Báo Mỹ rụt rè chỉ cách Nga làm siêu cường

(Quan hệ quốc tế) - Nga đã trở nên ít hợp tác hơn và theo đuổi chính sách tự lực nhiều hơn, trừng phạt có thể khiến Nga phải trả giá bằng 6% GDP.

NI vạch vẽ những điểm không hoàn hảo của Nga

Tờ National Interest (NI) của Mỹ mới đây đăng bài phân tích đánh giá chính sách của Nga với nhận định Moscow luôn tìm cách củng cố vị thế cường quốc khi hợp tác với các nước khác. Theo NI, Nga tìm cách duy trì vị thế cường quốc bằng cách xây dựng một “pháo đài” tự lực và tăng cường quan hệ với Trung Quốc.

Trong bối cảnh hiện nay, NI cho rằng dịch COVID-19 có thể củng cố bản năng tự lực của Nga nhưng cảnh báo Nga có thể mất bản năng này nếu chống lại toàn cầu hóa hoặc phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc và rời xa phương Tây. Vấn đề mâu thuẫn được đặt ra là Nga không chú ý tới một số phương tiện để duy trì vị thế siêu cường mà họ theo đuổi.

Bao My rut re chi cach Nga lam sieu cuong
NI cảnh báo Nga có thể mất "bản năng" tự lực nếu chống toàn cầu hóa hoặc phụ thuộc Trung Quốc

Theo NI, bất chấp kinh tế đình trệ trong hơn một thập kỷ qua, Nga vẫn không thực hiện những cải cách để thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển. Tờ báo Mỹ cũng nhận định Nga đầu tư quá ít vào chăm sóc y tế, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Trong khi đó, dòng tiền từ Nga đổ vào các nước phương Tây khá nhiều.

NI nhấn mạnh “các cuộc phiêu lưu quân sự” của Nga ở Abkhazia, Nam Ossetia, Moldova, Syria và Ukraine đều gây nhiều hao tổn cho nền kinh tế Nga. Tờ báo này nhận định, giá dầu giảm mạnh gần đây và đại dịch COVID-19 có thể khiến nước Nga suy yếu hơn.

Sau khi nêu ra những vấn đề trên, NI thừa nhận Nga vẫn là một cường quốc. Nước Nga rộng lớn kết nối với 2 trong số các nền kinh tế lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU). Nga là nhà sản xuất khí đốt tự nhiên lớn thứ hai trên thế giới và sản xuất 1/3 sản lượng dầu mỏ toàn cầu. Nga là một siêu cường vũ khí hạt nhân và có lực lượng lao động có học thức.

Về vai trò quốc tế, NI cho biết Nga đã giúp đàm phán thỏa thuận năm 2015 nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran. Năm 2013, Nga và Mỹ đã hợp tác để loại bỏ một số vũ khí hóa học ở Syria.

Bên cạnh đó, Nga đã mở rộng các mối quan hệ ở Trung Đông, là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên hiệu quả cho châu Âu. Moscow cũng hợp tác với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và là một lực lượng an ninh ở Darfur. Nga và châu Âu có chung quan điểm thúc giục chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn Hiệp ước START mới giữa Mỹ và Nga.

Bao My rut re chi cach Nga lam sieu cuong
Tờ báo Mỹ đánh giá Nga vẫn là một cường quốc

Tuy nhiên, NI cho rằng trong những năm gần đây, Nga đã trở nên ít hợp tác hơn và theo đuổi chính sách tự lực nhiều hơn. Việc Nga can dự vào Ukraine đã khiến phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt có thể khiến Nga phải trả giá bằng 6% GDP. Tờ báo Mỹ cáo buộc thêm rằng việc can thiệp vào các cuộc bầu cử và hỗ trợ Tổng thống Syria Bashar al-Assad đã thúc đẩy nhiều lệnh trừng phạt hơn nữa chống lại Nga.

NI đánh giá, với việc cấm một số tổ chức phương Tây “không được hoan nghênh” hoạt động ở Nga và ngừng trao đổi giáo dục với Mỹ, Nga đang làm “giảm nhận thức toàn cầu” của người Nga. Các vụ bê bối dùng chất kích thích trong giới thể thao cũng được NI nhắc tới như một “vết đen” của Nga khiến các vận động viên không được tham dự Olympics.

NI dỗ khéo Nga cần hướng về phương Tây

NI bình luận rằng xu hướng tự lực cánh sinh mà Nga theo đuổi thoạt nhìn có vẻ phù hợp với thời đại. Ngoài cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây nhiều thiệt hại, các quốc gia trên thế giới đã áp đặt hơn 18.000 biện pháp hạn chế thương mại kể từ năm 2009, so với 7.000 biện pháp tự do hóa.

Đại dịch COVID-19 có thể làm gia tăng căng thẳng toàn cầu. Một số chuỗi cung ứng phương Tây có thể di dời về gần các quốc gia châu Âu hơn. Ủy ban châu Âu đang kêu gọi các nước thành viên tham gia sở hữu các công ty châu Âu để ngăn chặn sự tiếp quản của Trung Quốc.

Bao My rut re chi cach Nga lam sieu cuong
Mỹ muốn hạ nhiệt với Nga để đấu Trung Quốc?

Tuy nhiên, NI cho rằng toàn cầu hóa vẫn đang tiến triển. Thương mại hàng hóa đạt kỷ lục danh nghĩa của mọi thời đại vào năm 2018, cao hơn 1/5 so với một thập kỷ trước, mặc dù thương mại đã giảm 3% trong năm 2019. Năm 2018, xuất khẩu dịch vụ thương mại đạt mức kỷ lục, tăng gần một nửa so với năm 2008.

Cũng theo NI, một dấu hiệu khác của toàn cầu hóa là đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng đang bùng nổ. Vốn đầu tư tích lũy trên toàn thế giới năm 2018 đã vượt quá 32.000 tỷ USD trong năm 2018, mức cao thứ hai trong lịch sử và cao gấp đôi so với năm 2008.

Theo NI, bất chấp tất cả những bất bình đẳng của nó, toàn cầu hóa giúp thu nhập trung bình tăng, năng suất cao hơn và nhu cầu về công nghệ mới tăng lên. Thương mại toàn cầu có giá trị đối với Nga vì ngoài xuất khẩu dầu khí, Nga còn là nước xuất khẩu lúa mì dẫn đầu thế giới, nước xuất khẩu chính các sản phẩm như kim loại, máy móc, gỗ và phân bón.

NI nhận định, việc giá dầu giảm, khả năng xảy ra suy thoái do đại dịch và chính sách thay thế nhập khẩu có thể làm suy yếu nền kinh tế Nga. Việc tiếp tục đặt cược vào chống toàn cầu hóa có thể làm gia tăng những áp lực suy thoái này.

Bao My rut re chi cach Nga lam sieu cuong
Lời "đường mật" không dễ khiến người Nga mất cảnh giác với ngọn lửa từ phương Tây

Nga đã tăng cường khả năng phục hồi tài chính bằng cách tích lũy hơn nửa nghìn tỷ USD dự trữ ngoại hối. Sau thời kỳ đại dịch và giá dầu giảm, Nga có thể tăng cường khả năng phục hồi bằng cách giảm sự phụ thuộc quá mức vào một hoặc một số quốc gia như Trung Quốc, hoặc các ngành công nghiệp như dầu mỏ và khí đốt.

Nga đã nâng cấp quan hệ với Trung Quốc lên “quan hệ đối tác chiến lược toàn diện cho một kỷ nguyên mới”. Quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc mang lại một số lợi ích nhưng NI nhấn mạnh, đối với Nga, Mỹ và châu Âu là những thị trường thịnh vượng hơn, đổi mới hơn và nhập khẩu nhiều hơn Trung Quốc.

Bên cạnh đó, NI khẳng định phương Tây quan tâm đến sự hợp tác của Nga để giải quyết các thách thức toàn cầu, từ các nguy cơ hạt nhân đến biến đổi khí hậu và sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, phương Tây có rất ít ảnh hưởng đến các lựa chọn mà Nga đưa ra nhưng rất quan tâm đến hướng đi trong tương lai của nước Nga.

Đông Triều

Thứ Hai, 11/05/2020 19:03

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện