóng các tàu ngầm hiện đại “Type 096” có khả năng mang ICBM.

Ngoài ra, cũng đang thiết kế kiểu máy bay ném bom chiến lược mới về nguyên tắc H-20 với một số tính năng kỹ chiến thuật mới quan trọng.

Song song với những nội dung công việc trên, đang tiếp tục phát triển thành tố mặt đất của Lực lượng Hạt nhân Chiến lược, - hiện đang đưa vào trang bị các tổ hợp mới nhiều lớp khác nhau.

Khó khăn chủ yếu của Lục quân PLA là “lượng không thể biến thành chất”. Quân số đông dẫn đến phát sinh nhiều hạn chế đối với việc hiện đại hóa và tái trang bị cho bộ đội.

Cụ thể, vì những lý do như vậy nên một số lượng rất lớn xe tăng và mẫu xe khác đã lạc hậu từ rất lâu nhưng đến giờ vẫn còn nằm trong trang bị. Số lượng và chủng loại quá nhiều sẽ làm rối loạn quá trình quy chuẩn hóa và làm, tăng đáng kể chi phí bảo dưỡng- duy trì tình trạng kỹ thuật cho phương tiện của các đơn vị.

Theo những dữ liệu đã biết, Trung Quốc hiện vẫn chưa tìm ra giải pháp triệt để nào để giải quyết vấn đề này.

PLA đặt hàng mua các phương tiện vật chất- kỹ thuật mới để thay thế những phương tiện đã lạc hậu, tuy nhiên, giải pháp thay thế mẫu cũ bằng mẫu mới theo nguyên tắc “một đổi một” là không khả thi do giá các mẫu vũ khí- khí tài) mới, hiện đại quá cao.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Máy bay ném bom H-6K, biến thể mới nhất của một kiểu máy bay đã quá lạc hậu . Ảnh Wikimedia Commons.

Trong chương trình hiện đại hóa PLA đang được thực hiện, giới lãnh đạo Trung Quốc dành sự ưu tiên đặc biệt cho phát triển Hải quân. Hải quân đang được nhận tất cả những nguồn lực cần thiết để nhanh chóng khắc phục rất nhiều nhược điểm và để nhận được những kết quả kỷ lục.

Đồng thời, những kỷ lục như vậy cũng rất “đặc sắc Trung Hoa”. Số lượng tàu tăng nhanh, nhưng những tàu đóng mới chủ yếu lại là các tàu cỡ nhỏ và công nghệ không quá phức tạp.

Cụ thể, đã đưa vào trang bị hơn 60 tàu hộ vệ “Type 056 (A)”- nhưng những tàu này chỉ có lượng giãn nước 1.500 tấn và mang theo một số lượng vũ khí rất hạn chế.

Các tàu cỡ lớn hơn và mạnh hơn, như khinh hạm “Type 054A” hoặc khu trục “Type 052D”, được đóng với số lượng ít hơn rất nhiều. Tuy vậy, tiến độ đóng và đưa vào khai thác các tàu như hiện nay là phù hợp với những tính toán của Bộ Tư lệnh PLA và tình hình, rất nhiều khả năng, sẽ không sớm thay đổi.

Không quân PLA cũng đang phải đối mặt với những vấn đề tương tự như Lục quân. Dù có quy mô rất lớn và quân số đông, quân chủng này không thể tự hào là đã có những mẫu (máy bay, phương tiện kỹ thật) hiện đại, tiên tiến.

Ngoài ra, trong trang bị bị đang có nhiều kiểu máy bay cùng một lớp với những khác biệt rất lớn cả về tính năng kỹ- chiến thuật lẫn các đặc điểm khai thác- bảo dưỡng kỹ thuật.

Bao Nga phan tich thuc luc Quan doi Trung Quoc
Máy bay tiêm kích thế hệ 5 J-20. Ảnh Wikimedia Commons
  

Tuy vậy, các biện pháp khắc phục cần thiết đang được thực hiện. Cụ thể, đang thiết kế và chế tạo các máy bay tiêm kích thế hệ "4+" và "5", chế tạo các máy bay ném bom, máy bay vận tải mới và một số mẫu máy bay phục vụ cho các mục đích khác nhau.

Trong tương lai, những biện pháp này có thể có những tác động đáng kể đến tiềm lực của Không quân PLA. Nhưng đồng thời, cũng phải thấy rằng các mẫu máy bay mới sẽ không giúp Không quân PLA thoát khỏi sự “đa đạng thái quá” về chủng loại và duy trì được số lượng máy bay ở mức cần thiết.

Trước thềm tương lai

Những kết quả phát triển của PLA trong các thập kỷ gần đây là khá rõ ràng. Trung Quốc đã xây dựng được không chỉ là một quân đội lớn mà còn là một quân đội mạnh với tất cả các cơ cấu và khả năng cần thiết.

Tuy nhiên, cần phải thấy rằng trong tình trạng hiện tại, Quân đội Trung Quốc đang đối mặt với những vấn đề phức tạp hiển hiện trong nhiều lĩnh vực- và những vấn đề này đang hạn chế tiềm năng phát triển của PLA.

Giới lãnh đạo Trung Quốc đang tích cực đấu tranh với những hạn chế này và đã thu được một số kết quả tích cực, mặc dù không phải mọi thứ đều có thể được khắc phục triệt để và đúng lúc.

PLA hiện đại có khả năng thực hiện nhiệm vụ răn đe chiến lược, đánh trả các cuộc tấn công xâm lược của nước ngoài hoặc giành giật các lợi ích bằng sức mạnh quân sự. Trong tương lai, Bắc Kinh lên kế hoạch tăng cường tiềm lực, để đạt được thế cân bằng với các quốc gia hàng đầu.

Liệu Quân đội Trung Quốc có thể hoàn thành các kế hoạch này đúng hạn hay không- không một ai biết. Tuy vậy, có thể thấy rõ ràng một điều là Trung Quốc sẽ giành mọi nỗ lực để thực hiện những mục tiêu này, và danh sách những ưu thế và nhược điểm của PLA cũng sẽ dần thay đổi.

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Thứ Năm, 21/01/2021 07:01

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện