Cặp vợ chồng tình báo huyền thoại của Liên Xô

(Hồ sơ) - Cách đây không lâu, ngày 10/2/2017, chúng tôi giới thiệu với bạn đọc sỹ quan tình báo huyền thoại Xô Viết Aleksey Nhikolaievich Bochian nhân dịp ông tròn 100 tuổi.

Để tiếp tục mảng đề tài này, nhân kỷ niệm lần thứ 105 ngày sinh của nữ sỹ quan tình báo Liên Xô Elizaveta Mukasey (29/3/1912 -29/3/2017), xin giới thiệu một số thông tin đã được giải mật về vợ chồng bà.

Cap vo chong tinh bao huyen thoai cua Lien Xo
Mikhail Mukasey và Elizaveta Mukasey / YouTube.com / kênh truyền hình ОНТ

Có một định đề làm cơ sở cho mọi hoạt động của tất cả các cơ quan tình báo trên thế giới: “Cán bộ tình báo thành công nhất là người mà không một ai có thể biết chút gì về công việc của họ”.

Richard Sorge, Rudolf Abel, Konnon Molodoy - tên tuổi của các nhà tình báo Xô Viết đó trở nên nổi tiếng bời vì hoạt động của họ, rất tiếc, lại kết thúc bằng sự đổ vỡ (bị lộ, bị bắt). Còn tên tuổi các đồng nghiệp của họ, - những người may mắn đi qua được lưỡi dao Thần Chết, vẫn sẽ được giữ bí mật trong rất nhiều thập kỷ nữa.

Còn họ Mukasey nổi tiếng toàn Liên Xô lại nhờ nhà quay phim lỗi lạc Anatoli Mukasey với nhiều bộ phim rất được mến mộ.

Khi đã trở nên nổi tiếng, Anatoli Mikhailovich (Mukasey) mỗi khi trả lời phỏng vấn thường rất vui lòng chia sẻ về người vợ của mình – nữ diễn viên và đạo diễn tên tuổi Svetlana Druzinina. Nhưng khi được hỏi về cha mẹ, anh lại rất kiệm lời.

Nhưng có một lần Anatoli Mukasey đã làm cho phóng viên phỏng vấn anh sửng sốt khi tâm sự rằng: “Cha mẹ tôi là những cán bộ tình báo bất hợp pháp” (cán bộ tình báo bất hợp pháp –, xin nhắc lại: cán bộ tình báo hoạt động trên lãnh thổ nước ngoài sử dụng giấy tờ của nhân vật hư cấu hoặc của người khác – nói ngắn gọn – dưới cái tên giả). Đã đến lúc có thể tiết lộ được một điều gì đấy.

(Xin lưu ý: Anatoli Mukasey (con – nhà quay phim) và Mikhail Mukasey (cha – sỹ quan tình báo) là hai người khác nhau.

Số phận được quyết định trong phòng khám của bác sỹ nha khoa

Mikhail Mukasey và Elizaveta Mukasey (phụ nữ Nga khi lấy chồng đổi sang họ chồng) – đấy là những huyền thoại thực sự của Cơ quan Tình báo đối ngoại Xô Viết. Họ hoạt động bất hợp pháp ở nước ngoài hơn 20 năm.

Mikhail Mukasey sinh tháng 8/1907 tại làng Zamostie (Belarus hiện nay). Gia đình họ Mukasey là một gia đình có truyền thống làm nghề thợ rèn. Nhưng anh lại không mấy thích thú với công việc này.

Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Mikhail đến Leningrad, xin vào làm việc tại nhà máy đóng tàu Baltic. Đồng thời theo học ở khoa công nhân (kiểu như trường bổ túc công nông trước đây ở ta), tích cực tham gia vào các công tác xã hội, và đến năm 1929 thì gia nhập Đảng CS Liên Xô (hồi ấy là Đảng Bolshevich toàn Nga).

Sau đó, Mikhail vào học tại Trường Đại học tổng hợp Leningrad, và tại đây các giáo viên đã phát hiện được là con trai của gia đình thợ rèn làng quê lại có một năng khiếu đặc biệt về ngoại ngữ. Mikhail được biệt phái đến học tại Trường Đại học các ngôn ngữ Phương Đông và theo học chuyên ngành tiếng Bengal (Tiếng Bengal, - ngôn ngữ Ấn-Arya được sử dụng nhiều tại Nam Á) và tiếng Anh.

Một lần khi đang xếp hàng chờ đến lượt khám tại phòng khám của bác sỹ nha khoa, Mikhail chú ý đến một cô gái trẻ rất dễ thương và quyết định làm quen. Người quen mới này tên là Liza (tên gọi thân mật của Elizaveta). Elizaveta Emelianova, quê ở thành phố Ufa (nay thuộc nước Cộng hòa tự trị Bashkiria – Nga) cũng đang học tại Khoa sinh vật Trường Đại học tổng hợp Leningrad.

Cuộc làm quen khi đang xếp hàng đã trở thành một cuộc gặp định mệnh – Mikhail và Elizaveta cưới nhau và sau đó đã cùng nhau sống và làm việc xa tổ quốc trong một khoảng thời gian rất dài.

Gấu con tặng Chaplin

Năm 1937, chàng sinh viên mới tốt nghiệp Trường đại học các ngoại ngữ Phương Đông Mikhail trở thành học viên Trường tình báo Hồng quân Liên Xô.

Năm 1939, Mikhail Mukasey được cử đi công tác tại Los Angeles – Mỹ với cương vị (bình phong) Phó lãnh sự Xô Viết. Cùng đi với anh có vợ Elizaveta, con gái Ella 4 tuổi và con trai Tolia (tức Anatoli Mukasey – nhà quay phim như đã nói ở phần đầu) lúc đó mới chưa đầy một tuổi.

Cap vo chong tinh bao huyen thoai cua Lien Xo
Mikhail và Elizaveta Mukasey cùng các con. Ảnh: YouTube.com / Kênh truyền hình ОНТ

Nhiệm vụ của Phó lãnh sự Mukasey – tổ chức tại Lãnh sự quán các buổi chiếu phim, hòa nhạc, dạ hội, tận dụng tối đa sự quan tâm rất lớn của người Mỹ đối với Liên Xô khi đó cho công việc.

“ Nhà ngoại giao” này cần phải làm quen với những người có ảnh hưởng lớn trong giới tính hoa nghệ thuật sáng tạo, và qua họ thu thập những thông tin mà tình báo Xô Viết quan tâm. Tuyệt đối không được tuyển mộ điệp viên – công việc công khai của sỹ quan tình báo dưới bình phong ngoại giao là kết thân với người đối thoại, làm cho họ trở nên cởi mở đến mức tối đa có thể để khai thác thông tin.

Trong số những người thân quen của Phó lãnh sự Mukasey, có cha đẻ của “Chuột Mickey” Walt Disney, các ngôi sao điện ảnh Mỹ Mary Pickford, Douglas Fairbnaks và rất nhiều người khác.

Nhà quay phim Anatoli Mukasey (con trai của Mikhail Mukasey) nhớ lại anh say mê điện ảnh chính là do chịu ảnh hướng của “chú Charlie”. “Chú Charlie” đó không phải là ai khác, mà chính là chú hề “Charlie Chaplin ” - một trong những người bạn thân thiết của gia đình Mukasey.

Thứ Tư, 05/04/2017 08:03


Báo Đất Việt trên Facebook
.
VOC


Sự Kiện