Sát hại tù binh Liên Xô trong cuộc chiến với Ba Lan?

(Hồ sơ) - Trong cuộc chiến lịch sử giữa Nga-Balan năm 1919-1921, các binh lính Nga bị bắt và bị đối xử vô nhân đạo tại các trại tập trung của Ba Lan?

Để rộng đường giúp bạn đọc hiểu thêm về cuộc chiến Liên Xô-Ba Lan (1919-1921) và sự kiện thảm sát rừng Katyn, Đất Việt giới thiệu tiếp bài viết đăng trên tờ Sputnik của Nga. Trọng tâm là sự kiện tù binh Nga bị bắt và đối xử vô nhân đạo tại các trại tập trung của Ba Lan.
 

Sat hai tu binh Lien Xo trong cuoc chien voi Ba Lan?
Cuộc chiến Nga- Ba Lan (1919-1921)

Mở đầu bài viết, Sputnik dẫn lời Đại sứ Nga Andreyev, rằng Ba Lan không muốn dư luận hiểu sâu một số giai đoạn lịch sử của Balan, bởi "bất lợi, giữa kín càng lâu càng tốt".

Trong đó có câu chuyện liên quan đến số phận hàng chục ngàn tù nhân Liên Xô trong chiến tranh Nga- Ba Lan diễn ra từ năm 1919 đến 1921. Nhiều tù binh bị chết vì đói, bệnh tật không được cứu chữa và bị tra tấn trong các trại tập trung ở Ba Lan.

Vào ngày 28/7/2000, công trình Đài tưởng niệm sĩ quan Ba Lan và thường dân Liên Xô bị giết hại bởi NKVD (Bộ Nội vụ Dân ủy) năm 1940 đã được xây dựng tại Nga, cách Smolensk  20 km, giữa làng Gnezdovo và Katyn, nơi từng xảy ra được báo chí phương Tây gọi là sự kiện rừng Katyn hay Vụ thảm sát rừng Katyn.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là "nổi của tảng băng chìm khổng lồ" về một cuộc chiến giữa Liên Xô và Ba Lan những năm đầu thế kỷ trước. Trái ngược với Liên Xô, Ba Lan không muốn có tượng đài này bởi nó liên quan đến số phận hàng chục ngàn tù binh Liên Xô chết thảm trong các nhà trại giam của Ba Lan.

Mọi việc bắt đầu từ chiến tranh?

Chiến tranh Nga-Ba Lan (1919-1921) diễn ra giữa nước Nga Xô Viết (Liên Xô) và Ba Lan từ năm 1919 đến 1921 trên lãnh thổ Ba Lan, Belarus, Latvia, Litva và Ukraina.

Nó được khơi ngòi ngay sau khi Ban Lan được trao trả độc lập. Năm 1772, Ba Lan muốn phục hồi biên giới bằng cách đánh chiếm và đô hộ một số vùng đất của người Belarus và Ukraina.

Được sự hậu thuẫn của Anh, Pháp, Mỹ, và sau đó là Đức để tiêu diệt nước Nga Xô viết, Ba Lan сho rằng trong khi cách mạng Nga lộn xộn là cơ hội lý tưởng Ba Lan chiếm Belarus và Ukraina, giúp Ba Lan vươn lên thành cường quốc ở châu Âu.

Về phần mình, chính quyền Xô Viết muốn khôi phục lãnh thổ thuộc Đế chế Nga trước Thế chiến  thứ nhất, vốn đã chịu mất nhiều phần đất do sự hỗn loạn của nội chiến và các cuộc tấn công của phương Tây.

Ngoài ra, Liên Xô còn ủng hộ việc thiết lập các nhà nước XHCN ở châu Âu. Sau cách mạng tháng 11 ở Đức (1918), Thỏa thuận hòa bình Brest giữa Liên Xô với Đế quốc Đức trở nên vô hiệu.

Với sự rút lui của quân Đức, Hồng Quân bắt đầu tiến mạnh về phía Tây nhằm thu hồi các vùng lãnh thổ bị Đế quốc Đức chiếm đóng trong Thế chiến I, từ đây cuộc chiến Nga-Ba Lan bùng nổ, khởi đầu bằng việc quân Ba Lan tấn công Nga, vượt sông Neman hồi tháng 3/1919.
  
Theo Sputnik, năm 1919, Ba Lan đã phát động chiến dịch quân sự đầy tham vọng nhằm chống  Nga.

"Đến đầu năm 1920, Liên Xô đã chiến thắng thù trong nhưng họ lại phải đối mặt với giặc ngoài ở phía tây biên giới, đó là đội quân Ba Lan do nguyên soái kiêm tư lệnh Jozef Piłsudski đứng đầu.

Piłsudski là một nhân vật đầy tham vọng và bí ẩn, muốn bành trướng biên giới, nơi từ năm 1772 Ba Lan tự xem là lãnh thổ của mình, và xa hơn, biến Ba Lan thành một cường quốc vĩ đại", Giáo sư Michael Jabara Carley, người Canada ở Đại học Montreal nêu khá rõ trong nghiên cứu mang tên Chính sách đối ngoại chống Bolshevik của Pháp: Khủng hoảng Ba Lan năm 1920.

Để thực hiện ý đồ này, Ba Lan đã lớn tiếng phê phán Tiệp Khắc và quyết chiến giành lại lãnh thổ với cả người Lithuania, lẫn Ukraine.

Theo giới sử học, đầu năm 1919 Piłsudski đã giành được những chiến thắng nhất định, nhất là khi người Bolshevik còn mải mê nội chiến.

Vào tháng Tư 1920, quân đội Ba Lan đã khởi động một cuộc tấn công quy mô, chiếm được Kiev (Ukraina) vào đầu thắng Năm. Ngay lập tức Hồng quân Liên Xô đã phản công, buộc Ba Lan phải rút khỏi Kiev, chạy về phía tây trong bối cảnh thất bại.

Sat hai tu binh Lien Xo trong cuoc chien voi Ba Lan?
Jozef Piłsudski, tư lệnh trưởng quân đội Ba Lan, người nuôi tham vọng muốn biến Ba Lan thành cường quốc vĩ đại

Để hỗ trợ Ba Lan, Pháp đổ hàng trăm triệu franc vào cho quốc gia này. Với nhân sách ước khoảng 350 triệu franc, Pháp đã đào tạo và trang bị cho khoảng 70.000-80.000 binh sĩ thuộc đội quân Jozef Haller, vốn đã được triển khai tại Ba Lan sau khi Thế chiến I.

Chính phủ Pháp còn gửi một phái đoàn quân sự lớn đến Ba Lan gồm 600 cố vấn cấp cao để giúp Ba Lan lấy lại tinh thần, nhằm tấn công vào Liên Xô. Ngày 18/3/1921, Hoà ước Riga đã được ký kết với sự tham dự của Ba Lan, Liên Xô (thay mặt cho cả Belarus và Ukraine).

Thể theo các điều ước, Ba Lan đã có được một lãnh thổ rộng hơn 200.000 km2 thuộc vùng phía tây Ukraine và tây Belarus. Điều đáng nói, chỉ có 15% cư dân sống địa phương tại hai  vùng lãnh thổ này là người Ba Lan.

Các vùng này sau đó đã được trả lại cho Liên Xô theo Hiệp ước Molotov-Ribbentrop, khi chính phủ Ba Lan ta và trốn khỏi đất nước hồi đầu tháng 9/1939 sau khi Phát xít Đức khơi mào Thế chiến II.

Thứ Tư, 08/02/2017 14:56


Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện